Ze werkte jarenlang als advocaat bij Baker & McKenzie, was districtsschepen in Antwerpen en maakte vervolgens bijna tien jaar deel uit van het directieteam van een overheidsbedrijf. Kortom: steeds opnieuw bevond ze zich op plekken waar belangen samenkomen en keuzes onvermijdelijk zijn.
“Besluitvorming wordt pas ingewikkeld,” zegt Ann Vylders, “als niemand nog durft te zeggen: dit is van mij.”
Besluiten zonder eigenaar
In organisaties waar veel spelers aan tafel zitten, waar publieke verantwoordelijkheid, marktwerking en politieke gevoeligheden elkaar raken, ontstaat volgens Ann Vylders makkelijk een vacuüm. “Iedereen heeft invloed, maar niemand beslist.” Ze zag het in haar rijke loopbaan vaker gebeuren. “Dan wordt er gepraat over processen, structuren, nieuwe lagen. Maar ondertussen voelt niemand zich nog eigenaar van de keuze. En dan blijft alles hangen.”
Ze noemt het geen onwil. Eerder voorzichtigheid. Angst om iets verkeerd te doen. Angst om afgerekend te worden. “Zodra besluitvorming zich afspeelt op het snijvlak van politiek en organisatiebelang, verschuift de aandacht snel van inhoud naar positie,” zegt ze. “Dan gaat het minder over wat juist is en meer over wie het zegt.”
Ann Vylders over positie innemen
Voor Ann Vylders is positie innemen dan ook een hoge vorm van verantwoordelijkheid nemen. “Je kunt niet leiden zonder zichtbaar te zijn. Je kunt ook niet verwachten dat mensen volgen als je zelf wegblijft op de momenten dat het schuurt.” Dat vraagt volgens haar helderheid. “Wie beslist. Wanneer. En op basis van welk mandaat. Als dat niet uitgesproken is, gaan mensen het zelf invullen. En dan krijg je ruis, mensen worden steeds stiller en angstiger en het vertrouwen neemt af.” Volgens haar is dat een onderschat risico. “Dan raak je iets kwijt wat je niet zomaar terughaalt.”
“Ik ga er in mijn werk in principe van uit dat mensen hun verantwoordelijkheid willen nemen,” zegt ze. “Dat betekent soms dat je bedrogen uitkomt. Dat hoort erbij. Als het wél klikt, als er vertrouwen is tussen mensen, kun je veel meer aan. Dan durven mensen positie te nemen.”
Grenzen stellen
Volgens Vylders wordt vertrouwen vaak pas onderwerp van gesprek wanneer het al onder druk staat. “Dan is het eigenlijk te laat. Dan zit iedereen al in de verdediging. Juist daarom is het zo belangrijk om het vooraf te organiseren. Je moet elkaar kennen voordat belangen botsen. Anders wordt elke beslissing een gevecht.”
In haar loopbaan heeft ze deze momenten zeker ook meegemaakt. “Je kunt heel lang blijven trekken en duwen binnen je positie, omdat je gelooft dat het wel weer vlot komt. Tot je merkt dat je vooral aan het repareren bent en steeds minder aan het bouwen.”
“Dan moet je eerlijk zijn. Naar jezelf. Dit klopt niet meer,” aldus Ann Vylders. “Voor mij is een rol alleen betekenisvol als er resonantie is tussen strategische keuzes, persoonlijk vertrouwen en de wil om dingen echt aan te pakken. Als die context verdwijnt, verdwijnt voor mij ook de betekenis van de rol.”
Opnieuw kiezen
De toekomst van Ann Vylders is voor haar helder. “Ik weet waar ik goed in ben. In complexiteit. In mensen samenbrengen. In dingen bespreekbaar maken die liever worden vermeden.” Ze noemt het recente vertrek bij het overheidsbedrijf dan ook geen nieuw begin, maar een logisch vervolg. “Je neemt alles mee wat je hebt geleerd. Ook wat pijn deed. Misschien vooral dat.”
Voor wie werkt in een organisatie waar besluiten blijven zweven, deelt ze één nuchtere observatie. “Zolang niemand expliciet zegt wie beslist, gebeurt er uiteindelijk niets. En niets doen is óók een keuze. Alleen eentje waar organisaties later vaak de rekening voor betalen.”
