Zelfstandigen nemen meer vrij dan je zou denken
Ruim zes op de tien zelfstandigen nemen jaarlijks vier weken of meer vrij van het werk. Bijna drie op de tien gaat zelfs zes weken of langer met vakantie. Daarmee zitten zzp’ers qua aantal vrije weken dicht bij werknemers in loondienst, die meestal recht hebben op zo’n vier tot vijf weken verlof per jaar. Het verschil is wel dat een zzp’er die vier weken vrij neemt, dat doet zonder doorbetaling: verlofdagen die gewoon worden uitbetaald bestaan voor zelfstandigen niet. De groep zzp’ers die naar eigen zeggen amper vrij neemt, is klein: ongeveer vier op de honderd. Toch geeft 42% aan minder vakantie te nemen dan ze eigenlijk zou willen, vaak vanwege de financiële kant van het ondernemerschap.
Die ruimte om toch vrij te nemen heeft alles te maken met de vrijheid van het ondernemerschap. Driekwart van de ondervraagde zelfstandigen voelt zich in grote mate vrij om vakantie op te nemen wanneer dat uitkomt. Geen vaste verlofdagen die op zijn, geen leidinggevende die de planning afkeurt: de zzp’er bepaalt zelf wanneer de koffer in de auto gaat.
Vakantie nemen is iets anders dan echt loslaten
Tussen vrij nemen en je ook echt vrij voelen zit een verschil, zeker voor ondernemers. Toch lukt het loslaten een ruime groep goed. Bijna de helft van de zelfstandigen is op vakantie echt vrij. Een deel koppelt meerdere weken volledig los van het werk, een ander deel kiest voor kortere periodes waarin de laptop dichtblijft.
Ruim een derde van de zzp’ers werkt tijdens de vakantie af en toe door. Dat klinkt als tegenstrijdig met vrij zijn, maar van deze groep zegt 60% dat ze dit vooral doen omdat ze het zelf prettig vinden: een korte blik op de mail geeft meer rust dan een volle inbox bij thuiskomst. Voor hen is een bewust checkmoment geen inbreuk op de vakantie, maar onderdeel van hoe ze willen ondernemen.
Waarom de ene zzp’er makkelijker loskomt dan de andere
Of je als zelfstandige je vakantie echt kunt vieren, hangt van een paar dingen af. Wie afspraken maakt met klanten over bereikbaarheid, komt vaak gemakkelijker tot rust. Hetzelfde geldt voor ondernemers die een vaste vervanger of samenwerkingspartner hebben die tijdens de afwezigheid kan bijspringen. En dan is er nog de financiële kant, die voor veel zzp’ers het zwaarst weegt: 40% van de ondervraagde zelfstandigen ervaart financiële druk rondom vakantie.
Geen vakantiegeld, geen doorbetaalde vakantiedagen: als zelfstandige loopt je inkomen tijdens een vrije week niet vanzelf door, want je omzet kan dalen zodra je minder uren maakt voor opdrachtgevers. Dat maakt het opzijzetten van geld voor vakantie belangrijk. Wie vooraf weet hoeveel vrije tijd hij zich kan veroorloven, gaat een stuk relaxter op pad.
Zo bereid je je vakantie financieel voor
Een goede voorbereiding begint met overzicht. Breng in kaart welke vaste lasten doorlopen terwijl je weg bent, van je zakelijke abonnementen tot je eigen huur of hypotheek. Reken ook uit hoeveel omzet je misloopt tijdens de weken dat je niet werkt, zodat je niet achteraf voor verrassingen komt te staan. Reserveer daarnaast maandelijks een vast bedrag voor periodes waarin je minder of niet werkt, zodat een vakantie geen gat in je administratie slaat.
Het helpt om je vakantiebudget los te koppelen van je gewone buffer voor mindere maanden en belastingaanslagen. Zo weet je precies wat er voor je vrije tijd beschikbaar is. Bepaal ook vooraf hoe je bereikbaar wilt zijn: helemaal offline, of een vast moment waarop je met klanten even meekijkt. Een aantal handige stappen op een rij:
- Vaste lasten: zet op papier welke kosten doorlopen tijdens je vakantie.
- Omzetverlies: reken uit hoeveel inkomen je misloopt in de weken dat je niet werkt.
- Buffer: spaar maandelijks een vast bedrag apart voor vrije periodes.
- Afspraken: bepaal met klanten wanneer en hoe je bereikbaar bent.
- Planning: kies je vakantie in een rustigere periode als dat kan, zodat je minder omzet misloopt.
Tools zoals de Knab vakantiecheck rekenen dat soort dingen voor je voor, zodat je niet hoeft te gokken.
Met die voorbereiding wordt vrij nemen een stuk minder spannend. De cijfers laten zien dat veel zelfstandigen daar al goed in slagen: ze nemen ruim vakantie, voelen zich vrij om te gaan wanneer ze willen en houden vaak bewust een klein lijntje met werk. Voor veel ondernemers werkt dat laatste prettig, ook al is dat soms helemaal niet nodig.
Wil je weten hoeveel ruimte jij hebt voor je volgende trip, dan geeft de Knab vakantiecheck je in een paar stappen inzicht in wat er financieel mogelijk is.
