Wat is mijn bedrijf waard
Wil je een bedrijf kopen of verkopen? In beide gevallen is de waardebepaling een belangrijk onderdeel. Hoe bepaal je de waarde van een bedrijf? Bekijk deze methoden en voorbeelden.

Inhoudsopgave

De waarde van een bedrijf

Een indicatie van de prijs van een bedrijf kan soms worden bepaald met behulp van een vuistregel (per branche). De prijs zal altijd beoordeeld moeten worden aan de hand van één van de waarderingsmethoden.

Overigens kan de waardering van een onderneming ook voor andere doeleinden worden gebruikt. Bijvoorbeeld voor geschillen en arbitrage, in het geval van een inbreng van een vennootschap, juridische procedures en belastingzaken (bijvoorbeeld erfenis, schenking, fiscale planning).

Wat is jouw bedrijf waard? Start de gratis Brookz Waardescan, krijg snel inzicht in de actuele waarde van je bedrijf en doe er je voordeel mee!

Bedrijfswaarde is subjectief

De waarde van een bedrijf bestaat niet; er zullen altijd subjectieve elementen in de waardering zitten. Vandaar het gezegde: “10 verschillende waarderingsdeskundigen, 10 verschillende uitkomsten”.

Bij het bepalen van de waarde houd je dus rekening met een bepaalde spreiding: een range waarbinnen de waarde kan bewegen. Hieronder worden de vijf meest voorkomende waarderingsmethoden voor het kopen en verkopen van bedrijven toegelicht.

Een koper en verkoper voeren een waardeanalyse uit. Het resultaat is een richtlijn en inhoud van de door hen vastgestelde vraag- en aanbodprijzen.

De taxatie heeft uiteraard als functie om partijen een gezamenlijke basis te bieden voor prijsonderhandelingen. De gesprekspartners kunnen zich dan focussen op de onderliggende elementen waaruit de waardering is opgebouwd.

Intrinsieke waarde van het bedrijf

De intrinsieke waarde van een bedrijf wordt bepaald door de som van de contante waarde van alle activa, verminderd met de waarde van alle niet-eigenvermogensverplichtingen.

Dit kan je in eerste instantie afleiden uit het eigen vermogen (kapitaal) zoals dat op de balans staat. De boekwaarden van de activa dienen te worden gewaardeerd tegen actuele marktwaarde.

Zoals de bedrijfspanden die tegen fiscale boekwaarde op de balans staan en waar vaak een hogere waarde aan kan worden toegekend. De passiva (schuldvermogen) worden gewaardeerd tegen contante waarde.

Kortom: de intrinsieke waarde van een onderneming wordt gevormd door de actuele waarde van de activa minus de contante waarde van het vreemd vermogen, oftewel de gecorrigeerde waarde van het eigen vermogen.

Voorbeeld balans

(bedragen x € 1.000)

huis
100
Hoofdstad
150
andere activa
300
Schuld
250
Totale activa
400
Totale verplichtingen
400

De intrinsieke waarde (zichtbaar) is hier 150. Heeft het onroerend goed een handelswaarde van 300, dan is er een intrinsieke waarde van 350. Bij een aandelentransactie moet je rekening houden met een latente belasting op de stille reserves (verschil tussen commerciële waarde en boekwaarde van de activa).

Nadelen van intrinsieke waarde

Omdat de waardering op basis van de intrinsieke waarde pas vanaf de balans begint, kleven er een aantal nadelen aan deze methode:

  • De balans is slechts een momentopname en zegt niets over toekomstige winstcapaciteit;
  • Niet alle (financiële) verplichtingen staan op de balans (bijvoorbeeld huur- en/of leasecontracten);
  • De balans geeft een onvolledig beeld van alle activa (marktpositie, contracten, knowhow en personeel niet meegerekend).

Vooral bij het bepalen van het bedrag aan goodwill is de intrinsieke waarde van belang voor de koper .

Daarnaast kan bij liquidatie (beëindiging bedrijfsactiviteiten) de intrinsieke waarde worden gebruikt voor de bepaling van het eigen vermogen. Wel moet dan rekening worden gehouden met eventuele belastingclaims en liquidatiekosten.

Winstgevendheid waarde

Hierbij wordt de contante waarde van het genormaliseerde winstniveau berekend met een nader te bepalen rentepercentage (discontovoet). Uitgangspunt hierbij is dat de huidige winst indicatief is voor het winstniveau in de toekomst.

Onder winst wordt hier verstaan de winst na vennootschapsbelasting (en na aftrek van ondernemersloon bij een eenmanszaak en VOF). Voor een juiste toepassing van de methode zijn twee variabelen nodig: het winstniveau en de rentabiliteitseis.

Het winstniveau

Om het winstniveau te bepalen, wordt eerst gekeken naar het nettoresultaat. Daarnaast zullen eerdere winsttrends en verwachte toekomstige trends worden beoordeeld. Uiteindelijk wordt er een winstniveau vastgesteld, dat je verwacht voor een langere periode vast te houden.

Met winstniveau wordt hier bedoeld het genormaliseerde winstniveau, dat wil zeggen het winstniveau gecorrigeerd met een aantal mogelijke posten, zoals incidentele baten en lasten, een correctie op een aantal kostensoorten, zoals onder andere personeel, management, huisvesting en afschrijvingskosten.

De rentabiliteitseis

De meeste kopers verlangen een rendement op hun investering om het risico te dekken. Koop of overname van een onderneming betekent een investering.

Als je ervan uitgaat dat het gemiddelde genormaliseerde winstniveau juist is berekend en dit de te verwachten structurele mogelijkheid tot winst is voor de komende jaren zal zijn, dan rijst de vraag tegen welke percentage (rendementseis) deze structurele winstcapaciteit contant gemaakt dient te worden om de waarde van deze onderneming te bepalen. Dat heet de discontovoet.

Belangrijke vraag is: wat is een acceptabele rendementseis die de koper wenst te maken op zijn geïnvesteerde eigen vermogen?

De gewenste of vereiste rentabiliteit wordt bepaald door de risicovrije rentevoet (tienjarige Staatslening), een marktrisicopremie, een kleinschaligheidspremie (small firm) en een premie voor bedrijfsspecifieke risico’s (afhankelijkheid management, leveranciers, afnemersconcentratie, wetgeving en conjunctuurgevoeligheid.)

Bij mkb-ondernemingen kan de gewenste rentabiliteitseis na aftrek van een inflatiecomponent ruwweg tussen de 15 en 25% bedragen.

Voorbeeld rentabiliteit bedrijf

Als de structurele winstcapaciteit € 100.000 na belastingen bedraagt, dan komt de rentabiliteitswaarde van de aandelen bij een rendementseis van 20% op € 500.000 uit. (100.000:20) x 100.

De rentabiliteitsmethode is in de praktijk een van de meest gehanteerde waardebepalingsmethoden, maar kent ook een aantal bezwaren:

  • Voornaamste bezwaar is dat het investeringsrisico niet gescheiden kan worden van het financieringsrisico.
  • Ook wordt onvoldoende rekening gehouden met de financieringsstructuur van de onderneming en de aanwezigheid van overtollige activa.

Verbeterde (genormaliseerde) Rentabiliteitswaardemethode

Een veel gebruikte methodiek is die van de Verbeterde (genormaliseerde) Rentabiliteitswaarde. Deze methode houdt niet alleen rekening met de structurele winstcapaciteit van de onderneming, maar ook met de gewenste vermogensstructuur.

Eerst wordt de actuele waarde van de activa bepaald en wordt bij een BV rekening gehouden met een belastinglatentie over het verschil tussen de actuele waarde en de boekwaarde volgens de balans.

Zodra het balanstotaal en het eigen vermogen zijn gecorrigeerd, wordt gekeken naar de balansstructuur van de onderneming. De eventuele activa, die niet noodzakelijk zijn voor de bedrijfsvoering (bijvoorbeeld overtollige liquide middelen) kunnen dan worden aangewend om een deel van het vreemd vermogen af te lossen.

Vervolgens wordt op grond van een normale solvabiliteit (bijvoorbeeld 30% van het gecorrigeerde balanstotaal) bepaald of er sprake is van een tekort of overschot aan eigen vermogen.

Op basis van deze genormaliseerde balansstructuur worden de financieringskosten bepaald en gecorrigeerd op het resultaat.

Na vaststelling van de rentabiliteitswaarde van de aandelen wordt deze rentabiliteitswaarde gecorrigeerd met het tekort of overschot aan eigen vermogen.

Voorbeeld verbeterde Rentabiliteitswaarde

 
Eerder berekende rentabiliteitswaarde:
€ 500.000
Eigen vermogen volgens balans:
€ 150.000
Balanstotaal: 
€ 400.000
Correctie eigen vermogen
€ 50.000 (stille reserves)
Solvabiliteit
 44%

Nieuwe verhouding eigen vermogen/totaal vermogen: € 200.000 / € 450.000, ofwel een solvabiliteit van afgerond 44%.

Stel dat de normale gewenste solvabiliteit 30% is, gecorrigeerd eigen vermogen is € 135.000. Het overschot eigen vermogen is dan €  65.000 (€ 200.000 – € 135.000).

  • Berekende rentabiliteitswaarde: € 500.000
  • Overschot eigen vermogen: € 65.000
  • Waarde aandelen: € 565.000

De goodwill-methode

Bij de berekening van de waarde volgens de goodwill-methode worden zowel de intrinsieke waarde van de onderneming als de genormaliseerde winst betrokken. Kern van deze waardeberekening is het totaliseren van de intrinsieke waarde van het eigen vermogen en de waarde van de goodwill.

Wat is goodwill?

Onder goodwill wordt verstaan: de contante waarde van de overwinst. Bij de eenmanszaak, de VOF en maatschap wordt hieronder verstaan: “De goodwill brengt tot uitdrukking de winstcapaciteit van een bedrijf boven een normaal rendement van het daarin belegde vermogen en boven een normale beloning van de arbeid van de ondernemer. Zij vertegenwoordigt aldus in het algemeen de meerwaarde, welke boven dat vermogen aan het bedrijf kan worden toegekend”.

Goodwill wordt berekend door de verwachte jaarlijkse overwinst met een factor van minimaal 0 tot maximaal 5 te vermenigvuldigen. De hoogte van de factor wordt bepaald door de verwachte duurzaamheid van deze overwinst. Deze is afhankelijk van een aantal kwalitatieve factoren, zoals onder meer: management en organisatie; kwaliteit vestigingspunt; concurrentiepositie, brancheontwikkelingen, conjunctuur en wetgeving.
De verkoper zal bij de vaststelling ook rekening moeten houden met de terugverdientijd van de investering door de koper.

De goodwill op aandelen kan op dezelfde manier worden bepaald, echter met het verschil dat wordt uitgegaan van een genormaliseerd winstniveau na belastingen. Een ondernemersbeloning is bij een rechtspersoon (BV) niet aan de orde, omdat wordt uitgegaan van een salaris voor de directeur-grootaandeelhouder, dan wel een managementfee. 

Voorbeeld goodwill eenmanszaak

 
Gemiddelde genormaliseerde nettowinst afgelopen jaren
en prognosejaar: 
€ 80.000
Uit: Ondernemersbeloning
€ 50.000 ./.
Af: rente eigen vermogen (stel 8% van € 150.000)
€ 12.000 ./.
Overwinst (economisch resultaat) 
 € 18.000
Goodwill (Kapitalisatiefactor is bijv. 3. Bereken 3 x €18.000)
 € 54.000

 

De Discounted Cash Flow (DCF)-methode

Theoretisch gezien is dit de meest juiste waarderingsmethodiek, maar ook een methode die veel discussies oproept, omdat er wordt uitgegaan van uitgangspunten op basis van prognoses. Deze methode werkt met ‘echte’ kasstromen in plaats van met nettoresultaten.

Uitgangspunt bij de DCF-methode is dat de waarde van een onderneming wordt bepaald door het geld dat ermee kan worden verdiend. De waarde wordt bepaald door de toekomstige vrije geldstromen die door de onderneming worden gegenereerd, contant te maken. Dit gebeurt op basis van de gewogen gemiddelde kostenvoet van het eigen vermogen en het vreemd vermogen.

De vrije geldstroom is het saldo van het geld dat binnenkomt en uitgaat voor de operationele activiteiten van het bedrijf. Dat geld staat ter beschikking van de verschaffers van het eigen vermogen en de schulden van de onderneming. Dit betekent ook dat bijvoorbeeld dividenden, maar ook rente en aflossingen niet in de vrije kasstroom worden meegenomen.

Deze wordt berekend op basis van exploitatieprognoses, balansprognoses inclusief investeringsprognoses. De DCF-methode gaat doorgaans uit van een prognoseperiode van 4 jaar. Een langere periode brengt meer onzekerheden met zich mee en vergroot de discussie. 

Voorbeeld DCF-methode

De vrije geldstroom kan als volgt worden bepaald:

Bedrijfsresultaat (vóór rente) = ………
 
+
Bedrijfsinkomstenbelasting
afschrijving
Bedrijfsresultaat (na belastingen)
Mutatie bepalingen
Investeringen in werkkapitaal
 
Investeringen in materiële vaste activa
 

 

Nieuwsgierig geworden naar wat de actuele waarde is van jouw bedrijf? Bereken gratis de waarde van jouw bedrijf en doe er je voordeel mee!

Benieuwd hoeveel jouw bedrijf waard is?
Elke ondernemer wil weten wat zijn bedrijf ongeveer waard is. Handig bij een eventuele verkoop, maar ook waar je op kan sturen in je bedrijf.
Brookz

Brookz, partner van De Zaak

Brookz is met ruim 35.000 ondernemers, investeerders en adviseurs het grootste overnameplatform van Nederland. Brookz is 100% onafhankelijk en brengt sinds 2007 kopers, verkopers en adviseurs direct met elkaar in contact. In deze jaren zijn er via Brookz al meer dan 5.200 bedrijven verkocht, dat zijn er gemiddeld 6 per week. Brookz is cross-mediaal vertegenwoordigd: online met het overnameplatform Brookz.nl.

Bekijk alle artikelen van Brookz >

Share on print
Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Benieuwd hoeveel jouw bedrijf waard is?
Elke ondernemer wil weten wat zijn bedrijf ongeveer waard is. Handig bij een eventuele verkoop, maar ook waar je op kan sturen in je bedrijf.