Personeel verplicht vrij geven

Werknemers hebben in een aantal gevallen recht op betaald verlof, zonder daarvoor vakantiedagen op te moeten nemen. Bijvoorbeeld voor een trouwerij in de familie of een begrafenis. Dit zijn de regels voor buitengewoon verlof.

Ontdek de verzuimtrends van 2026 – Leer hoe je met preventieve maatregelen verzuim kunt verminderen en voorkomen en je onderneming kunt beschermen tegen onverwachte kosten.

Inhoudsopgave

Verlof bij noodsituaties

Een sterfgeval of ziekenhuisopname van een familielid, de bevalling van de partner, geboorteaangifte doen bij de burgerlijke stand of een gesprongen waterleiding thuis. In dergelijke ‘noodsituaties’ heeft jouw werknemer recht op calamiteitenverlof of kort verzuimverlof. Deze wettelijke regeling geldt voor iedere werknemer en is vastgelegd in de Wet Arbeid en Zorg.

Aparte regeling voor buitengewoon verlof

Naast deze verloven kan er in de cao een aparte regeling zijn opgenomen voor buitengewoon (bijzonder) verlof, met afwijkende afspraken over de duur en de betaling van de verloven. Als dit niet het geval is, kun je deze afspraken vastleggen in je bedrijfsregeling of personeelsgids. Het buitengewoon verlof geldt boven de wettelijke regeling, maar moet minimaal voldoen aan de wettelijke verloven. De twee regelingen overlappen elkaar dus gedeeltelijk.

De verlofredenen die in de buitengewoon verlofregeling kunnen worden opgenomen zijn onbeperkt. De meest voorkomende situaties voor buitengewoon verlof zijn bijvoorbeeld:

  • Ondertrouw van de werknemer (1 dag);
  • Eigen huwelijk (2 dagen);
  • Huwelijk van broer, zuster, ouder of kind (1 dag);
  • Viering van 25- of 40-jarig huwelijk (1 dag);
  • Overlijden van echtgenoot/partner of kind, daaronder begrepen stiefkinderen (dag van het overlijden t/m de dag van begrafenis/crematie);
  • Overlijden van (schoon)ouder, grootouder, kleinkind, broer of zus, daaronder begrepen zwager of schoonzuster (2 dagen; dag van overlijden en dag van begrafenis/crematie);
  • Overlijden van andere familieleden van de werknemer of partner (1 dag van begrafenis/ crematie);
  • Verhuizing (maximaal 2 dagen per kalenderjaar).

Andere mogelijkheden:

  • Eigen verjaardag (als die op een werkdag valt);
  • Buitengewoon verlof voor het leren en afleggen van examens (noodzakelijk voor het werk);
  • Buitengewoon verlof voor een (para-)medisch consult of (para)medische behandeling (bijvoorbeeld twee uur per consult of behandeling), als dit redelijkerwijze niet buiten werktijd is in te plannen.

Buitengewoon verlof aanvragen

Is in de cao niet vastgelegd hoe werknemers buitengewoon verlof moeten aanvragen, dan kun je de afspraken hierover vastleggen in de personeelsgids. Maak de regeling zo concreet mogelijk, zodat geen misverstanden kunnen ontstaan.

Let op: je kunt een werknemer niet ontslaan omdat hij vanwege een noodgeval niet komt werken of plotseling weg moet. Ook niet als hij pas achteraf de reden van het verlof toelicht.

Mag je een betaald verlofverzoek weigeren?

Als jouw medewerker betaald verlof vraagt vanwege een reden die niet in de cao of bedrijfsregeling staat, hóef je het verzoek niet te honoreren. Maar het getuigt wel van goed werkgeverschap, als je rekening houdt met het welzijn van medewerkers. Vraagt een werknemer bijvoorbeeld vrij om afscheid te kunnen nemen van een overleden vriend of vriendin, is dat een gegronde reden om verlof toe te kennen, ook al ben je daartoe niet verplicht.

Tip van De Zaak

“Accepteer niet te makkelijk dat de werknemer een afspraak maakt voor een bezoek aan bijvoorbeeld de arts of het ziekenhuis onder werktijd. Zeker niet van parttimers. Steeds vaker biedt de zorgsector mogelijkheden buiten de normale werktijd.”

Controle Belastingdienst

Whitepaper Controle Belastingdienst

Controle van de Belastingdienst: Wat nu?! Hoe vaak gebeurt het, hoe voorkom je het en stappenplan als het tóch gebeurt.

Veelgestelde vragen

Wat is bijzonder verlof?

Dit is het verlenen van verlof aan een werknemer in buitengewone omstandigheden. Het gaat bijvoorbeeld om een trouwerij of een begrafenis. De werknemer hoeft dan geen vakantiedagen op te nemen.

Wanneer is bijzonder verlof verplicht?

In noodsituaties heeft een werknemer recht op calamiteitenverlof of kort verzuimverlof. Een noodsituatie is bijvoorbeeld een ziekenhuisopname of een sterfgeval van een familielid.

Kun je het aanvragen van bijzonder verlof weigeren?

Als een werknemer bijzonder verlof aanvraagt voor zaken die niet in de cao of bedrijfsregeling staan, dan kun je als werkgever bijzonder verlof niet toestaan. Maar in het kader van goed werkgeverschap kun je zo’n aanvraag voor bijzonder verlof eigenlijk niet weigeren.

Lees over dé verzuimtrends van 2026, en ontdek hoe je verzuim duurzaam kan verminderen. Gebruik de nieuwste inzichten om jouw organisatie te beschermen tegen de financiële risico’s van verzuim. Download nu de gratis whitepaper >

Foto van Peter Westhof

Peter Westhof

Ik schrijf als journalist veel over ondernemerszaken en voor De Zaak specifiek over energie voor ondernemers. Ook heb ik veel ondernemers geïnterviewd. Ondernemers willen vooral graag ondernemen, zo heb ik gemerkt. Het is buitengewoon handig en waardevol voor hen als een site als De Zaak op een begrijpelijke manier bepaalde ingewikkelde onderwerpen uitlegt. Daar draag ik graag aan bij.
Lees ook…
Seksuele intimidatie raakt niet alleen werknemers, maar ook je bedrijf. Het tast de werksfeer aan, vergroot het ziekteverzuim en kan leiden tot…
Hoe ga je als werkgever met vakantiedagen van je personeel om? Wat is het verschil tussen wettelijke vakantiedagen en bovenwettelijke? Hoe zit het met…
Voor veel ondernemers zijn vakantiedagen een hoofdpijndossier. Wat zijn de regels ook alweer bij ziekte? Mag je een vakantieaanvraag weigeren? En…
Hemelvaartsdag is een officiële feestdag in Nederland, die vrijwel altijd in mei valt. Moet je als werkgever je personeel een betaalde vrije dag…