Nee, niet zomaar. Ook in de kerstvakantie mag je een vakantieaanvraag alleen weigeren als daar een gewichtige reden voor is, en dat moet je binnen twee weken schriftelijk laten weten (art. 7:638 lid 2 BW). Reageer je niet op tijd, dan staat de vakantie vast zoals de werknemer die aanvroeg. Ouders met schoolgaande kinderen hebben geen wettelijke voorrang. Wil je ze toch laten voorgaan, dan is dat je eigen beleid.

Wanneer mag je een vakantieaanvraag weigeren?

Een vakantieaanvraag heeft een vaste volgorde, en jij hebt maar één harde termijn.

  1. De werknemer vraagt schriftelijk vakantie aan. Een mail of appje telt ook. Noteer de datum: vanaf dan loopt je termijn.

  2. Ga na of je een gewichtige reden hebt. Denk aan een week waarin je winkel of werkplaats met de overgebleven mensen niet open kan.

  3. Geen gewichtige reden? Keur de aanvraag goed.

  4. Wel een gewichtige reden? Laat dat binnen twee weken schriftelijk weten, met de reden erbij. Reageer je later, dan geldt de aanvraag alsnog.

  5. Ook na een terechte weigering moet de werknemer, als hij genoeg dagen heeft, twee weken achter elkaar of twee keer een week vrij kunnen nemen (art. 7:638 lid 3 BW). De rest van zijn dagen geef je gewoon, tenzij ook daar een gewichtige reden tegen is (lid 6).

Een voorbeeld uit een garage. Monteur Youssef mailt op 16 november dat hij de hele kerstvakantie vrij wil, van 19 december tot en met 3 januari. Eigenaar Mehmet heeft tot en met 30 november om schriftelijk te reageren. Laat hij pas op 4 december iets weten, dan heeft Youssef zijn kerst binnen, ook als er dan niemand meer in de werkplaats staat.

Staat in je cao of in de arbeidsovereenkomst een andere regeling voor het vaststellen van vakantie, dan gaat die voor op deze hoofdregel. Kijk daar dus eerst.

Mag je de hele kerstvakantie weigeren?

Met een gewichtige reden mag je de aanvraag weigeren of verschuiven, maar de vakantie niet schrappen. De werknemer houdt zijn dagen, en over het jaar moet hij minstens twee weken achter elkaar vrij kunnen nemen als hij daar genoeg dagen voor heeft. Vragen twee monteurs allebei beide kerstweken terwijl je dan onderbezet bent, dan kun je de een de week van kerst geven en de ander de week van oud en nieuw.

Mogen ouders met schoolgaande kinderen voorgaan?

De wet zegt daar niets over. Artikel 7:638 BW kijkt alleen naar de wens van de werknemer en naar gewichtige redenen aan jouw kant, niet naar kinderen of gezinssituatie.

Ouders voorrang geven mag wel, als bedrijfsbeleid. Leg de regel vooraf vast en pas hem op iedereen toe. Anders krijg je elk voorjaar dezelfde discussie met de collega zonder kinderen die nooit in juli weg mag.

Hoe verdeel je vakantie eerlijk tussen ouders en niet-ouders?

Met een vaste regel die vooraf bekend is. Een garage met vier monteurs: Youssef en Karim hebben schoolgaande kinderen, Bram en Tarek niet. Een werkbare opzet:

  • Iedereen levert vóór 1 februari zijn zomerwensen in.

  • Per week mogen er maximaal twee monteurs tegelijk weg.

  • Botst het, dan kiest wie vorig jaar als laatste koos nu als eerste, los van gezinssituatie.

  • Daarna geldt: wie het eerst schriftelijk aanvraagt, is het eerst aan de beurt.

Zo weet iedereen in februari waar hij aan toe is, en hoef je in juni niet meer te schuiven.

Wanneer zijn de schoolvakanties in 2026-2027?

Vakantie

Regio Noord

Regio Midden

Regio Zuid

Herfstvakantie

10 t/m 18 oktober 2026

17 t/m 25 oktober 2026

17 t/m 25 oktober 2026

Kerstvakantie

19 december 2026 t/m 3 januari 2027

19 december 2026 t/m 3 januari 2027

19 december 2026 t/m 3 januari 2027

Voorjaarsvakantie

20 t/m 28 februari 2027

20 t/m 28 februari 2027

13 t/m 21 februari 2027

Meivakantie

24 april t/m 2 mei 2027

24 april t/m 2 mei 2027

24 april t/m 2 mei 2027

Zomervakantie

10 juli t/m 22 augustus 2027

17 juli t/m 29 augustus 2027

24 juli t/m 5 september 2027

Bron: Rijksoverheid, overzicht schoolvakanties 2026-2027. Voor de herfst- en voorjaarsvakantie zijn dit adviesdata van OCW. Scholen mogen daarvan afwijken, bijvoorbeeld om de voorjaarsvakantie gelijk te laten vallen met carnaval. Scholen kunnen de meivakantie ook met een week verlengen, van 1 tot en met 9 mei 2027. Vraag werknemers met kinderen daarom naar de data van hun eigen school.

Voorbeeldtekst: een vakantieaanvraag schriftelijk weigeren

Moet je weigeren, doe het dan binnen twee weken en met een concrete reden:

Beste [naam], je aanvraag voor vakantie van [begindatum] tot en met [einddatum], ontvangen op [datum aanvraag], kan ik niet helemaal goedkeuren. De reden: [concrete reden, bijvoorbeeld: in die weken zijn al twee collega's met vakantie en is er geen vervanging]. Ik stel voor dat je vrij neemt van [andere periode], zodat je dit jaar nog steeds twee weken achter elkaar vakantie hebt. Laat je me weten of dat past?

De opvang valt weg: calamiteitenverlof of zorgverlof?

Valt de oppas uit of gaat de bso dicht, dan hoeft je werknemer daar geen vakantiedagen voor op te nemen.

Calamiteitenverlof is voor een kort, onverwacht privéprobleem, zoals opvang regelen voor die dag. Het duurt zo lang als nodig is, van een paar uur tot een paar dagen, en er geldt geen maximum per jaar. Je betaalt het loon door (Rijksoverheid).

Kortdurend zorgverlof is voor een ziek kind dat verzorging nodig heeft. Per twaalf maanden heeft een werknemer recht op twee keer zijn wekelijkse uren: wie 32 uur werkt, kan 64 uur opnemen. Je betaalt minimaal 70 procent van het loon door, en nooit minder dan het minimumloon (Rijksoverheid). Meer hierover in zorgverlof van werknemers: wat zijn je verplichtingen?

Blijft er in de zomer te weinig bezetting over, dan kun je vakantiekrachten inzetten.

Veelgestelde vragen

Hoe lang van tevoren moet een werknemer vakantie aanvragen?

De wet noemt geen termijn voor de werknemer. Alleen jij hebt een termijn: twee weken om schriftelijk een gewichtige reden te geven. Wil je dat de zomervakantie vóór een vaste datum is aangevraagd, leg dat dan vast in je personeelsregeling of de arbeidsovereenkomst.

Mag ik een bedrijfssluiting in de zomer verplicht stellen?

Ja, als dat vooraf schriftelijk is afgesproken, in de arbeidsovereenkomst of in de cao. De gesloten dagen gaan dan van de vakantiedagen af. Meer daarover in kan ik bepalen wanneer mijn werknemers vakantie opnemen?

Wat is een gewichtige reden?

De wet geeft geen lijst. Het gaat om een situatie waarin je bedrijf echt vastloopt als de werknemer weg is, zoals een winkel die niet open kan omdat er dan niemand achter de kassa staat. Leg de reden altijd concreet vast, zodat je hem later kunt uitleggen.

Wat als ik niet binnen twee weken reageer?

Dan staat de vakantie vast, zoals de werknemer die aanvroeg. Een gewichtige reden die je later aanvoert, telt niet meer.

Mag ik al goedgekeurde vakantie terugdraaien?

Alleen met een gewichtige reden en na overleg met de werknemer. De schade die hij daardoor lijdt, zoals annuleringskosten, betaal jij (art. 7:638 lid 5 BW).

De schoolvakanties, belastingdeadlines en nieuwe regels elke week in je mailbox? Meld je aan voor de nieuwsbrief van De Zaak.