Waarom een ondernemingsplan als je een bedrijf start?
Een ondernemingsplan is niet verplicht als je een bedrijf start, maar wél verstandig. Het is een document waarin je niet alleen je product of dienst beschrijft, maar ook onderzoekt wie je potentiële klanten zijn, wat de markt doet, welke kosten je maakt en hoeveel winst je nodig hebt. Daarmee helpt het plan je om keuzes te maken en focus te houden.
Een ondernemingsplan helpt je om:
- Je idee concreet te maken en de haalbaarheid te toetsen.
- Doelen te formuleren en de juiste koers uit te zetten.
- Financiers, leveranciers of partners te overtuigen.
- Jaarlijks je strategie bij te stellen en te evalueren.
De opbouw van een goed ondernemingsplan
Een volledig ondernemingsplan bestaat uit meerdere onderdelen. Doorloop ze één voor één, zodat je geen belangrijke zaken over het hoofd ziet.
1. Samenvatting
Begin je plan met een korte samenvatting. Geef antwoord op de vragen:
- Wat is je onderneming?
- Wat bied je aan?
- Wie is je doelgroep?
- Hoe onderscheid je je van concurrenten?
- Wat zijn je financiële verwachtingen?
Beperk deze samenvatting tot maximaal twee pagina’s. Het is je visitekaartje voor investeerders of banken.
2. De ondernemer
Vertel wie je bent en waarom je deze stap zet. Denk aan:
- persoonsgegevens: je naam, woonplaats en contactgegevens
- welke opleidingen je hebt gevolgd
- relevante werkervaring en ondernemersvaardigheden
- of je bijvoorbeeld een rijbewijs of vakdiploma’s hebt
Eigenlijk zet je hier in het kort je cv neer. En daarnaast: wat drijft jou? Waarom kies je voor het zelfstandig ondernemerschap? En wat maakt jou geschikt als ondernemer?
Let op! Ga je met iemand samen een bedrijf beginnen? Bijvoorbeeld als vof of bv met meerdere oprichters? Vul dit onderdeel dan voor alle partners apart in.
3. Beschrijf het plan voor je bedrijf
Wat is je plan precies? Beschrijf:
- Het product of de dienst.
- De aanleiding voor je idee.
- Waarom er behoefte is aan jouw aanbod.
- Wat jou uniek maakt.
Formuleer ook je missie (waarom je doet wat je doet), visie (wat je wil bereiken) en strategie (hoe je dat gaat doen). Maak het concreet. Denk aan klanten die je al sprak, proefdiensten die je uitvoerde of marktonderzoek dat je deed.
4. Beschrijving van je onderneming
Hier geef je praktische informatie over je bedrijf. Denk aan:
- Rechtsvorm: de juridische vorm van je bedrijf, bv, eenmanszaak of vof?
- Bedrijfsnaam: staat deze al geregistreerd in het Handelsregister?
- Locatie: bedrijfsruimte huren, kopen of kantoor aan huis?
- Vergunningen: zijn er specifieke eisen vanuit de gemeente of wetgeving?
- Verzekeringen: welke verzekeringen heb je
- Algemene voorwaarden: heb je deze al opgesteld?
- Administratie: doe je die zelf of besteed je uit?
- Personeel: werk je alleen of neem je mensen aan?
Heb je nog een baan in loondienst? Noteer dan hoe je dat combineert. En let op een mogelijk concurrentiebeding in je contract bij je werkgever.
5. Het marketingplan
Een belangrijk onderdeel van je ondernemingsplan is de manier waarop je je klanten bereikt. Dit is het moment waarop je jouw commerciële strategie bepaalt.
Wat hoort er in?
- Doelgroep: wie wil je bereiken? Waar zitten je klanten?
- Marktonderzoek: onderzoek hoe groot de markt is en welke trends er zijn
- Concurrentieanalyse: wie zijn je concurrenten? Wat zijn hun sterke en zwakke punten?
- SWOT-analyse: zet je sterke en zwakke punten tegenover externe kansen en bedreigingen.
- Marketingmix (de 4 P’s): product, prijs, promotie, plaats
Geef ook aan hoe je omgaat met online marketing, social media, klantcontact en eventuele samenwerkingen. Meer weten? Lees ook ons uitgebreide artikel over het marketingplan.
6. Financieel plan
Wil je weten of je idee winstgevend is? Dan is een financieel plan onmisbaar. Dit plan bestaat uit vijf begrotingen:
Investeringsbegroting
Wat heb je nodig om te starten? Denk aan een pand, inrichting, voorraad, software, apparatuur. Onderzoek en bereken het en breng dit overzichtelijk in kaart. Lees alles over de investeringsbegroting.
Financieringsbegroting: eigen geld of geld lenen
Hoe ga je jouw investeringen betalen? Met eigen geld, een lening of een mix van beide? Let ook op de voorwaarden bij leningen: rentepercentages, looptijd en aflossingen.
Exploitatiebegroting
Dit is je winst-en-verliesrekening: hoeveel omzet verwacht je? Wat zijn je kosten? Maak dit inzichtelijk voor minimaal drie jaar vooruit. Het helpt je ook om te bepalen hoeveel loon je jezelf kunt uitkeren. In dit artikel lees je alles over de exploitatiebegroting.
Liquiditeitsbegroting
Inzicht in je cashflow: hoeveel geld komt er binnen en hoeveel gaat eruit, per maand of kwartaal? Zo weet je of je op elk moment aan je betalingsverplichtingen kunt voldoen. Meer over de liquiditeitsbegroting.
Privébegroting
Je bedrijf moet je leven kunnen bekostigen. Maak daarom ook een overzicht van je privé-uitgaven, en koppel dit aan wat je uit je onderneming nodig hebt.
Heb je financiering nodig?
Zeker voor starters zijn er diverse vormen van financiering. Denk aan bancaire leningen, microkredieten, crowdfunding, business angels, leasing en overheidsregelingen (zoals van de RVO).
Breng in kaart wat voor jou haalbaar is en overleg eventueel met een adviseur.
Whitepaper Controle Belastingdienst
Wat verwachten banken en investeerders?
Wanneer je een lening aanvraagt, wil een financier zekerheid. Die kijkt naar:
- de onderbouwing van je cijfers
- jouw ondernemersprofiel (ervaring, motivatie)
- je eigen inbreng (meestal 20 tot 30 procent)
- de sector waarin je actief bent
- of je arbeidsintensief of kapitaalintensief werkt
- de risico’s en hoe jij daarmee omgaat
Wees dus realistisch en transparant. Doe geen rooskleurige voorspellingen zonder bewijs.
Praktisch: aan de slag met jouw plan
Maak het jezelf niet te moeilijk. Begin met steekwoorden per onderdeel en werk die rustig uit. Houd de taal helder en concreet. Laat je plan ook lezen door iemand anders – bijvoorbeeld een ondernemer uit je netwerk of een adviseur van de KvK.
Je hoeft het plan niet in één keer perfect op papier te hebben. Het is een levend stappenplan dat met je bedrijf meegroeit. Kijk wat voor jou werkt en wat bij jouw situatie past.
Geen wettelijke eisen
Er zijn geen wettelijke plichten voor een ondernemingsplan. Wat het wél moet zijn: duidelijk, onderbouwd en praktisch. Gebruik je plan om gestructureerd te starten en scherp te blijven. En kijk er elk jaar opnieuw kritisch naar, zeker bij groei van je bedrijf.
Wil je zelf aan de slag? Bedrijf starten: een complete gids voor beginnende ondernemers
