In haar nieuwste blog bespreekt Rianne Kavelaars-Niekoop het fiscale rentebeleid bij een te hoge voorlopige aanslag. Zij raadt aan om voor de jaren vóór 2010 bezwaar te maken als er bij ambtshalve verminderingen geen heffingsrente wordt vergoed.
Te hoge voorlopige aanslag
Wanneer een belastingplichtige een te hoge voorlopige aanslag is opgelegd, kan de fiscus deze op twee manieren verminderen. Er kan een nadere negatieve voorlopige aanslag worden opgelegd, of de voorlopige aanslag kan ambtshalve verminderd worden.
De te betalen belasting blijft in beide gevallen gelijk, maar er zijn wel gevolgen voor de heffings- en invorderingsrente.
Rentebeleid fiscus
Tot 1 januari 2010 werd bij een ambtshalve vermindering invorderingsrente vergoed, terwijl bij een nadere negatieve voorlopige aanslag géén invorderingsrente, maar wél heffingsrente vergoed wordt.
Het tijdvak waarover invorderingsrente wordt vergoed is echter een half jaar korter dan het tijdvak waarover heffingsrente wordt vergoed. Heffingsrente moet namelijk vanaf 1 juli van het lopende belastingjaar worden vergoed of betaald. Invorderingsrente is pas na afloop van het belastingjaar verschuldigd.
In de praktijk blijkt dat de belastingdienst nogal eens kiest voor ambtshalve vermindering, wat een belastingplichtige rentenadeel oplevert. Deze werkwijze werd door de minister van Financiën verdedigd door te stellen dat een (nadere) voorlopige aanslag alleen wordt opgelegd als daar expliciet om wordt verzocht. De belastingdienst legt niet uit eigen beweging een (nadere) voorlopige aanslag op.
Dit leidde nogal eens tot kritiek van lagere rechters en de Nationale Ombudsman. Recentelijk heeft Hof Den Haag zich erover uitgesproken.
Uitspraak van de rechter
F BV had voorlopige aanslagen vennootschapsbelasting over 2006 en 2007 betaald van respectievelijk € 68 mln en € 7 mln. Na bezwaar tegen beide voorlopige aanslagen werd de bestreden vennootschapsbelasting aan F BV terugbetaald. De inspecteur vergoedde € 3.859.534 aan invorderingsrente over 2006 en € 281.828 aan over 2007. F BV ging hiertegen in beroep en stelde dat heffingsrente in plaats van in vorderingsrente vergoed had moeten worden.
Het Gerechtshof besliste echter anders. Er is geen rechtsregel die een inspecteur verplicht tot een ambtshalve vermindering, als hetzelfde bereikt kan worden met een nadere voorlopige aanslag. Het Hof achtte de handelwijze van de inspecteur, waarbij F BV zich geconfronteerd zag met aanzienlijke rentenadelen, in strijd met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. F BV had recht op een vergoeding van heffingsrente van € 5.265.531 over 2006 en € 1.389.834 over 2007.
Maak bezwaar als heffingsrente niet wordt vergoed
Niet bekend is of de belastingdienst ook veroordeeld is tot vergoeding van de integrale proceskosten, omdat hij na al die jaren willens en wetens volhardt in deze onrechtmatige werkwijze, terwijl er al verschillende keren is geoordeeld dat dit niet kan. Het is de moeite waard om na te gaan of daarom verzocht zal worden in een lopende procedure.
Voor tijdvakken die aanvangen op of na 1 januari 2010 speelt deze problematiek niet meer, omdat de heffingsrente voor de inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting pas wordt berekend vanaf de eerste dag na afloop van het belastingjaar. Voor oudere jaren is het van belang om bezwaar te maken als de heffingsrente bij ambtshalve verminderingen niet wordt vergoed.
