Sinds de invoering van de Wet Ketenaansprakelijkheid bent u als hoofdopdrachtgever aansprakelijk voor de betaling van premies en belastingen die de door u ingeschakelde (onder)aannemers verschuldigd zijn, maar niet afdragen.

De opdrachtgever blijft aansprakelijk
De Wet Ketenaansprakelijkheid dateert van begin jaren ’80. In de bouw waren nogal wat koppelbazen actief die gebruik maakten van werkloze bouwvakkers of gewoon hun sociale lasten niet afdroegen. De fiscus en bedrijfsvereniging liepen hierdoor flink inkomsten mis.
Sinds de invoering van de Wet Ketenaansprakelijkheid kunt u als  u hoofdopdrachtgever bent, aansprakelijk worden voor de betaling van premies en belastingen die de door u ingeschakelde (onder)aannemers verschuldigd zijn, maar niet afdragen. Iedere onderaannemer is met de hoofdaannemer ook weer aansprakelijk voor de premieafdracht van de sub-onderaannemer die wordt ingehuurd, enzovoorts. Er is sprake van een keten van aansprakelijke ondernemingen.
De ketenaansprakelijkheidsregeling beoogt betere waarborgen te scheppen voor de inning van verschuldigde premies en belasting bij onderaanneming. Het betreft enkel bedragen die betrekking hebben op de loonsom. De maatregel moet het inschakelen van malafide ondernemingen bestrijden.

Het begrip “aanneming” heeft een ruime betekenis. Een contract valt onder de ketenaansprakelijkheid zodra er sprake is van een werk van stoffelijke aard. Er moet sprake zijn van een tastbaar product. De bekendste, maar niet de enige, branches waar de regeling op van toepassing is, zijn de bouw, de landbouw (loonwerk) en de confectie-industrie.

Manieren waarop u uw risico’s kunt beperken
Het is van belang dat u zoveel mogelijk maatregelen treft om te voorkomen dat u met een ‘malafide’ onderneming in zee gaat. Dat een door u ingeschakeld bedrijf zijn verplichtingen niet nakomt is nooit helemaal uit te sluiten, maar er zijn verschillende mogelijkheden om het risico te beperken.

  • Verklaring omtrent betalingsgedrag: Een onderaannemer kan bij de bedrijfsvereniging en de Belastingdienst een zogenaamde “verklaring omtrent betalingsgedrag” verkrijgen. U kunt uw onderaannemer hierom vragen. In de verstrekte verklaring staat dat het betreffende bedrijf op het moment van afgifte van de verklaring alle bekende premie- en belastingschulden heeft voldaan;
  • De g(eblokkeerde)-rekening: Uw onderaannemer opent een speciale rekening voor de betaling van de premies en belastingen. Onderdeel van de g-rekening is de verpanding van de rekening aan de fiscus en de bedrijfsvereniging;
  • Garantiefonds (vrijwaringsfonds): Verschillende organisaties van aannemers en onderaannemers hebben een onderling vrijwaringsfonds ketenaansprakelijkheid. U kunt bij uw brancheorganisatie informeren of in uw bedrijfstak dergelijke garantiefondsen bestaan.

De g-rekening
Een g-rekening is een speciale bankrekening, die alleen wordt gebruikt voor het betalen van de werknemerspremies en belastingen. De “g-rekening-overeenkomst” wordt verpand aan de fiscus en de bedrijfsvereniging. Vanaf deze rekening kunnen dan te zijner tijd betalingen aan de fiscus en Bedrijfsverening plaatsvinden. Ook deze rekening biedt geen absolute bescherming, maar wel de meest verstrekkende. Hierdoor hebben zij voldoende zekerheid dat de gestorte bedragen daadwerkelijk bij hen terecht komen.

Als u uw onderaannemer verplicht een g-rekening te openen, roept u een extra betalingszekerheid in het leven. Aannemer en onderaannemer zijn vrij om te bepalen welk percentage van het loon uit de aanneemsom naar de g-rekening gaat. Meestal is ligt dit in de orde van grootte van 35 á 45 procent.

Toch geen betaling? Als uw onderaannemer ondanks de geopende g-rekening zijn premies en belastingen niet betaalt, staat u er toch een stuk sterker voor. De fiscus zal u in het algemeen vrijwaren van betaling. Het Sociaal Fonds Bouwnijverheid (SFB) en andere uitvoeringsorganen van de sociale zekerheid zullen terughoudend zijn met betrekking tot de aansprakelijkheid als u aan kunt tonen dat u geen verwijt valt te maken. Het is derhalve zaak om uw onderaannemer tijdens de werkzaamheden te controleren op zijn betalingsgedrag.
De g-rekening-overeenkomst U kunt een modelovereenkomst aanvragen bij uw bank of bij het sociale verzekeringsorgaan. 

DeblokkerenHet kan dat er meer geld op de g-rekening is gestort dan strikt noodzakelijk. U kunt het overschot deblokkeren door het geld over te maken naar de fiscus of bedrijfsvereniging met het verzoek dit bedrag terug te storten op een gewone rekening.

Aansprakelijkheid voor de omzetbelasting
Bij de omzetbelasting is de hoofdregel dat degene die de goederen levert of de diensten verleent belastingplichtig voor de BTW is. Deze regel geldt niet bij de onderaanneming in de bouw: niet de leverancier, maar de afnemer is BTW-plichtig. Als u met een onderaannemer werkt, draagt u de BTW af. Deze uitzondering staat bekend als de verleggingsregeling.

In twee gevallen wordt de verleggingsregeling niet toegepast:
1. Het werk wordt voor meer dan de helft verricht in de werkplaats van de onderaannemer.
2. De onderaannemer verkoopt de aannemer een bestaande zaak en verricht daaraan werk dat aan de verkoop ondergeschikt is.
De Belastingdienst geeft een voorbeeld: een onderaannemer die een door hem kant en klaar geleverde zonwering aan een gevel bevestigd. De aannemer doet voor de onderaanneming de BTW-aangifte. Deze kan hij weer als voorbelasting aftrekken. De onderaannemer hoeft geen aangifte van de BTW te doen over de onderaanneming. Op de factuur vermeldt hij ‘BTW verlegd’.

Arbeidsomstandigheden en ketenaansprakelijkheid
Kinderarbeid en anderen negentiende-eeuwse taferelen komen helaas nog steeds voor. De ketenaansprakelijkheid kan hier niets tegen doen, deze is puur op de afdracht van de belastingen en sociale premies gericht. Manieren waarop wel expliciet aandacht wordt gegeven aan de arbeidsomstandigheden waaronder producten zijn vervaardigd zijn bijvoorbeeld het vrijwillige keurmerk. Dit biedt de consument een zekere garantie dat het aangeboden product niet onder sociaal onaanvaardbare omstandigheden is vervaardigd.

Gedragscodes zijn een ander voorbeeld van zelfregulering. Zo kent de ‘International Council of Toy Industries’ een gedragscode. De bij de ‘Council’ aangesloten bedrijven verplichten zich onder meer tot uitbanning van gedwongen arbeid en kinderarbeid in deze sector.

Share on print
Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter

Lees ook…