Henrik Spehr en Michiel van Luijn

Samen sterker
Houtbewerker Henrik Spehr en steenhouwer Michiel van Luijn maken van hun eigenzinnige materialen de mooiste steenhouten creaties. Hoe steen en hout vrienden werden. “Rondom het verbindingsstuk ontstond echte koehandel.”
Henrik Spehr en Michiel van Luijn

Vriendschap

Ze speelden ooit Ultimate Frisbee op wereldniveau, samen met hun vriendinnen Maaike en Marjolein. Op reis beleefden ze de euforie van overwinningen en de dip van verlies. Toen de Duitse Henrik Spehr, kerkorgelbouwer van beroep, en steenhouwer Michiel van Luijn zo’n tien jaar terug buren werden in Tiel, kwamen ze regelmatig bij elkaar over de vloer (“met babyfoon”). Ja, dan ontspruit er wel wat, vertellen de beide ontwerpers in het atelier van familiebedrijf Van Luijn Natuursteen in Tiel. “We zagen elkaars kwaliteiten”, zegt Michiel. “Daar moest iets moois uit ontstaan.” En inderdaad kan niemand om hun samengemaakte pronkstuk heen, een grote tafel met essenhouten poten en een granieten blad.

 

Vakmanschap

Steen en hout, het zijn niet de beste vrienden. Laat staan dat ze makkelijk in het keurslijf van een designmeubel te dwingen zijn. Hout zet uit en gaat schimmelen van ‘die nattigheid’ die steenbewerking vraagt, zegt Henrik. En steen slijp je op zijn beurt niet eenvoudig in een puntige hoek, voegt Michiel toe. Ze hebben elkaars materiaal moeten leren begrijpen. En moeten onderhandelen. Rondom het zogeheten zwaluwstaartje, het verbindingstuk zonder schroef of spijker, ontstond zelfs ware ‘koehandel’, aldus Michiel. Hij kreeg dat cruciale stukje in steen nooit zo scherp als Henrik met zijn hout. Dat vroeg om vakmanschap en compromis, want het materiaal is te kostbaar om zomaar wat mee te knutselen.
 

Design

Michiel, opgegroeid in de steenhouwerij van zijn ouders, werkte al met hout. “Maar ik liep vast”, vertelt hij. De aannemer die hij opzocht, kwam met tropisch hardhout aanzetten en dat gaf hem niet de gewenste uitstraling. “En dus vroeg ik Henrik, op een van die avonden thuis, of hij ook wat anders kon dan kerkorgels bouwen.” Henrik hapte toe. Ze tekenden wat, onderwezen elkaar in elkaars materialen en doken de werkplaats bij Van Luijn Natuursteen in. Behalve de steenhouten tafel, rolden er ook een stijlvolle kruk, een tuinbankje en een draagbaar koffieplateau uit. (“Kan je ook sushi of chocolaatjes op serveren”). Voor een internationaal wijnhuis in Oxford maakten ze een steenhouten wijnproeftafel. De ontwerpers exposeerden samen op de Design Day in Maastricht en lieten zich inspireren op de Meesterlijk-beurs in Amsterdam.
 

Geen website

Een gezamenlijke werkplaats of winkel hebben ze niet, ook geen website of een boekje. Marketing is, zoals voor de meeste kunstenaars, nou niet bepaald hun sterkste kant. En op extra papierwerk zitten ze niet te wachten. “Dat kan professioneler, ja”, zegt Michiel droogjes. Hij wil eerst een lijn neerzetten. “Verschillende lijnen”, vindt Henrik. Een tafel, stoelen, een lampenkap, dat soort werk. Maar voorlopig volstaan hun netwerken. Ze zijn lid van Goeters, een digitale vitrine, waar aangesloten ambachtslieden hun creaties kunnen promoten en verkopen. En ze denken aan elkaar. Zo betrok Henrik Michiel voor het aanrechtblad in een “speciale keuken” in een oude boerderij. En maakte Henrik een deel van een urn, toch meer de markt van Michiel. Steenhouten objecten zijn niet bepaald gangbaar of functioneel. “Maar op ontwerpvlak…”, zegt Michiel, “…opent het echt deuren”, vult Henrik hem aan.
 

Leren van elkaar

Beiden blijven wel bij hun leest. Henrik: “Ik ga niet zo snel in steen zagen, nee”. Michiel heeft wel eens hout gedraaid onder leiding van zijn Duitse vriend. Hij snapt beter wat hout kan en weet welke lokale houtsoorten er zijn. Durft zelfs vragen over hout te beantwoorden. Maar daar blijft het bij, zegt hij vastbesloten. “Ik zoek juist die fijne afwerking van Henrik.” Ieder zijn kracht, vinden ze. “Dat houdt het ontwerp scherp. En het is leuker.” Michiel: “Want als we bij elkaar komen om één ding te bespreken, dan komen er minstens vijf ideeën uit.”
 
“Onuitputtelijk ja”, voegt Henrik toe. En dan ironisch: “Er staat best veel op papier”. Een vat vol ideeën leidt kennelijk niet altijd meteen tot een nieuw object. Zelfs niet bij deze twee pragmatische vakmensen. Zo ligt het plan voor ‘tafel drie’, wat naar het klinkt een prachtig steenhouten meubel moet worden, alweer een tijdje op de plank. Michiel twijfelt of hij de juiste steensoort heeft. Henrik niet. Gewoon beginnen, vindt hij. Enig ongeduld is dan ook hoorbaar in zijn “Ja!”, op de vraag of hij er wél mee aan de slag wil. “Ik denk inderdaad dat ik het proces vertraag”, geeft Michiel lacherig toe. “Zit in de familie. En steen is geduldig.”
 

Samen innoveren

Maar er is meer in het leven dan steen en hout, vindt Henrik. Beiden hebben ook een gezin én hun eigen bedrijf draaiende te houden. Henriks meubelmakerij is net drie jaar bezig. Lopende opdrachten hebben voorrang, laat hij weten. “Ik moet ook de huur betalen.” Kon hij eerst gebruik maken van een pand van het bedrijf van Michiel, nu heeft hij zijn eigen werkruimte. Niet meer in Tiel, maar in Heerewaarden. De fysieke nabijheid, die voorheen zo’n stimulans voor gezamenlijke creativiteit was, is dus afgenomen. Spontaan overleg zit er niet zo snel meer in.
 
Ook voor Michiel “regeert de waan van de dag”. Jammer, vindt hij. “Ons laboratorium, onze innovatiehoek, moet niet ondersneeuwen. We zouden wat vastere momenten samen moeten hebben.” Dan zou er veel meer ontstaan, denkt ook Henrik. Maar dat gaat komen, hij weet het zeker. “Ik ken geen betere steenhouwer dan Michiel. En we hebben een goede basis voor toekomstige samenwerking. Daar hebben we ook gewoon zin in.”
 

Tekst: Manon Stravens

Beeld: Robert Scholing & Luuk Werkman

Ga nu naar je mailbox

Je ontvangt een e-mailbericht met instructies om je registratie te bevestigen. Zonder de bevestiging wordt je registratie niet verwerkt.

Ook praktische tips in je mailbox?

Denk na over de toekomst van je bedrijf. Schrijf je in voor onze gratis nieuwsbrieven!

1
0

De Zaak website maakt gebruik van cookies.

We zijn verplicht om je toestemming te vragen voor het gebruik van cookies.

/disclaimer
Meer informatie
Ja, ik geef toestemming