Dossier · Schijnzelfstandigheid
De Belastingdienst controleert sinds 2025 weer of zzp’ers echt zelfstandig werken, en de regels schuiven nog. Hier staat wat nu geldt, wat eraan komt en wat het je kan kosten.
Gecontroleerd op 22 oktober 2026 tegen de bronnen onderaan deze pagina.
Dat mag, maar het weegt mee als de Belastingdienst kijkt of je echt zelfstandig bent. In de Zelfstandigenwet wordt het een eis: minstens 3 opdrachtgevers of klanten in twee jaar. Blijkt het loondienst, dan raak je je ondernemersaftrek kwijt.
Jij draagt het grootste risico. Blijkt het loondienst, dan betaal je loonheffingen na over alles sinds 1 januari 2025, plus 25% of 50% boete bij grove schuld of opzet. Had je het kunnen weten, dan rekent de Belastingdienst met 52%.
Werk je voor tot € 38 per uur, dan wordt vanaf 31 december 2026 een arbeidsovereenkomst vermoed. Beroep je je daarop, dan moet je opdrachtgever aantonen dat het geen loondienst is. Particuliere opdrachtgevers vallen erbuiten.
Die mag je gebruiken tot en met 31 december 2029, ook als er een andere einddatum in staat. Hij beschermt je alleen als jullie in de praktijk werken zoals erin staat.
Voor 100 uur werk kost een freelancer van € 75 per uur € 7.500. Voor doorlopend werk onder jouw leiding is een dienstverband vaak goedkoper en veiliger.
Sinds 2025 controleert de Belastingdienst weer op verkapte dienstverbanden, en de wetgeving eromheen schuift nog. Dit is de stand van dat dossier.
Tot dan gaf de Belastingdienst eerst aanwijzingen en corrigeerde zij alleen bij kwaadwillendheid. Sindsdien gelden de normale regels: stelt zij schijnzelfstandigheid vast, dan volgen direct een correctieverplichting en een naheffingsaanslag loonheffingen.
Ook in 2026 geen verzuimboetes, en een controle begint in beginsel met een bedrijfsbezoek. Vergrijpboetes kunnen wel weer. Vanaf 1 januari 2027 vervalt ook de rest van de zachte landing.
Kamerbrief gedeeltelijke verlenging zachte landing, 19 december 2025
In 2025 legde de Belastingdienst nog geen verzuim- en vergrijpboetes op. Sinds 2026 kan een vergrijpboete wel, dus bij opzet of grove schuld. Verzuimboetes blijven ook in 2026 achterwege.
Met een nota van wijziging schrapt het kabinet het deel dat zou vastleggen wanneer iemand in dienst van een ander werkt. Wat overblijft is het rechtsvermoeden bij een laag uurtarief; de verduidelijking zelf moet later terugkomen in een Zelfstandigenwet.
Werkt een zzp’er onder het uurtarief uit de wet, dan kan hij zich op een arbeidsovereenkomst beroepen en moet de opdrachtgever aantonen dat daar geen sprake van is.
Alleen FVD stemde tegen. De wet is op 29 juni 2026 in het Staatsblad gepubliceerd (Stb. 2026, 158) en voegt artikel 7:610aa toe aan het Burgerlijk Wetboek.
Het inwerkingtredingsbesluit staat in het Staatsblad (Stb. 2026, 207). De datum wijkt af van de vaste verandermomenten omdat Nederland de wet vóór 1 januari 2027 in werking moet hebben voor het Herstel- en Veerkrachtplan van de EU.
Het kabinet legt de Zelfstandigenwet voor, met een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets. Wie aan beide voldoet, kan zeker als zelfstandige werken. Reageren kan tot en met 29 oktober 2026.
Rijksoverheid, Zelfstandigenwet in internetconsultatie, 1 oktober 2026
Gepland
Vanaf die dag kan een zzp’er die onder het uurtarief werkt zich op een arbeidsovereenkomst beroepen, en moet de opdrachtgever aantonen dat daar geen sprake van is.
Gepland
De Belastingdienst kan weer verzuimboetes opleggen, en een controle begint niet meer standaard met een bedrijfsbezoek. Naheffen blijft mogelijk tot 1 januari 2025, bij kwaadwillendheid tot vijf jaar terug.
Kamerbrief gedeeltelijke verlenging zachte landing, 19 december 2025
Gepland
Het kabinet wil de Zelfstandigenwet op deze dag laten ingaan. De Tweede en Eerste Kamer moeten het voorstel in 2027 nog behandelen.
Rijksoverheid, Zelfstandigenwet in internetconsultatie, 1 oktober 2026
De wettekst noemt een uurtarief van ten hoogste € 36 (artikel 7:610aa BW), dat net als het minimumloon wordt geïndexeerd; het kabinet en de Eerste Kamer rekenen daardoor met € 38 op peildatum 1 januari 2026. Het bedrag dat op 31 december 2026 geldt, legt de minister van Werk en Participatie vast in een ministeriële regeling. De Zelfstandigenwet is nog een voorstel; 1 januari 2028 is de datum waar het kabinet op mikt.
Bron: Belastingdienst, arbeidsrelaties en handhaving. Gecontroleerd op 22 oktober 2026.
Nee, het gaat in op 31 december 2026. De wet is op 16 juni 2026 aangenomen. In de wettekst staat € 36 per uur, het kabinet rekent met € 38 (peildatum 1 januari 2026). Het precieze bedrag bij de start volgt in een ministeriële regeling.
Tot 1 januari 2025. Alleen bij kwaadwillendheid, of als je een eerdere aanwijzing niet opvolgde, kan hij tot 5 jaar terug naheffen.
In 2026 alleen een vergrijpboete bij grove schuld (25% van de nageheven belasting) of opzet (50%). Verzuimboetes legt de Belastingdienst in 2026 niet op. Vanaf 1 januari 2027 kan dat weer.
Ja, als hij op 6 september 2024 geldig was. Je mag hem gebruiken tot en met 31 december 2029. Nieuwe modelovereenkomsten beoordeelt de Belastingdienst niet meer.
Het kabinet mikt op januari 2028. Het voorstel ligt tot en met 29 oktober 2026 in internetconsultatie, daarna gaat het naar de Raad van State en in 2027 naar de Kamers.
De Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie is bedoeld voor opdrachtgevers. Vul hem samen in. De uitkomst geeft een indicatie, geen zekerheid.
