Waarom een zakelijke bankgarantie?
Stel: je wilt een investering doen, maar kunt het bedrag niet in één keer voldoen. Of je wilt een zakenpartner overhalen om met je in zee te gaan. Of financiële zekerheid van een buitenlandse opdrachtgever. Dan kan een bankgarantie aanvragen een uitkomst zijn, want daarmee heeft de tegenpartij het vertrouwen dat het transactiebedrag wordt betaald. Vooral bij internationaal zakendoen is een bankgarantie een handig middel.
Verklaring dat de bank garant staat
Een bankgarantie is een schriftelijke verklaring van de bank die belooft om een bepaald bedrag te betalen aan een derde partij, als jij je verplichtingen niet nakomt. Een bankgarantie is geen verzekering, maar de bank de waarborgsom voorschiet. De bank staat garant, maar doet dat niet zomaar. Meestal blokkeert de bank een bedrag blokkeert op de rekening van de aanvrager of brengt dit in mindering op je kredietruimte. Ook je financiële draagkracht telt mee. De bank beoordeelt je aanvraag dus kritisch.
Hoe werkt een bankgarantie?
Als jij je financiële verplichting niet nakomt, kan de tegenpartij dankzij de bankgarantie de waarborgsom opeisen bij de bank.
Banken werken doorgaans met standaardmodellen voor garanties, waarin enkele vaste onderdelen zijn opgenomen. Zaken als de looptijd en het bedrag worden in overleg met jou vastgesteld. Een bankgarantie is geldig binnen de afgesproken termijn, al is het ook mogelijk dat deze zonder vaste einddatum wordt afgegeven. Voor het verstrekken van de garantie betaal je als aanvrager een jaarlijkse provisie.
De bankgarantie vervalt pas officieel zodra deze wordt vrijgegeven. Dat gebeurt via een formele ontheffing, ook wel décharge genoemd.
Bankgaranties worden vaak gevraagd bij:
- Huurcontracten voor bedrijfspanden.
- Grote opdrachten (bijvoorbeeld in de bouw, ICT of techniek).
- Leveringscontracten waarbij jij eerst producten krijgt en later betaalt.
- Financiering
Meestal wordt een bankgarantie verplicht gesteld in deze situaties. Een bankgarantie is een contractuele verplichting, geen wettelijke. De verplichting ontstaat dus alleen als het in een contract of overeenkomst is afgesproken.
Soorten bankgaranties
Soorten bankgaranties zijn betalingsgaranties, vooruitbetalingsgaranties, onderhoudsgaranties, biedingsgaranties, huurgaranties, uitvoeringsgaranties en douanegaranties. Huurgaranties worden bijvoorbeeld vaak door ondernemers aangevraagd bij de koop of huur van een bedrijfspand.
De bekendste vormen:
- Huurgarantie: voor verhuurders, als zekerheid dat je de huur betaalt. Vaak door ondernemers aangevraagd bij de huur van een bedrijfspand.
- Een financiële garantie: als je een hypotheek afsluit voor een pand of kantoor.
- Aanbetalingsgarantie: als je een voorschot krijgt, maar pas later levert.
- Uitvoeringsgarantie: bij (bouw)projecten, als zekerheid dat je het werk afmaakt.
Wat zijn de totale kosten van een bankgarantie?
- Provisie voor de bank: vaak tussen de 1 en 2 procent per jaar van het gegarandeerde bedrag.
- Eventuele administratiekosten.
- Renteverlies: als je het bedrag moet storten als onderpand, kun je dat geld niet gebruiken voor je bedrijf.
Een voorbeeld:
Stel je geeft een bankgarantie van € 25.000 af voor de huur van een pand. Je betaalt daar jaarlijks 1,5 procent over aan je bank = € 375 per jaar. En als je het geld moet parkeren op een geblokkeerde rekening, kun je er niets mee investeren of inkopen.
Een bankgarantie aanvragen
Hoe dien je de aanvraag in?
- Via je online bankomgeving (sommige banken hebben een formulier of uploadmogelijkheid).
- Via je accountmanager.
- Of telefonisch bij de zakelijke servicedesk.
Vraag expliciet om een bevestiging van de aanvraag én een indicatie van de doorlooptijd.
Als onderdeel van de aanvraag onderteken je een akte van vrijwaring. Hiermee geef je de bank het recht om een eventueel uitgekeerd bedrag op jou te verhalen. Om het risico te beperken, zal de bank meestal een bedrag ter hoogte van de garantie blokkeren op je rekening, of het in mindering brengen op je beschikbare kredietruimte.
4. Beoordeling door de bank
De bank beoordeelt jouw aanvraag. Ze kijken onder andere naar:
- De hoogte van het bedrag waarvoor ze garant staan (en het maximale bedrag)
- De looptijd van de garantie
- Je financiële situatie, heb je genoeg extra financiële ruimte en voldoende saldo?
- Of er onderpand nodig is (bijvoorbeeld een geblokkeerde rekening)
- Je financiële verplichtingen
Soms vraagt de bank extra informatie of stelt ze voorwaarden, zoals het storten van het garantiebedrag op een geblokkeerde rekening.
Let op: je betaalt bijna altijd een jaarlijkse provisie voor de bankgarantie, meestal 1 tot 2 procent van het bedrag.
5. Afgifte van de bankgarantie
Als alles akkoord is, maakt de bank de garantie op en stuurt die naar de begunstigde. Jij krijgt daar een kopie van. Vanaf dat moment loopt de garantie. Je kunt die niet zomaar intrekken – dat kan alleen met instemming van de begunstigde én de bank. Of bij andere ontbindende voorwaarden die zijn vastgelegd.
6. Na afloop: opheffen en terugvorderen
Is de garantietermijn verlopen of heb je voldaan aan je verplichtingen? Dan kun je de bankgarantie laten opheffen. Dat gebeurt pas als:
- De begunstigde een vrijwaringsverklaring ondertekent (een soort ‘ontslagbrief’ van de garantie) of
- De looptijd automatisch eindigt op een afgesproken datum.
Zorg dat je dit proces goed vastlegt, zodat je niet onnodig lang provisie blijft betalen.
Samengevat: zo vraag je een bankgarantie aan
- Check of je écht een bankgarantie nodig hebt.
- Zorg dat je alle info klaar hebt: overeenkomst, bedrag, begunstigde.
- Dien de aanvraag in bij je bank (liefst je huisbank).
- Reken op een beoordeling en mogelijk onderpand.
- Na akkoord regelt de bank de afgifte.
- Na afloop moet je de garantie actief opheffen.
Let op de einddatum
Je kunt een bankgarantie verbinden aan een vaste termijn of kiezen voor een onbepaalde geldigheidsduur. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) adviseert om altijd een expliciete einddatum te vermelden, bijvoorbeeld het moment dat er is geleverd.
Zonder expliciete einddatum bestaat het risico dat de tegenpartij het geld maanden of zelfs jaren later bij de bank claimt. Deze zal dan uitkeren, waarop de gedupeerde naar de rechter moet om deze terug te draaien. Dat wordt een ‘unfair calling’ van een bankgarantie genoemd. Het betekent dat de begunstigde deze opvraagt op een manier die onterecht, onredelijk of in strijd met de afspraken is.
Whitepaper Controle Belastingdienst
Voordelen bankgarantie
- Een bankgarantie is goedkoper dan een krediet.
- Met een bankgarantie kun je betere condities bedingen bij een zakenpartner, bijvoorbeeld een lager tarief of een langere betalingstermijn.
- Een bankgarantie geeft meer zekerheid aan de tegenpartij om zaken met je te doen.
Nadelen bankgarantie
- Er bestaat het risico van onterecht beroep op de bankgarantie als deze geen specifieke einddatum heeft.
- De bankgarantie legt beslag op je kredietruimte.
- Een bankgarantie is niet geregeld bij wet, de voorwaarden hangen af van de overeenkomst tussen partijen. Er gelden wel regels vanuit de rechtspraak.
Leidt een bankgarantie tot een negatieve bkr-registratie?
Een bankgarantie heeft in principe géén directe invloed op je BKR-registratie (Bureau Krediet Registratie), maar er zijn situaties waarin het wél effect kan hebben.
- Als de bank je een kredietlimiet of borgstellingsfaciliteit verstrekt waaruit meerdere garanties kunnen worden afgegeven, kan dit geregistreerd worden als een doorlopend krediet.
- Wordt de garantie opgeroepen en betaal jij de bank niet terug? Dan wordt het een schuld, en dat kan wél worden geregistreerd bij het BKR.
- Als jij als ondernemer persoonlijk garant staat of de bankgarantie uit privévermogen loopt, kan het privé invloed hebben op je BKR-registratie.
Wil je zeker weten of een specifieke bankgarantie je BKR beïnvloedt? Vraag het expliciet na bij je bank, en controleer of er sprake is van een onderliggende kredietovereenkomst met registratieplicht.
Alternatieven van garant staan door de bank
Soms is een andere vorm van zekerheid mogelijk:
- Borgstelling van jezelf of een derde partij.
- Waarborgsom direct storten bij de verhuurder of leverancier.
- Verzekering die dezelfde dekking biedt (zoals een kredietverzekering).
