Sociale ondernemingen zijn in opkomst en staan steeds vaker in de belangstelling. Het zijn bedrijven die bijdragen aan een oplossing voor uiteenlopende maatschappelijke problemen. Wat maakt een social enterprise nu anders dan andere organisaties?

De sociaal ondernemer
Willemijn Verloop en Mark Hillen zijn de oprichters van Social Enterprise NL, de stichting die opkomt voor de belangen van sociaal ondernemers. Zij zeggen het volgende over sociaal ondernemerschap: “Sociaal ondernemers zijn ondernemers met een missie om de wereld te verbeteren. Het verschil met non-profit organisaties is dat deze wereldverbeteraars hun missie vervullen als zelfredzame ondernemers.”

Volgens Verloop en Hillen kunnen sociaal ondernemers veel betekenen voor Nederland. “Uit de jaarlijkse marktmonitor van Social Enterprise NL blijkt dat deze ondernemingen zorgen voor meer werkgelegenheid en innovatie stimuleren in hun hele branche.” Volgens Verloop en Hillen beseffen daarom steeds meer mensen dat we de economie anders moeten inrichten als we op termijn in een betere wereld willen leven.

Social enterprises in Nederland
Social enterprises creëren zowel maatschappelijke- als economische waarde voor Nederland. Tussen 2013 en 2015 was er een sterke werkgelegenheidsgroei te zien van 36% en een omzetgroei van 24%. Volgens het onderzoek van de Social Enterprise Monitor (PDF) hebben social enterprises in Nederland gezamenlijk een omzet van 476 miljoen euro. Samen hebben ze ruim 10.000 medewerkers in dienst. 

Van de ondervraagde social enterprises zit 18% in de start-up fase. Dit houdt in dat de organisatie in 2013 of later is opgericht. 48% bevindt zich in de professionaliseringsfase. Dit zijn organisaties die langer dan twee jaar bestaan, maar nog geen miljoen omzet maken. 35% bevindt zich in de volwassen fase, wat inhoudt dat zij een omzet genereren van meer dan 1 miljoen euro. 

Verschillende maatschappelijke thema’s
De meeste social enterprises in Nederland hebben het verhogen van de arbeidsparticipatie van een kwetsbare doelgroep als doel. Het verbeteren van de zorg wordt daarbij ook steeds vaker genoemd. Dit kan verklaard worden vanwege het feit dat de overheid zich steeds verder terugtrekt uit de zorgsector waardoor er steeds meer ruimte ontstaat voor sociaal ondernemerschap. Onderstaande grafiek laat zien welke maatschappelijke doelen voor social enterprises het belangrijkst waren in 2015. 

Financiers investeren graag in social enterprise
Het aantal financiers dat aandacht heeft voor maatschappelijk rendement groeit snel. Social enterprises hebben volgens de Social Enterprise vaak een realistische business case. Dit trekt investeerders aan om deze organisaties te financieren. Social enterprises kunnen bijvoorbeeld ook aanspraak maken op een zakelijke lening met rentekorting, zodat ze op een financieel gunstige manier verder kunnen ontwikkelen.

Social enterprises die break-even draaien en willen groeien zijn vooral op zoek naar doorgroeifinanciering. Organisaties die al winst maken, zijn vaker op zoek naar werkkapitaal.

Mogelijke barrières voor groei
Social enterprises noemen wet- en regelgeving en overheidsbeleid het belangrijkste obstakel om de maatschappelijke impact te kunnen vergroten. Concreet worden er zaken genoemd als het aanbestedingsbeleid, sociale regelgeving rondom werken met mensen met een arbeidsbeperking en beleidsinconsistentie. 

Maar ook de financiering kan zorgen voor een barrière in de groei.  Verloop: “Investeerders verwachten vaak een te hoog rendement, omdat ze niet begrijpen dat de sociale missie voorop staat.” Omdat sociaal ondernemers vaak een goed verhaal hebben waar mensen aan bij willen dragen, wenden ze zich steeds vaker tot Crowdfunding. Ook zijn er recent een aantal nieuwe impact investeringsfondsen bijgekomen in Nederland waaronder eentje die Verloop zelf heeft opgestart, genaamd Social Impact Ventures NL. In onderstaande illustratie worden de verschillende obstakels van social enterprises voor het vergroten van de maatschappelijke impact in beeld gebracht.


 
Kansen voor de toekomst
Innovatieve- en sociaal ondernemers zorgen voor de actie die nodig is om maatschappelijke doelstellingen te kunnen behalen. Op deze manier lijken zij zichzelf in vergelijking met andere niet-sociaal ondernemers onmisbaar te maken voor een duurzame economie. 
 

Share on print
Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter