"We doen het primair voor de gezondheid van onze bewoners en bezoekers," zegt een wethouder. Een ondernemer wiens oude bedrijfsauto werd verbannen, zegt: "Ik ken niet één argument dat mij van de noodzaak overtuigt..." In dit eerste deel gaat het vooral over het waarom van deze draconische maatregelen en de effecten. Later in de serie komen ook de kansen voor ondernemers aan bod.

De Utrechtse wethouder Lot van Hooijdonk (GroenLinks) had liever een landelijke aanpak gehad. “Dat biedt iedereen, ook autobezitters, duidelijkheid en maximaliseert de verbetering van de luchtkwaliteit,” zegt zij. Maar ‘Den Haag’ vindt dat primair gemeenten verantwoordelijk zijn voor de gezondheid van hun burgers. Utrecht voerde per 1 januari 2015 een milieuzone in. Daarbinnen mogen dieselauto’s van voor 2001 niet meer komen.

Korter leven in de stad
Statistisch staat vast dat bewoners van grote binnensteden korter leven: van enkele weken tot vele maanden. Vast staat ook dat fijnstof en roet de belangrijkste oorzaken zijn van de ziekten waaraan stadsbewoners eerder overlijden. Wethouder Van Hooijdonk: “Het RIVM geeft aan dat blootstelling aan fijnstof in 2013 in Nederland leidde tot een kortere levensduur van circa negen maanden en 4,5 miljoen ziekteverzuimdagen.” Het prestigieuze King’s College Londen stelt (in 2015) dat jaarlijks 9500 inwoners van Londen vroegtijdig overlijden door luchtvervuiling. Londen is sinds 2010 met haar milieuzone en spitsheffingen in Europa koploper ‘fijnstofbestrijding’. Dankzij een mix van dieselverboden, hoge boetes en extreme spitsheffingen, nam het fijnstof met 3 procent af.

Toch blijft de vraag of je zo’n groot gezondheidsprobleem oplost door oude diesels (en straks ook oude benzineauto’s) uit binnensteden te weren. Belangengroepen, zoals TLN (transporteurs), Bovag (autobedrijven) en MKB­Nederland willen een landelijke, liefst Europese aanpak. Van Hooijdonk wil dat ook, maar tot die tijd stelt zij: “Roet is misschien wel de belangrijkste veroorzaker van gezondheidsschade en slaat bovendien dichtbij de bron neer. Aanpak van voertuigen met de hoogste uitstoot van roet, diesels van voor 2001 dus, geeft het grootste effect. Het weigeren van slechts 2 procent van alle lichte voertuigen leidt tot een roetreductie van 30 procent.”

Stimulans
De milieuzone in Utrecht is een groot succes. Utrecht telde 4500 diesels van voor 2001, waarvan 3000 eigenaren zich al voor de bijbehorende sloopregeling meldden. Zij kregen een vergoeding van 500 tot 1500 euro als de auto (controleerbaar) werd gesloopt. Liefst 2500 aanvragen zijn gehonoreerd. Van Hooijdonk: “Het is een mooie stimulans voor de gezondheid dat deze auto’s niet meer rondrijden. Het overgrote deel van de aanvragen is afkomstig van particulieren. Wat op dit moment ook goed loopt, is onze regeling voor koeriers en bezorgers met benzinescooters. Dankzij onze subsidie rijden nu al veel ondernemers elektrisch. Onlangs heb ik de 300ste e-scooter overhandigd.”

De cijfers achter de politiek
Fijnstof is een verzamelbegrip voor fijne stofdeeltjes die van nature in de lucht zitten (zand, zeezout) en er door industrie, veeteelt en autoverkeer in terechtkomen. Nauwkeurige metingen geven aan waar zich ongezond hoge concentraties bevinden. Op basis van deze knelpunten in de luchtkwaliteit stelt de overheid de omvang van een milieuzone vast.

De leeftijden van ‘foute auto’s’ komen niet uit de lucht vallen. De uitstoot van dieselmotoren in bestel­ en personenauto’s worden sinds 1992 gemeten volgens Europese emissienormen. ‘Foute diesels’ zijn in 2000 of eerder gebouwd en hebben de emissienorm Euro3. Door oudere techniek stoten ze bijna tweemaal meer fijnstof uit dan de Euro4­dieselmotoren die in 2005 verplicht werden. Euro6­diesels, die nu op de weg komen, stoten 90 procent minder fijnstof uit dan de Euro1­motoren die in 1992 op de markt waren.

Vrachtauto’s hebben een eigen tabel met emissienormen, die meer uitstoot toestaan 
bij dan lichtere diesels. Milieuzones in binnensteden voor oudere trucks bestaan al 
jaren. Bij benzinemotoren is kooldioxide het grote probleem. Euro1­benzinemotoren 
(1992) stoten ruim 2,5 keer meer CO2 uit dan de huidige Euro6­motoren. Dat is 
slecht voor het klimaat.
 
Het is de verwachting dat ook Euro1­benzineauto’s met milieuzones te maken zullen 
krijgen. Rotterdam werkt aan een uitbreiding die al in 2016 zou kunnen ingaan. 
Verder is aannemelijk dat de overheden mee zullen schuiven met de Euronormen en 
dat Euro4 (bouwjaar 2005 of eerder)­auto’s ook met milieuzones te maken krijgen.
Share on print
Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter

Voor welke auto ga jij?

Van een hippe Tesla tot een degelijke Volkswagen. Onze Rob test voor jou de meest aantrekkelijke zakelijke auto’s en bestelwagens. En af en toe een exotische sportwagen, gewoon omdat het kan.

Lees ook…