Wat is het verschil tussen brutowinstmarge en winst?
De brutowinst op een product of dienst is het verschil tussen de verkoopprijs en de directe kosten. Directe kosten zijn kosten die je direct aan een product of dienst kunt toewijzen, zoals de inkoopprijs. Druk je de brutowinst uit als percentage van de verkoopprijs, dan heb je de brutowinstmarge.
Klinkt misschien simpel, maar de brutowinst is niet hetzelfde als de nettowinst. Van de brutowinst gaan ook nog de indirecte kosten (bedrijfskosten) af. Denk bijvoorbeeld aan lonen en de huur van het bedrijfspand.
Trek je alle bedrijfskosten van de brutowinst af, dan houd je de nettowinst over. Die nettowinst als percentage van de omzet is de nettowinstmarge. Over deze winst betaal je nog wel belasting.
Hoe werkt winstmarge berekenen?
De winstmarge berekenen kan op verschillende manieren. Bijvoorbeeld per product. Hiervoor heb je de volgende gegevens nodig:
- Inkoopprijs
- Verkoopprijs
De verkoopprijs minus de inkoopprijs is wat je verdient op een product (zonder overige kosten). Gebruik deze formule om de marge als percentage te berekenen:
(verkoopprijs − inkoopprijs) ÷ verkoopprijs × 100 = brutowinstmarge
Rekenvoorbeeld exclusief btw
Fietsenmaker Janssen verkoopt elektrische damesfietsen. De inkoopprijs van deze fietsen is € 795 per fiets (exclusief btw). De verkoopprijs is € 1.395 (exclusief btw). De rekensom voor de brutowinstmarge per fiets ziet er dan zo uit:
(1.395 − 795) ÷ 1.395 × 100 = 43%
Let op het verschil tussen marge en opslag. De marge reken je uit over de verkoopprijs, de opslag over de inkoopprijs: (1.395 − 795) ÷ 795 × 100 = 75%. Op dezelfde fiets zit dus 43% marge en 75% opslag. Haal je die twee door elkaar, dan reken je je rijk.
De winstmarge berekenen kan ook over de totale verkoop van al je producten of diensten in een bepaalde periode. Dan gebruik je deze formule:
(omzet − directe kosten) ÷ omzet × 100 = brutowinstmarge
Winstmarge calculator
Waarom is de winstmarge zo belangrijk voor je onderneming?
De winstmarge zegt iets over de winstgevendheid en levensvatbaarheid van je bedrijf. De marge bepaalt voor een groot deel hoe je producten of diensten in de markt zet en hoe je bedrijf zich verhoudt tot de concurrentie.
Grote winstmarge
Hoe hoger de winstmarge, hoe beter? Dat is zeker niet altijd zo. Heb je een hoge winstmarge door een hoge verkoopprijs, maar verkoop je nauwelijks iets, dan gaat er meestal iets niet goed.
Daarnaast is een hoge brutowinstmarge niet genoeg als je bedrijf heel hoge bedrijfskosten heeft. De nettowinstmarge is dan misschien te laag voor een winstgevend bedrijf. Bekijk in dat geval wat je kunt doen om de totale kosten lager te maken en je winst te verhogen.
Kleine winstmarge
Een kleine winstmarge is niet meteen een teken dat je bedrijf in gevaar is. Op sommige productgroepen zit nu eenmaal weinig marge, maar er wordt wel veel volume op gedraaid. Denk aan supermarkten, die met een kleine marge toch winstgevend zijn omdat ze heel veel producten verkopen.
Marge berekenen: verschil brutowinstmarge en nettowinstmarge
Wil je meer inzicht in de winstgevendheid van je bedrijf? Dan kun je naast de winstmarge per product ook kijken naar de totale omzet en de totale kosten. Dit doe je met de bruto- en nettowinstmarge. Die bereken je zo.
Berekenen brutowinstmarge
Rekenvoorbeeld: Fietsenmaker Janssen draait een jaaromzet van € 1.200.000 (exclusief btw). Zijn directe kosten, vooral de inkoop van fietsen en onderdelen, zijn € 650.000 (exclusief btw).
De berekening van de brutowinstmarge is: brutowinst ÷ omzet × 100 = brutowinstmarge.
(1.200.000 − 650.000) ÷ 1.200.000 × 100 = 46%
In de berekening van de brutowinstmarge tellen de indirecte kosten (bedrijfskosten) niet mee. Neem je die kosten ook mee, dan spreek je van de nettowinstmarge.
Berekenen nettowinstmarge
Voor de nettowinstmarge gebruik je de nettowinst. Dat is de brutowinst minus alle bedrijfskosten. Die deel je door de totale omzet. Zo krijg je het percentage.
Rekenvoorbeeld: Fietsenmaker Janssen draait een jaaromzet van € 1.200.000. Zijn directe kosten zijn € 650.000. Daarnaast heeft hij indirecte kosten van € 200.000, onder meer voor lonen, huur van het pand en energie.
De formule voor de nettowinstmarge is: nettowinst ÷ omzet × 100
De nettowinst vind je door alle bedrijfskosten van de brutowinst af te trekken:
Brutowinst: 1.200.000 − 650.000 = 550.000
Nettowinst: 550.000 − 200.000 = 350.000
Nu je de nettowinst hebt, kun je de nettowinstmarge berekenen:
350.000 ÷ 1.200.000 × 100 = 29%
Hoeveel winstmarge moet ik aanhouden?
Daar is geen eenduidig antwoord op te geven. Een goede winstmarge verschilt sterk per branche.
Een handelsonderneming werkt vaak met relatief lage marges, maar verkoopt grote volumes. Een adviesbureau of softwarebedrijf heeft meestal hogere marges, omdat de directe kosten lager zijn.
Als grove richtlijn geldt:
| Nettowinstmarge | Betekenis |
|---|---|
| Minder dan 5% | Relatief laag |
| 5 tot 10% | Gemiddeld |
| 10 tot 20% | Gezond |
| Meer dan 20% | Sterk |
Vergelijk je resultaten vooral met andere bedrijven in jouw sector.
Waarom staat je winstmarge onder druk?
Veel ondernemers hebben de afgelopen jaren te maken gekregen met stijgende kosten. Denk aan hogere lonen, energiekosten, software-abonnementen en investeringen in automatisering of AI.
Daardoor kan de omzet stijgen terwijl de winst achterblijft. Daarom is het verstandig om je winstmarge regelmatig te controleren.
Let daarbij onder meer op:
- stijgende inkoopkosten
- hogere personeelskosten
- prijsverhogingen van leveranciers
- onvoldoende doorberekening van kosten
- verlieslatende producten of diensten
Hoe verbeter je je winstmarge?
Een hogere marge bereik je niet alleen door meer te verkopen. Vaak zit de grootste winst in slimmer ondernemen.
Mogelijkheden zijn:
- prijzen verhogen
- scherpere inkoopafspraken maken
- processen automatiseren
- verlieslatende producten schrappen
- meer focus leggen op winstgevende klanten of diensten
Een kleine verbetering van de marge kan al een groot verschil maken voor de winst.
Houd niet alleen je omzet in de gaten
Veel ondernemers kijken vooral naar omzetgroei. Maar een hogere omzet betekent niet automatisch meer winst. Uiteindelijk bepaalt je winstmarge hoeveel geld er echt overblijft.
Door je brutowinstmarge en nettowinstmarge regelmatig te berekenen, krijg je beter inzicht in de financiële gezondheid van je bedrijf en kun je op tijd bijsturen.
