Wat is de wettelijke transitievergoeding?
De transitievergoeding is een wettelijke ontslagvergoeding. Het doel is werknemers financieel te ondersteunen bij de overstap naar ander werk. Denk aan omscholing, begeleiding of een periode van inkomensverlies. Werknemers met een vast contract en een tijdelijke arbeidsovereenkomst hebben recht op een transitievergoeding.
De werknemer hoeft het bedrag overigens niet daadwerkelijk aan een nieuwe baan te besteden. De vergoeding is vrij besteedbaar.
Wanneer moet je een transitievergoeding betalen?
Een werknemer heeft meestal recht op een transitievergoeding als:
- je het dienstverband opzegt
- je een tijdelijk contract niet verlengt
- de kantonrechter de arbeidsovereenkomst ontbindt
- een werknemer ontslag neemt vanwege ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever
Ontslag wegens bedrijfseconomische redenen
Ook bij ontslag wegens bedrijfseconomische redenen heeft een werknemer recht op een transitievergoeding. Denk aan een reorganisatie, omzetdaling, automatisering of bedrijfsbeëindiging. Alleen in uitzonderlijke situaties, zoals faillissement, surseance van betaling of toepassing van de schuldsaneringsregeling, vervalt dit recht. Bij een regulier bedrijfseconomisch ontslag kun je als werkgever geen compensatie aanvragen voor de betaalde transitievergoeding.
Ontslag met wederzijds goedvinden
Bij ontslag met wederzijds goedvinden (vaststellingsovereenkomst) is er volgens de wet géén automatisch recht op een transitievergoeding. Vaak wordt wel een ontslagvergoeding afgesproken gelijk aan de transitievergoeding.
Wanneer heeft een werknemer geen recht op een transitievergoeding?
Er zijn enkele uitzonderingen. Je hoeft meestal geen transitievergoeding te betalen als:
- de werknemer zelf ontslag neemt
- het dienstverband eindigt met wederzijds goedvinden (tenzij hierover afspraken zijn gemaakt in de vaststellingsovereenkomst)
- sprake is van ontslag met ernstig verwijtbaar handelen van de werknemer, zoals fraude of diefstal
- de werknemer jonger is dan 18 jaar en gemiddeld niet meer dan twaalf uur per week werkt
- de werknemer de AOW-leeftijd heeft bereikt
- sprake is van faillissement, surseance van betaling of toepassing van de schuldsaneringsregeling
Let op: mogelijk ook een billijke vergoeding
Naast de transitievergoeding kan een rechter een billijke vergoeding toekennen. Dat gebeurt alleen als sprake is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten door de werkgever.
Een billijke vergoeding staat los van de transitievergoeding. In uitzonderlijke situaties moet je dus beide betalen.
Hoe bereken je de transitievergoeding?
De hoogte van de transitievergoeding hangt af van twee belangrijke factoren:
- het bruto maandloon van de werknemer
- de duur van het dienstverband
Sinds 2020 geldt voor iedere werknemer dezelfde opbouw: voor elk volledig dienstjaar bedraagt de transitievergoeding een derde van het bruto maandsalaris.
Hoe werkt de berekening transitievergoeding?
Voor een volledig dienstjaar geldt:
Transitievergoeding = 1/3 bruto maandsalaris per gewerkt jaar
Heeft een werknemer geen volledig aantal dienstjaren gewerkt? Dan bouwt hij of zij de vergoeding ook op over de resterende maanden en dagen. De berekening vindt dan naar rato plaats.
Een werknemer die bijvoorbeeld vier jaar en drie maanden in dienst is geweest, ontvangt dus een vergoeding voor vier volledige dienstjaren én voor de extra drie maanden.
Voor het berekenen van een transitievergoeding kun je gebruikmaken van de rekentool van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Welke loonbestanddelen tellen mee?
Voor de berekening kijk je niet alleen naar het vaste brutosalaris. Ook andere looncomponenten kunnen onderdeel zijn van het zogenoemde bruto maandloon.
Denk bijvoorbeeld aan:
- vakantiebijslag
- vaste ploegentoeslagen
- structurele overwerkvergoedingen
- bonussen
- winstuitkeringen
- variabele eindejaarsuitkeringen
Deze bedragen worden volgens wettelijke regels omgerekend naar een gemiddeld maandbedrag en vervolgens meegenomen in de berekening van de transitievergoeding.
Voorbeeld berekenen transitievergoeding
Verdient een werknemer 3.600 euro bruto per maand en ontvangt hij daarnaast jaarlijks vakantiegeld en een vaste bonus, dan wordt de transitievergoeding berekend over het totale loon inclusief deze componenten. Daardoor valt de uiteindelijke vergoeding vaak hoger uit dan wanneer je alleen naar het basissalaris kijkt.
Controleer daarom altijd zorgvuldig welke loonbestanddelen meetellen. Een foutieve berekening kan leiden tot nabetalingen, rente of juridische discussies achteraf.
Maximale transitievergoeding in 2026
De transitievergoeding kent een wettelijk maximum. In 2026 bedraagt dat maximum 102.000 euro bruto of één bruto jaarsalaris hoger dan dat bedrag.
Wanneer moet je betalen?
Je moet de transitievergoeding uiterlijk betalen wanneer het dienstverband eindigt.
Betaal je te laat? Dan kan de werknemer wettelijke rente en mogelijk aanvullende kosten vorderen. Het wettelijke rentepercentage voor niet-handelstransacties wordt periodiek aangepast door de overheid. Controleer daarom altijd het actuele percentage op het moment van betaling.
Whitepaper Controle Belastingdienst
Compensatie bij langdurige ziekte
Ontsla je een werknemer na twee jaar arbeidsongeschiktheid? Dan kun je in 2026 nog compensatie aanvragen bij het UWV voor de betaalde transitievergoeding. Hiervoor gelden onder meer de volgende voorwaarden:
- de werknemer was langer dan twee jaar ziek
- het dienstverband is beëindigd vanwege die arbeidsongeschiktheid
- de transitievergoeding is volledig betaald
- je kunt dit met documenten aantonen
De aanvraag moet binnen zes maanden na betaling van de transitievergoeding worden ingediend.
Compensatie bij bedrijfsbeëindiging
Kleine werkgevers kunnen momenteel ook compensatie krijgen voor betaalde transitievergoedingen als zij hun onderneming beëindigen vanwege pensionering of overlijden. Ook hiervoor gelden specifieke voorwaarden.
Belangrijke wijziging vanaf 2027
Ondernemers moeten rekening houden met een grote verandering. Het kabinet heeft aangekondigd dat de compensatieregelingen voor transitievergoedingen bij langdurige arbeidsongeschiktheid én bij bedrijfsbeëindiging per 1 januari 2027 verdwijnen. Dat betekent dat werkgevers deze kosten in de toekomst waarschijnlijk volledig zelf moeten dragen. Het wetsvoorstel moet nog definitief door het parlement worden behandeld en goedgekeurd.
Voorkom discussies achteraf
De regels rond de transitievergoeding lijken eenvoudig, maar in de praktijk ontstaan regelmatig discussies over de hoogte van het loon, de lengte van het dienstverband of de vraag of sprake is van ernstig verwijtbaar handelen.
Controleer daarom altijd zorgvuldig hoe hoog de vergoeding is en leg afspraken bij ontslag goed vast. Bij twijfel kan juridisch advies veel problemen én kosten voorkomen.
