Dat zie je terug in de cijfers. Volgens het CBS gingen in 2024 4.270 bedrijven failliet, gevolgd door 3.636 faillissementen in 2025. Opvallend is dat veel van deze faillissementen niet ontstaan door een gebrek aan vraag, maar juist in fases van groei.
Tegelijkertijd ga je er als ondernemer vaak vanuit dat risico’s binnen je bedrijf blijven. Dat is logisch, je onderneemt zakelijk, niet privé. Toch blijkt in de praktijk dat risico’s zich juist in deze groeifases kunnen verplaatsen naar jouw privésituatie.
Want op het moment dat verplichtingen toenemen, contracten worden getekend en financiële druk oploopt, kan de scheidslijn tussen zakelijk en privé vervagen. Zeker bij een eenmanszaak of vof, maar ook binnen een bv is die bescherming niet altijd zo vanzelfsprekend als het lijkt.
De vraag is daarom niet alleen hoe je bedrijf groeit, maar vooral: wanneer verandert groei in risico en wanneer raak jij daar persoonlijk bij betrokken?
Groei verandert je risicoprofiel
In de beginfase is je onderneming vaak flexibel:
- lage vaste kosten
- beperkte verplichtingen
- snelle aanpasbaarheid
Maar zodra je onderneming groeit, verandert dit. Je gaat:
- personeel aannemen
- grotere verplichtingen aangaan
- investeren in middelen en contracten
En daarmee verschuift je risicoprofiel fundamenteel.
Juridische risico’s nemen toe zonder dat je het merkt
Veel ondernemers focussen op commerciële groei, maar staan minder stil bij de juridische gevolgen van hun keuzes. Toch ontstaan juist daar de grootste risico’s. Denk aan:
1. Contractuele verplichtingen
Langlopende overeenkomsten zoals:
- huurovereenkomsten
- leasecontracten
- leveranciersafspraken
leggen je vast voor langere tijd.
Bij tegenvallende resultaten blijven deze verplichtingen bestaan, met alle gevolgen van dien.
2. Personeel en werkgeversverplichtingen
Het aannemen van personeel brengt niet alleen loonkosten met zich mee, maar ook wettelijke verplichtingen. Zoals:
- loondoorbetaling bij ziekte (tot 2 jaar)
- ontslagprocedures
- werkgeversaansprakelijkheid
Deze verplichtingen zijn juridisch afdwingbaar en lopen door, ongeacht je omzet.
3. Privé aansprakelijkheid bij eenmanszaak en vof
Bij een eenmanszaak of vof is er geen scheiding tussen privé en zakelijk vermogen. Dat betekent dat je persoonlijk aansprakelijk bent voor:
- schulden
- contractuele verplichtingen
- schadeclaims
In geval van faillissement werkt dit direct door in je privésituatie. Het kantelpunt: wanneer verplichtingen niet meer meebewegen. Het risico ontstaat niet op het moment dat je een contract tekent, maar op het moment dat je onderneming minder flexibel wordt. Zolang omzet en verplichtingen in balans zijn, is er weinig aan de hand. Maar zodra je omzet daalt, je kosten stijgen of betalingen achterblijven, blijven je verplichtingen onverminderd doorlopen.
En precies daar ontstaat de druk die kan leiden tot betalingsproblemen en uiteindelijk faillissement.
De rol van de bv: risicoscheiding
Een belangrijke manier om deze risico’s te beperken, is de keuze voor de juiste rechtsvorm. Een bv biedt in beginsel:
- scheiding tussen privé- en zakelijk vermogen
- beperking van persoonlijke aansprakelijkheid
Hierdoor blijven risico’s in de onderneming, in plaats van dat ze direct je privésituatie raken.
Let wel: deze bescherming geldt niet onbeperkt. Bij onbehoorlijk bestuur, het niet tijdig melden van betalingsproblemen of het afgeven van persoonlijke garanties, kan alsnog persoonlijke aansprakelijkheid ontstaan.
Waarom dit vaak te laat wordt onderkend
In de praktijk zie je dat ondernemers pas stilstaan bij deze risico’s wanneer de problemen zich al voordoen.
Dat komt doordat groei wordt geassocieerd met succes, risico’s minder zichtbaar zijn en juridische consequenties complex zijn. Daardoor ga je verplichtingen aan zonder volledig inzicht in de mogelijke gevolgen.
Voorkomen begint met bewustwording
Het beheersen van risico’s begint niet bij problemen, maar bij het aangaan van verplichtingen.
Belangrijke vragen die je jezelf kunt stellen:
- Wat gebeurt er als mijn omzet tijdelijk terugvalt?
- Kan ik mijn verplichtingen blijven nakomen?
- Welke risico’s draag ik persoonlijk?
Door vooraf stil te staan bij deze vragen, voorkom je dat groei omslaat in kwetsbaarheid.
Bewust omgaan met kantelpunten
Groei is essentieel voor ondernemerschap, maar brengt ook nieuwe risico’s met zich mee. Juist de momenten waarop je investeert, personeel aanneemt of langdurige verplichtingen aangaat, zijn momenten waarop je juridische en financiële risico’s aanzienlijk toeneemt.
Vooral bij eenmanszaken en vof’s kunnen deze risico’s direct doorwerken in je privésituatie.
Bewust omgaan met deze kantelpunten en het maken van weloverwogen keuzes in rechtsvorm en verplichtingen is daarom geen bijzaak, maar een voorwaarde voor duurzaam ondernemen.
