“Kijk, als je daar over het water kijkt, zie je een groot reclamedoek. Dat is ongeveer duizend vierkante meter groot. Kunnen we zeker duizend tassen van maken.’’ Lisanne Addink-Dölle kijkt van haar kantoor in Rotterdam uit over de Maas. Van daaruit runt ze VerdraaidGoed, een groeiende onderneming die steeds op zoek is naar nieuwe manieren om reststromen te gebruiken. Naam: Lisanne Addink-Dölle
Leeftijd: 31
Bedrijf: VerdraaidGoed
Plaats: Rotterdam
Motto:
“Maak van iets waardeloos iets waardevols.”
“Ons doel is te laten zien dat je van iets waardeloos iets waardevols kunt maken. Afval heeft nou niet bepaald een sexy imago. Eigenlijk moet je zorgen dat iets om te beginnen al geen afval wordt. En bovendien, sommige dingen zijn gewoon te mooi om afval te mogen heten.” VerdraaidGoed is gevestigd in BlueCity, een haast surrealistische plek waar verschillende duurzame start-ups hun intrek hebben genomen. De bedoeling is om zoveel mogelijk de samenwerking aan te gaan. Het pand is het oude Tropicana, één van de eerste subtropische zwemparadijzen van Nederland. Het bad is leeg, de palmbomen wat verdord, maar verder is het onmiskenbaar een zwembad. Lisanne: “Ons kantoor is boven gevestigd, in de oude discotheek. Beneden in het bad worden de spandoeken schoongepoetst die wij verwerken tot tassen.

Nijlpaardenpoep

Het begon allemaal een jaar of vijf geleden. “Ik ben cum laude afgestudeerd als industrieel ontwerper en was tijdens mijn studie al veel bezig met duurzaamheid. Voor mijn afstudeerproject ging ik aan de slag met de dierentuin in Emmen die nu Wildlands heet. Ik dacht, als je de kans krijgt om een heel nieuw park op te zetten, wat zijn dan de mogelijkheden om dat zo duurzaam mogelijk te doen? Hoe kun je de afvalstromen van de dierentuin weer in de dierentuin verwerken? Kun je bijvoorbeeld je tractors laten rijden op oud frituurvet? Ik wilde het echt anders doen en ben op zoek gegaan naar het ultieme voorbeeld van onderschat materiaal. Dat werd nijlpaardenmest. Dat kun je zo verwerken dat je van de vezels souvenirs kunt maken. De productiekosten zijn bijna hetzelfde als de afvoerkosten, maar nu levert het ook nog een product op dat je weer kunt verkopen.’’

Upcycling

Het afstudeerproject viel ook bij de gemeente Emmen in de smaak, die haar prompt vroeg ook met hen mee te denken over reststromen binnen de gemeente. “Toen ben ik me maar gaan inschrijven bij de Kamer van Koophandel”, lacht ze. “Maar daarna werd het ingewikkeld. Ik wilde niet alleen adviseren en plannen maken voor bedrijven en dan maar hopen dat er ook iets mee gedaan wordt. Ik hou van tastbare dingen. Zelf helpen om de ideeën ook werkelijkheid te laten worden. Dat was in het begin niet altijd eenvoudig. Tegenwoordig is upcycling echt een thema, maar toen was het hooguit een geinig dingetje. Daardoor kon ik niet gemakkelijk productiepartners vinden. Zoek maar eens in het telefoonboek naar een bedrijf dat wel dienbladen wil maken van reststroom X. Daarom zijn we ook de productie in eigen beheer gaan doen. In sociale werkplaatsen met mensen die een afstand hebben tot de arbeidsmarkt.’’
“Over tien jaar halen we zulke waardevolle zaken uit de koffieboon, dan is dat kopje koffie misschien wel bijzaak geworden.”

Etalagedoeken

Lisanne draagt een bijzondere rok met een print van menselijke gezichten. “Die is gemaakt van een etalagedoek van WE Fashion. Ik droeg hem toen we daar voor de eerst onze ‘Beat the Bag’ plannen aan de directie presenteerden. Reclamedoeken zoals WE Fashion die in de etalage heeft, hangen er vaak maar een paar weken. Daarna wordt het normaalgesproken afval. Wij maken er nu tassen van die weer teruggaan naar de WE Fashion winkels. En we kijken voortdurend naar wat er nog meer mogelijk is. Daar liggen bijvoorbeeld ook een zitzak en kussenhoezen van reclamedoek.’’ De deal met WE Fashion was niet in één keer beklonken. “Zo’n besluit duurt even in een grote organisatie en er kwam van alles bij kijken. Zo moesten bijvoorbeeld de contracten van de modellen worden aangepast, zodat ze ook op de tassen mochten staan. Zulke dingen bedenk je niet van te voren. Dat is maar goed ook, anders zou je er niet aan beginnen.” Het omzetten van je oude reclamedoeken in tassen is voor veel bedrijven interessant. “Ze worden bij ieder congres, evenement of bouwproject gebruikt. En met het verbod op plastic zakjes kwam alles mooi samen. Toen hebben we er een business unit van kunnen maken; Beat the Bag. Die maakt nu duizenden tassen per jaar van materiaal dat anders werd weggegooid.” Inmiddels is VerdraaidGoed uitgegroeid tot een onderneming met drie bedrijfsunits. Beat the Bag, Iconische Stromen en Coffee Based. “En we bieden scans aan voor bedrijven die meer willen doen met hun reststromen. Daar komen steeds weer nieuwe projecten uit.”

Dienstblaadjes

De bedrijfsunit ‘Iconische stromen’ werkt met restmaterialen die iedereen meteen herkent. “Zo werken we bijvoorbeeld samen met de NS die per jaar duizenden gele borden met vertrektijden ‘over heeft’.” De borden die op alle Nederlandse stations hangen, worden vier keer per jaar vervangen. VerdraaidGoed maakt er onder meer dienbladen en blocnotes van, ofwel Dienstblaadjes en Spoorblokken.

Koffiedik kijken

De unit Coffee Based kijkt letterlijk koffiedik. “Koffie is na aardolie de meest verhandelde grondstof ter wereld. De reststroom koffiedik is dus vanzelf ook groot. Het bizarre is dat koffiedik nu in bijna alle gevallen in de verbrandingsoven belandt. Wij willen laten zien dat je er nog van alles mee kunt doen. Coffee Based ontwikkelt op dit moment bijvoorbeeld bioplastics op basis van koffiedik. We doen dit in samenwerking met RotterZwam, één van de andere huurders in BlueCity. Zij kweken al een aantal jaren succesvol oesterzwammen op koffiedik. Over tien jaar halen we zulke waardevolle zaken uit de koffieboon, dan is dat kopje koffie misschien wel bijzaak geworden.”

Start-ups helpen

Winst zal echter nooit de drijvende kracht worden. “We zijn inmiddels van een start-up een scale-up geworden, maar we zijn in alles een social venture. Natuurlijk is het belangrijk je eigen broek op te kunnen houden, maar duurzaamheid staat heel hoog op de agenda. We gaan bijvoorbeeld echt geen materiaal uit Nederland in het buitenland laten verwerken. Alles gebeurt in onze sociale werkplaatsen. En ik geloof in de kracht van samenwerking. Start-ups met een goed idee, maar nog geen idee hoe ze het aan moeten pakken, proberen we op weg te helpen. Als we hun product op kunnen nemen in de VerdraaidGoed-lijn, ben je allebei gelukkig. Dat zie je ook in de samenwerking met RotterZwam. Daarin combineren we hun kennis en kunde met die van ons. Samen kom je nou eenmaal verder dan alleen.’’

Tekst: Yanaika Zomer

Beeld: Robert Scholing & Luuk Werkman