Waarom een schriftelijke arbeidsovereenkomst belangrijk is
Een mondelinge arbeidsovereenkomst is volgens de wet rechtsgeldig, maar een schriftelijk contract is eigenlijk onmisbaar. Met een ondertekend arbeidscontract kun je aantonen welke afspraken zijn gemaakt. Bovendien zijn sommige bepalingen alleen geldig als ze schriftelijk zijn vastgelegd. Denk bijvoorbeeld aan een proeftijd. Ook kan in een cao staan dat een schriftelijke arbeidsovereenkomst verplicht is.
Daarnaast is een werkgever verplicht om werknemers schriftelijk te informeren over hun arbeidsvoorwaarden. Sommige gegevens, zoals functie, salaris en werktijden, moeten uiterlijk binnen één week na indiensttreding worden verstrekt. Andere informatie, zoals de opzegtermijn, pensioenregeling en toepasselijke cao, moet uiterlijk binnen één maand beschikbaar zijn. In een schriftelijke arbeidsovereenkomst kun je alles in één keer op papier zetten.
Welke gegevens moeten op papier staan?
Werkgevers moeten werknemers schriftelijk informeren over de belangrijkste arbeidsvoorwaarden. Daarbij gaat het onder meer om:
- naam en adres van werkgever en werknemer
- functie of werkzaamheden
- werkplek
- datum van indiensttreding
- duur van het contract
- salaris en betaalmoment
- arbeidsduur
- het aantal vakantiedagen en verlofregelingen
- opzegtermijnen
- eventuele pensioenregeling
- toepasselijke cao
- de vraag of sprake is van een uitzendovereenkomst
Deze informatie moet uiterlijk binnen een maand na de start van het dienstverband beschikbaar zijn.
Let op bij een nieuwe medewerker
Laat een werknemer niet zonder duidelijke afspraken beginnen. Als een nieuwe kracht al aan het werk gaat voordat het contract is opgesteld en ondertekend, kan dat problemen opleveren. Zeker als de werknemer tegenvalt en je het dienstverband snel wilt beëindigen.
Functieomschrijving: houd ruimte voor flexibiliteit
In de arbeidsovereenkomst moet staan welke functie de werknemer vervult. Maak die omschrijving niet onnodig beperkt. Een ruime functieomschrijving geeft meer flexibiliteit als werkzaamheden veranderen of collega’s moeten worden vervangen.
Een veelgebruikte aanvulling is:
“Daarnaast verricht de werknemer andere werkzaamheden die redelijkerwijs van hem of haar kunnen worden verwacht.”
Tijdelijk contract of vast contract
Een arbeidsovereenkomst kan voor bepaalde of onbepaalde tijd worden afgesloten.
Bij een tijdelijk contract moet duidelijk zijn wanneer het contract eindigt. Wil je tussentijdse opzegging mogelijk maken? Dan moet dat expliciet in de overeenkomst zijn opgenomen.
Vakantie, verlof en salaris
Werknemers hebben recht op minimaal vier keer het aantal werkdagen per week aan wettelijke vakantiedagen. Werkt iemand vijf dagen per week, dan zijn dat minimaal twintig vakantiedagen per jaar.
Voor het salaris geldt dat je in principe vrij bent om afspraken te maken, zolang je minimaal het wettelijke minimumloon betaalt en eventuele cao-afspraken naleeft.
Opzegtermijnen
Tijdelijk contract
Een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd eindigt normaal gesproken automatisch op de afgesproken einddatum. Opzeggen vóór die datum kan alleen als er een tussentijds opzegbeding in het contract staat.
Daarnaast geldt bij tijdelijke contracten vaak een aanzegplicht: uiterlijk één maand voor het einde van een contract van zes maanden of langer moet je schriftelijk laten weten of het contract wordt verlengd.
Opzegtermijn voor de werknemer
Voor een werknemer geldt in principe een wettelijke opzegtermijn van één maand.
In de arbeidsovereenkomst mag een langere opzegtermijn worden afgesproken. Daarbij geldt wel dat de opzegtermijn voor de werkgever minimaal twee keer zo lang moet zijn als die van de werknemer.
Voorbeeld:
- Werknemer: 2 maanden opzegtermijn
- Werkgever: minimaal 4 maanden opzegtermijn
Opzegtermijn voor de werkgever
De wettelijke opzegtermijn voor een werkgever hangt af van de duur van het dienstverband:
| Duur dienstverband | Opzegtermijn werkgever |
|---|---|
| Korter dan 5 jaar | 1 maand |
| 5 tot 10 jaar | 2 maanden |
| 10 tot 15 jaar | 3 maanden |
| 15 jaar of langer | 4 maanden |
De lengte van het dienstverband wordt berekend tot de datum waarop de arbeidsovereenkomst eindigt.
Pensioen
Daarnaast moet je werknemers informeren over een eventuele pensioenregeling. Is er een pensioenregeling van toepassing, dan moet je nieuwe medewerkers daarover informeren.
Controle door de Arbeidsinspectie
Bij een controle moet je kunnen aantonen:
- wat de aard van de arbeidsrelatie is
- welk loon en vakantiegeld zijn betaald
- hoeveel uren zijn gewerkt
- wie de werknemer is
Kun je deze gegevens niet overleggen, dan riskeer je een boete.
Whitepaper Minimumuurloon 2026
Vergeet de collectieve arbeidsovereenkomst (cao) niet
Valt jouw bedrijf onder een collectieve arbeidsovereenkomst? Dan heeft die vaak directe invloed op de arbeidsovereenkomst. Sommige cao’s bevatten minimumbepalingen waarvan je alleen in het voordeel van de werknemer mag afwijken. Andere cao’s laten helemaal geen afwijkingen toe.
Neem daarom altijd op dat de toepasselijke cao onderdeel uitmaakt van de arbeidsovereenkomst.
Veelgebruikte aanvullende bedingen
Naast de verplichte onderdelen nemen werkgevers vaak extra afspraken op, zoals:
- concurrentiebeding
- proeftijdbeding
- relatiebeding
- geheimhoudingsbeding
- verbod op nevenwerkzaamheden
- overwerkregeling
- wijzigingsbeding
- afspraken over werken op andere locaties of tijden
Controleer wel of deze bedingen juridisch houdbaar zijn. Vooral bij concurrentie- en relatiebedingen en de proeftijd gelden strenge regels.
Praktische tip
Gebruik een actuele arbeidsovereenkomst die past bij jouw onderneming, cao en personeelsbeleid. Een goed contract voorkomt discussies achteraf en geeft zowel jou als je werknemer duidelijkheid vanaf dag één.
