Wat is een oproepovereenkomst?
Bij een oproepovereenkomst staat niet vast hoeveel uur een werknemer werkt. De werknemer werkt alleen als je hem oproept en heeft daardoor weinig zekerheid over zijn inkomen. De wet ziet verschillende contractvormen als oproepovereenkomst, waaronder het nulurencontract en het min-maxcontract.
Een voorovereenkomst valt hier in principe niet onder. Dat is een raamafspraak over de voorwaarden waaronder je iemand kunt inzetten. Pas zodra je daadwerkelijk werk aanbiedt, ontstaat een arbeidsovereenkomst.
De meest voorkomende vormen
Nulurencontract
Je spreekt af dat de werknemer alleen werkt als je hem oproept. Je bent niet verplicht om werk aan te bieden, maar dat betekent niet dat je onbeperkte vrijheid hebt.
Min-maxcontract
Je spreekt een minimum- en een maximumaantal uren af. Voor het minimum ben je verplicht werk aan te bieden en loon te betalen.
Jaarurensysteem
Spreek je uren af over een periode langer dan een maand, bijvoorbeeld per jaar, dan kan ook sprake zijn van een oproepovereenkomst. Krijgt de werknemer elke maand een wisselend loon? Dan is het een oproepovereenkomst.
Krijgt hij een vast maandloon (jaaruren gelijkmatig verdeeld), dan niet.
Na één jaar: verplicht aanbod vaste uren
Heeft een oproepkracht twaalf maanden voor je gewerkt? Dan moet je binnen één maand een aanbod doen voor een vaste arbeidsomvang. Die omvang moet minimaal gelijk zijn aan het gemiddeld aantal gewerkte uren in het afgelopen jaar. Dit aanbod moet schriftelijk of digitaal worden gedaan.
Reageert de werknemer niet of wijs je het aanbod niet toe? Dan blijft dat zijn keuze. Maar doe je géén aanbod, dan loop je als werkgever een groot risico: de werknemer kan alsnog loon claimen over het gemiddelde aantal uren. Die loonvordering kan tot vijf jaar terugwerken.
Let op: een aanbod vaste uren betekent geen vast contract. Je mag ook een tijdelijk contract aanbieden met vaste uren, zolang je binnen de ketenregeling blijft.
Het rechtsvermoeden arbeidsomvang
Al na drie maanden kan een werknemer zich beroepen op het rechtsvermoeden arbeidsomvang. Hij kan dan stellen dat zijn arbeidsomvang gelijk is aan het gemiddelde aantal uren in die periode. Dat speelt vooral als iemand structureel meer werkt dan afgesproken of als er feitelijk een vast werkpatroon ontstaat.
Een nulurencontract biedt dus vaak maar tijdelijk flexibiliteit.
Oproepen: termijnen en referentiedagen
Werk je met oproepkrachten, dan moet je:
- referentiedagen en -tijden vastleggen waarop de werknemer beschikbaar moet zijn;
- de werknemer minimaal vier dagen van tevoren oproepen.
Roep je later op, dan mag de werknemer weigeren. Hier kan in een cao van worden afgeweken.
Trek je een oproep in binnen vier dagen voordat de werknemer moet werken of wijzig je de oproep, dan heeft de werknemer alsnog recht op loon voor de oorspronkelijke uren.
Daarnaast geldt een minimale betaling van drie uur per oproep. Ook als iemand maar één uur werkt, betaal je drie uur loon. Meerdere oproepen op één dag tellen afzonderlijk. Praktischer is het om één aaneengesloten dienst af te spreken.
Goed werkgeverschap blijft leidend
Je hebt als werkgever ruimte om een oproepkracht wel of niet in te zetten, maar die vrijheid kent grenzen. Dat valt onder goed werkgeverschap. Misbruik je die ruimte – bijvoorbeeld door iemand structureel niet meer op te roepen terwijl er wel werk is – dan kan de werknemer alsnog loon claimen.
Houd ook rekening met de transitievergoeding. Hoe langer de oproepovereenkomst loopt, hoe hoger deze uitvalt bij beëindiging.
Wanneer is een oproepovereenkomst verstandig?
Een oproepovereenkomst kan nuttig zijn bij echt onvoorspelbaar werk. Maar zodra het werk structureel wordt, neemt het risico snel toe. In veel gevallen is een contract met vaste (eventueel lage) uren uiteindelijk duidelijker en veiliger.
Twijfel je? Dan is het verstandig om je contracten kritisch te laten checken. Zo voorkom je onaangename verrassingen achteraf.
Whitepaper Controle Belastingdienst
Oproepproces in 6 stappen
Zo regel je het juridisch juist
Stap 1. Kies de juiste contractvorm
Wat spreek je af?
- Nulurencontract
- Min-maxcontract
- Jaarurensysteem
Check: Staat het aantal uren niet vast per maand of week? Dan is sprake van een oproepovereenkomst.
Stap 2. Leg referentiedagen vast
Wanneer mág je iemand oproepen?
- Bepaal vaste dagen en tijden
- Leg dit vast in het contract
Buiten deze momenten hoeft de werknemer niet te komen werken.
Stap 3. Roep op tijd op
- Minimaal 4 dagen van tevoren
- Schriftelijk of digitaal
- Cao mag afwijken van de termijn
Te laat oproepen: werknemer mag weigeren.
Stap 4. Wijzig of annuleer? Let op loon
- Binnen 4 dagen aanpassen?
- Dan blijft loon verschuldigd
- Ook als de dienst niet doorgaat
Stap 5. Betaal minimaal 3 uur
- Per oproep
- Ook bij kortere inzet
- Meerdere oproepen op één dag: meerdere keren 3 uur loon
Voorkomt ‘even snel een klusje’-constructies. Plan liever in één aaneengesloten dienst.
Stap 6. Na 12 maanden: vaste uren aanbieden
- Verplicht aanbod
- Gemiddelde gewerkte uren afgelopen jaar
- Binnen 1 maand na afloop van het jaar
Geen aanbod: risico op loonvordering (tot 5 jaar terug).
