Goodwill: de onzichtbare meerwaarde van uw onderneming

Wanneer u een bedrijf wilt kopen of uw eigen bedrijf wilt verkopen, is in de uiteindelijke prijs ook goodwill opgenomen. In dit artikel leest u alles over dat begrip.
Goodwill: de onzichtbare meerwaarde van uw onderneming

Wat is goodwill?
Goodwill is de meerwaarde van uw bedrijf, bovenop de waarde van de activa en passiva. Het beste is dit te verduidelijken met een voorbeeld.

U heeft een banketbakkerij die een regionale bekendheid geniet vanwege haar verrukkelijke gebak en fraaie bruidstaarten. 'Uw naam' is al goed voor hooggespannen verwachtingen. Driehonderd meter verderop in de straat is een tweede banketwinkel, die niet veel meer te bieden heeft dan moorkoppen en tompoucen. Bij verkoop zal uw banketbakkerij ongetwijfeld een hogere meerwaarde hebben, een grotere goodwill.

Hoe berekent u goodwill?
Over het algemeen is het zo dat een hoge winstverwachting een hoge goodwill oplevert. Er zijn verschillende factoren die een rol kunnen spelen:

  • Branche
    Een bedrijf dat actief is in de consumentenelektronica zal met de onder druk staande marges een lage goodwill ontvangen;
  • Eigenaar
    De reputatie van een restaurant leunt geheel op de faam van een beroemde kok. Het zal bij de verkoop uitmaken of de kok wel of niet aan het restaurant verbonden blijft;
  • Locatie
    Een winkel in een renovatiebuurt heeft weinig goodwill;
  • Marktontwikkelingen
    Het is goed mogelijk dat een onderneming forse investeringen moet doen om zijn marktpositie te beschermen;
  • Toekomstverwachtingen
    Een onderneming die know-how in huis heeft die over een tijdje veel waard is, heeft een grote goodwill. Een voorbeeld zijn de biotechnologische bedrijfjes die, ondanks het feit dat ze nog geen winst genereren, voor grof geld van eigenaar verwisselen.

Bij het vaststellen van de goodwill wordt vaak gebruik gemaakt van een theoretische rekenmethode. Deze gaat uit van de overwinst.

De rentabiliteit van een onderneming wordt gevormd door de winstcijfers van de afgelopen jaren. Bij de bepaling van de goodwill wordt de rentabiliteit van de laatste drie boekjaren als uitgangspunt genomen. De winst van deze jaren wordt gecorrigeerd met de buitengewone lasten en baten in de bedrijfsvoering. Vervolgens wordt de winst verlaagd met de vergoeding die de ondernemer voor zijn werk krijgt. Ten slotte wordt de rente op het eigen vermogen van de winst afgetrokken. Het uiteindelijke bedrag is de overwinst. De overwinst vermenigvuldigd met een factor twee a zes geeft een indicatie van de goodwill. De uiteindelijke vermenigvuldigingsfactor wordt bepaald door de winstverwachting, de uitkomst van de onderhandelingen en de eerdergenoemde factoren.

Een voorbeeld:

Ondernemer X heeft een autospuiterij. In Jaar I heeft hij een winst gehad van € 45.378, in Jaar II een bescheiden verlies van € 11.344 en in Jaar III een winst van € 68.067. In Jaar I heeft hij zijn spuiterij volledig verbouwd en aangepast aan de allerstrengste milieu- en branche-eisen: kosten € 68.067. Gecorrigeerd met deze buitengewone last had Jaar I een winst van € 56.722 opgeleverd.

Voor zijn werk krijgt X een jaarlijkse brutovergoeding van € 36.302. Er zit een eigen vermogen van € 22.689 in de onderneming. Als hij dit bedrag zou beleggen zou hij een resultaat kunnen behalen van 7%. Vanwege het ondernemersrisico dat hij op het eigen vermogen loopt krijgt hij een vergoeding van 10%.

De overwinst wordt:

 

bruto winst: € 56.722
ondernemersloon: -/- € 36.302
vergoeding voor eigen vermogen (10%): -/- € 2.268
overwinst: € 18.151

Het is goed mogelijk dat de winstverwachting voor de autospuiterij toegenomen is door de investering uit Jaar I. In dat geval zal een aardige goodwill gevraagd kunnen worden. Maar voor hetzelfde geld is de investering alweer achterhaald door nieuwe milieu-voorschriften, of past de autospuiterij niet langer in de bestemmingsplannen van de overheid. Ondernemer X ziet in dat geval een geringe goodwill tegemoet.

Afschrijven van de goodwill
Als u een onderneming gekocht heeft, wilt u zo snel mogelijk de goodwill die u heeft betaald afschrijven (zie afschrijvingen). Deze komt ten laste van de brutowinst, die u mooi laag kunt houden.
 

  • Positieve goodwill dient te worden geactiveerd en te worden afgeschreven over de verwachte economische levensduur. Daarbij wordt in ieder geval aangenomen dat deze levensduur eindig is, met de (mogelijk weerlegbare) veronderstelling dat de levensduur niet langer is dan 20 jaar. Indien wordt afgeschreven over een langere periode dan 20 jaar, dient jaarlijks te worden getoetst of sprake is van een duurzame waardevermindering van de geactiveerde goodwill. Intern gegenereerde goodwill mag – evenals onder de huidige Richtlijnen – niet worden geactiveerd.
  • De verwerking van negatieve goodwill, die ontstaat wanneer de overnameprijs lager is dan de reële waarden van de verkregen activa en passiva, is afhankelijk van de achterliggende oorzaak. Indien de negatieve goodwill samenhangt met verwachte toekomstige verliezen en uitgaven, dient de goodwill ten gunste van het resultaat te worden gebracht naar mate de bedoelde verliezen en uitgaven zich voordoen. In andere gevallen dient negatieve goodwill te worden opgenomen in een herwaarderingsreserve, gevolgd door een geleidelijke vrijval of een vrijval ineens ten gunste van het resultaat.

De Richtlijn voor de Jaarverslaggeving stelt sinds 2005 stringente eisen aan het mogen treffen van reorganisatievoorzieningen door de overnemende partij ten laste van de goodwill. Dergelijke voorzieningen mogen uitsluitend worden getroffen:

  • Indien de reorganisatie het directe gevolg is van een overname,
  • Mits op of voor de overnamedatum een reorganisatieplan op hoofdlijnen is uitgewerkt en dit plan is gecommuniceerd.
  • Bovendien moet het reorganisatieplan op hoofdlijnen in principe binnen 3 maanden (doch uiterlijk binnen 6 maanden) na overnamedatum zijn uitgewerkt in een gedetailleerd formeel plan.

Geen goodwill vragen is een schenking
De fiscus is extra alert op de bepaling van de goodwill bij transacties tussen gelieerde partijen.Vooral bij bedrijfsoverdrachten in de familiesfeer wordt de goodwill wel eens buiten beschouwing gelaten of zo laag mogelijk gewaardeerd. De stoppende ondernemer wil zijn opvolger niet met een te hoge last op zadelen.

De bedoelingen zijn zonder meer goed, maar de kans is groot dat u van een koude kermis thuis komt: de fiscus kan in een dergelijk geval zelf de goodwill berekenen. Zij bepaalt zelf de overwinst en vermenigvuldigt dit met een factor 2,5 à 3. In het voorbeeld van de autospuiterij was de overwinst € 18.151. In het ergste geval krijgt u een heffing over € 54.453. Ook al heeft u de goodwill niet ontvangen, u betaalt toch belasting.

Maakt de goodwill deel uit van de stakingswinst dan betaalt u daar inkomstenbelasting over. Bij verkoop van een BV betaalt u een aanmerkelijk belangheffing van 25%. Ook voor de rechtsopvolger zit er een lelijke adder onder het gras: hij moet schenkingsrecht afdragen.

 

Raadpleeg een adviseur
Om uw onderneming zo goed mogelijk te verkopen, is het verstandig u te laten bijstaan door een deskundige. Als u uw huis verkoopt neemt u per slot van rekening in negen van de tien gevallen ook een makelaar in de hand, en dat is een stuk eenvoudiger. Bij de verkoop van uw bedrijf gaat het bijna altijd om veel geld. Niet alleen het vaststellen van een realistische verkoopprijs is belangrijk, ook het uiteindelijke bedrag dat u af moet dragen aan de fiscus kan behoorlijk varieren.

 

Over het algemeen wordt geadviseerd ten minste vijf jaar van te voren te beginnen met de voorbereidingen die uiteindelijk tot de verkoop moeten leiden.

 

Klaar voor de verkoop?

 

Plaats je bedrijf anoniem op Brookz.nl en bereik duizenden potentiële kopers.

Ga nu naar je mailbox

Je ontvangt een e-mailbericht met instructies om je registratie te bevestigen. Zonder de bevestiging wordt je registratie niet verwerkt.

Ook praktische tips in je mailbox?

Denk na over de toekomst van je bedrijf. Schrijf je in voor onze gratis nieuwsbrieven!

1
0

De Zaak website maakt gebruik van cookies.

We zijn verplicht om je toestemming te vragen voor het gebruik van cookies.

/disclaimer
Meer informatie
Ja, ik geef toestemming