Vakantie: de regels op een rijtje
Misverstanden over vakantierechten zorgen jaarlijks voor stress. Hoeveel vakantiedagen hebben werknemers? Mag je een vakantieaanvraag weigeren? Wat als een werknemer ziek is? Lees hier hoe het zit.

Inhoudsopgave

Aantal vakantiedagen per jaar

Elke werknemer heeft recht op vakantie met behoud van loon. Het aantal vakantiedagen per jaar waar een werknemer recht op heeft, is minimaal vier keer het aantal werkdagen per week.

Wie vijf dagen werkt, heeft dus recht op (4×5) twintig vakantiedagen per jaar. In de praktijk ligt dit aantal vaak hoger, afgesproken in de CAO of in de individuele arbeidsovereenkomst.

Hoe kies je het juiste contract voor je (nieuwe) personeel? Download de gratis whitepaper “Arbeidscontract keuzewijzer” en zie middels een handig boomdiagram welk van de 11 type contracten in jouw geval het beste voor je bedrijf én de medewerker is.

Vakantiedagen flexwerker

Voor werknemers die onregelmatig werken, valt weinig zinnigs te zeggen over het aantal werkdagen per week. Voor hen bepaal jij het aantal vakantiedagen daarom aan de hand van een ‘gemiddelde werkweek’.

Kortom, tel alle gewerkte uren bij elkaar op en deel deze door het aantal gewerkte weken. De uitkomst vermenigvuldig je met vier en dan heb je het minimale aantal vakantiedagen.

Wanneer vakantie?

Werkgever en werknemer bepalen in goed overleg het tijdstip van de vakantie, maar het uitgangspunt is dat de werknemer zelf zijn vakantieperiode mag bepalen. Wanneer hij een verzoek hiertoe indient, moet je als werkgever binnen twee weken reageren. Doe je dat niet, dan is de vakantie vastgesteld zoals de werknemer gevraagd heeft.

Om onduidelijkheid te voorkomen, kun je in de arbeidsovereenkomst aangeven dat schriftelijke toestemming vereist is.

Als vakantie is toegezegd, mag je dit niet zomaar terugdraaien. Dit kan alleen bij gewichtige redenen. Bijvoorbeeld als het bedrijf plotseling een heel grote order binnensleept of als er werknemers ziek zijn.

Kosten vakantie vergoeden

Beter dan botweg weigeren, voor de onderlinge verstandhouding, is het om in samenspraak met de medewerker het vastgestelde tijdvak van de vakantie te weigeren. Je bent wel verplicht de eventuele kosten te vergoeden die de werknemer al gemaakt heeft voor zijn of haar vakantie (bijv. annuleringskosten).

Opbouw vakantiedagen tijdens afwezigheid

Werknemers hebben recht op vier maal het aantal werkdagen per week aan vakantie. Ook tijdens ziekte of bij arbeidsongeschiktheid bouwen werknemers gewoon vakantiedagen op. De aanspraak is echter beperkt tot het aantal dagen dat de werknemer normaal gesproken in een half jaar zou opbouwen.

Ook in de volgende gevallen worden vakantierechten opgebouwd:

  • zwangerschaps- en adoptieverlof (met uitkering op grond van Wet Arbeid en Zorg);
  • deelname aan vakverenigingbijeenkomsten met toestemming van de werkgever;
  • onvrijwillige werkloosheid;
  • politiek verlof;
  • de tijd voor het volgen van lessen en cursussen in het kader van de Leerplichtwet (voor medewerkers tot 18 jaar).

De CAO kán een regeling bevatten waarmee je de werknemer kunt korten op zijn vakantiedagen als hij of zij veelvuldig ziek is. Dit is toegestaan, maar de werknemer moet dan minimaal twintig vakantiedagen overhouden. Uiteraard geldt dit aantal voor personeelsleden met een fulltime-dienstverband.

Vakantiedagen meenemen

Werknemers mogen vakantiedagen meenemen naar het volgende kalenderjaar, bijvoorbeeld om zo te sparen voor langer verlof.

  • Wettelijke vakantiedagen blijven zes maanden ‘houdbaar’. Ze vervallen dus een half jaar na het kalenderjaar waarin ze zijn opgebouwd.
  • Bovenwettelijke vakantiedagen verjaren (vervallen) pas na vijf jaar.

Bovendien worden vakantiedagen opgemaakt in de volgorde waarin ze worden opgebouwd: een werknemer neemt dus eerst zijn oudste vakantiedagen op.

Zo kan het dus gebeuren dat vakantiedagen lang worden opgepot, wat ertoe kan leiden dat een werknemer na jaren er ineens drie maanden tussenuit wil.

Om dit te voorkomen, stellen werkgevers in de arbeidsovereenkomst of personeelsgids soms een maximum aan het aantal dagen dat een werknemer mag meenemen naar het volgende jaar. Zo’n bepaling is wettelijk niet toegestaan! Het is wel mogelijk om (bovenwettelijke!) vakantiedagen af te kopen.

Ziek tijdens de vakantie

Wordt een werknemer ziek tijdens zijn vakantie, dan moet hij dat onmiddellijk bij jou melden. Zolang hij ziek is, geldt zijn afwezigheid niet als vakantie, maar als ziekteverzuim.

Je betaalt zijn loon door, precies zoals je doet als een werknemer ziek wordt terwijl hij aan het werk is. Zijn ziektedagen worden niet afgetrokken van zijn vakantiedagen.

Ook werknemers die ziek worden vlak voor hun vakantie en nog niet beter zijn als hun vakantie begint, hoeven geen vrije dagen in te leveren zolang ze ziek zijn.

Er is één uitzondering: op voorwaarden kun je met jouw werknemer overeenkomen dat hij wél dagen inlevert als hij ziek wordt tijdens zijn vakantie.

  • Die afspraak moet schriftelijk zijn vastgelegd, bijvoorbeeld in een arbeidsovereenkomst
  • Je mag je werknemers alleen bovenwettelijke vakantiedagen van het lopende jaar laten inleveren. Iedereen houdt recht op het wettelijke minimumaantal vakantiedagen en opgespaarde dagen uit voorgaande jaren hoeven niet te worden ingeleverd.

Afkopen van vakantiedagen

Vooral bij hoge werkdruk kan het een uitkomst zijn: het afkopen van vakantiedagen. Je kunt met je werknemers overeenkomen dat zij vakantiedagen inruilen voor geld.

Let op: dit geldt alleen voor de extra, dus bovenwettelijke vakantiedagen van het lopende jaar! Het afkopen van de bovenwettelijke vakantiedagen moet je schriftelijk overeenkomen met de medewerker.

Omdat het gaat om bovenwettelijke vakantiedagen, mogen ook in voorgaande dienstjaren opgebouwde dagen worden afgekocht. Maar de werknemer mag dus niet de wettelijk gegarandeerde vakantie per jaar in de aanbieding doen.

Vakantiedagen opnemen in uren

De werkgever is wettelijk verplicht om vakantie in uren te verlenen, tenzij gewichtige bedrijfsbelangen zich daartegen verzetten.

Hier zit achter dat een werknemer vaak maar enkele uren vrij nodig heeft om thuis een reparateur te ontvangen of met een kind naar de tandarts te gaan.

Het aantal dagen dat in uren opgenomen kan worden, is het restant van de dagen dat overblijft na aftrek van minimaal twee weken. Stel: een medewerker heeft 26 vakantiedagen. Na aftrek van twee weken (tien dagen), resteren 16 dagen die in uren opgenomen mogen worden.

Vakantie in coronatijd

Wil je je werknemers laten weten wat de huidige regels zijn vanuit de overheid en vanuit jouw bedrijf over vakanties in binnen- en buitenland? Dan is het verstandig om ze vooraf een brief te sturen met de voor hen geldende vakantieregels rondom het coronavirus. Deze brief schept duidelijkheid voor je werknemers en geeft ze inzicht in de mogelijke gevolgen van hun vakantie. Denk hierbij aan eventuele quarantaine of een veranderd reisadvies.

[Gratis whitepaper]: Wat zijn de meest voorkomende arbeidscontracten? Wat zijn de verschillen? En wanneer bied je welke aan? Download de gratis whitepaper “Arbeidscontract keuzewijzer” en leer alles over jouw opties.

Gerelateerd lezen:

• Waarom jouw bedrijf baat heeft bij een CBD-beleid
• Waar heeft mijn uitzendkracht allemaal recht op?
• Uitbetalen vakantiegeld
• Uit onderzoek blijkt: sportende werknemers zijn productiever en minder vaak ziek

Gratis Arbeidscontracten Keuzewijzer
Download de gratis whitepaper “Arbeidscontract keuzewijzer” en lees wat de verschillen zijn tussen de verschillende arbeidscontracten en wanneer je welke contractsoort het beste kan kiezen.
Please

Please, partner van De Zaak

Ondernemer worden is een keuze. Maar voel je je ook thuis in de rol van werkgever? De bijkomende taken en verantwoordelijkheden staan misschien ver van je vak af. Alle personeelszaken zelf doen is dan ook nergens voor nodig. Please is dé werkgeverspartner voor het MKB die jou door de uitdagende wereld van werkgeven navigeert. Met uitzenden, payroll, backoffice, experts, tools óf een combinatie daarvan. Groei als werkgever én als ondernemer met een partner als Please. Samen vergroten we je werkgeverskracht, op de manier die past bij jou en je bedrijf.

Bekijk alle artikelen van Please>

Share on print
Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Gratis Arbeidscontracten Keuzewijzer
Download de gratis whitepaper “Arbeidscontract keuzewijzer” en lees wat de verschillen zijn tussen de verschillende arbeidscontracten en wanneer je welke contractsoort het beste kan kiezen.
Lees ook…
MijnZaak biedt ondernemers een platform voor al hun juridische documenten, exclusieve ondernemers kortingen en… onbeperkt eerstelijns advies. Wij…
Als een werknemer een fout maakt onder werktijd, ben je als werkgever bijna altijd verantwoordelijk voor de aangerichte schade die hierbij is…
Het functioneringsgesprek en beoordelingsgesprek worden soms door elkaar gebruikt. Wat zijn de verschillen? Hoe voer je deze gesprekken? Zo doe je…