Wat een coach wel en niet doet

Een adviseur vertelt je wat je moet doen. Een coach helpt je zelf te zien wat er speelt en wat je wilt veranderen. Dat klinkt vaag, maar in de praktijk is het heel concreet. Een coach stelt de vragen die niemand in je bedrijf stelt, omdat jij de baas bent. Waarom neem je dit besluit zelf? Wat gebeurt er als je het bij je bedrijfsleider laat? Wat houdt je tegen?

Een goede coach geeft je ook spiegels. Hoe komt jouw gedrag over op je mensen? Waar zit je eigen aandeel in het probleem dat je bij een ander legt? Dat is niet altijd prettig, maar wel waar de winst zit.

Wanneer coaching werkt

Je hebt een concrete vraag. "Ik wil meer rust" is een begin, maar te breed. "Ik wil dat de planning over een half jaar zonder mij draait" is een vraag waar je mee aan de slag kunt. Hoe scherper de vraag, hoe sneller je resultaat ziet.

Je bent bereid naar jezelf te kijken. Coaching gaat over jouw gedrag, niet over dat van je personeel. Ondernemers die beginnen met "mijn mensen pakken niets op" en eindigen met "ik laat ze niets oppakken", hebben het meeste aan een traject.

Je oefent tussen de sessies. Een gesprek van anderhalf uur per maand verandert weinig als je de rest van de tijd verder gaat zoals altijd. Het werk gebeurt tussen de sessies: een taak echt overdragen, een lastig gesprek voeren, een week lang je agenda bijhouden.

Het past in een groeifase. Coaching werkt vaak het best op momenten van verandering: van eenmanszaak naar eerste personeel, van tien naar dertig medewerkers, de komst van een managementteam of een bedrijfsoverdracht. Op die momenten moet jouw rol veranderen, en dat gaat zelden vanzelf.

Wanneer coaching niet werkt

Coaching helpt niet als het probleem ergens anders ligt. Zit het bedrijf financieel klem, dan heb je eerst een financieel adviseur nodig. Ontbreekt er een duidelijke structuur met taken en verantwoordelijkheden, dan is dat het eerste werk. En verwacht je dat de coach je mensen gaat veranderen, dan word je teleurgesteld.

Er is nog een valkuil die vaak over het hoofd wordt gezien. Als alleen jij groeit en je team niet, ontstaat er afstand. Jij wilt meer loslaten, maar je leidinggevenden zijn gewend dat jij beslist. Je nieuwe gedrag botst dan met hun oude verwachtingen.

Individueel of samen met je team?

Daarom zijn er twee manieren van werken. Bij individuele coaching ligt de focus volledig op jou. Dat geeft snel resultaat en een veilige plek om lastige vragen te bespreken. Bij een integrale aanpak ontwikkelt je team mee. Jij werkt aan je leiderschap, je leidinggevenden aan hun rol en samen maak je afspraken die blijven staan.

Welke vorm past, hangt af van je vraag. Gaat het vooral om jouw keuzes, je rust of een persoonlijke drempel, kies dan individueel. Merk je dat het probleem in de samenwerking zit, of dat veranderingen steeds wegzakken, dan levert een aanpak met het team meer op.

Zo kies je een coach

  • Vraag naar ervaring met bedrijven van jouw omvang en sector. Een productiebedrijf met dertig man vraagt iets anders dan een adviesbureau met vijf.
  • Vraag hoe het traject eruitziet: hoe vaak, hoe lang en wat je tussendoor doet.
  • Vraag hoe je ziet of het werkt. Een goede coach spreekt vooraf af waar je na drie of zes maanden wilt staan.
  • Let op de klik. Je moet je vrij voelen om eerlijk te zijn, en de coach moet durven om jou ook iets te zeggen wat je liever niet hoort.

Tot slot

Coaching werkt als je een concrete vraag hebt, bereid bent naar jezelf te kijken en het geleerde in je eigen bedrijf oefent. Wil je de verschillen tussen individuele en integrale coaching naast elkaar zien, met de voor- en nadelen van beide? KEY Improvement zette ze op een rij in ondernemers coaching: individueel of integraal, een uitgebreide vergelijking voor mkb-ondernemers.

Yvo Keijers is eigenaar van KEY Improvement in Puth en begeleidt mkb-bedrijven in Limburg en Zuidoost-Brabant bij organisatie- en teamontwikkeling.