Waarom zelf pensioen opbouwen belangrijk is
Wie in Nederland woont of werkt, bouwt in de meeste gevallen AOW op. Voor werknemers geldt dat daar vaak een pensioenregeling via de werkgever bovenop komt. Voor ondernemers is dat meestal anders. In veel gevallen ben je zelf verantwoordelijk voor de opbouw van een aanvullend pensioen. Je kunt op verschillende manieren een eigen pensioen opbouwen. Zo kun je bijvoorbeeld sparen, beleggen of kiezen voor een lijfrente. Met een pensioencheck kun je eerst inzicht krijgen in een mogelijk pensioentekort en wat een eventuele inleg voor later kan betekenen.
Manieren om aanvullend vermogen voor je pensioen op te bouwen zijn bijvoorbeeld sparen of beleggen, of kiezen voor een lijfrenteverzekering, lijfrenterekening of lijfrentebeleggingsrecht. Bij deze laatste mogelijkheden kan een fiscaal voordeel gelden.
Dat betekent overigens niet dat een lijfrente voor iedere ondernemer de aantrekkelijkste keuze is. Er zijn namelijk nadelen. Eén daarvan is dat je geld in principe vaststaat voor je pensioen. Neem je het toch eerder op, dan betaal je hierover belasting en mogelijk ook revisierente. Ook zijn aan sparen, beleggen of verzekeren kosten en voorwaarden verbonden. Ook goed om te weten: bij pensioenbeleggen kan de waarde van je beleggingen stijgen en dalen. Je kunt dus (een deel van) je inleg verliezen.
Belastingvoordeel via jaarruimte
Als je een pensioentekort hebt, kun je de bedragen die je in een lijfrente stort mogelijk aftrekken van je inkomen in box 1. Hoeveel dat is, wordt onder meer bepaald door je jaarruimte.
Sinds de invoering van de Wet toekomst pensioenen zijn de mogelijkheden hiervoor verruimd. De fiscale jaarruimte bedraagt in 2026 maximaal 30 procent van de zogenoemde premiegrondslag. Hoeveel ruimte je daadwerkelijk hebt, hangt af van je persoonlijke situatie en de eventuele pensioenopbouw die je al hebt. Voor de jaarruimte van 2026 wordt gekeken naar je situatie in 2025. Gebruik het online hulpmiddel van de Belastingdienst om je jaarruimte te berekenen.
Niets ingelegd? Dan kan het interessant worden
Het kan zijn dat je de afgelopen jaren helemaal niets voor je pensioen hebt ingelegd, terwijl je wel jaarruimte had. Dat betekent niet dat die ruimte verloren is gegaan. Niet-benutte jaarruimte uit eerdere jaren kan namelijk onder voorwaarden worden gebruikt als reserveringsruimte.
In 2026 kun je nog niet-benutte jaarruimte uit 2016 tot en met 2025 gebruiken. In 2026 bedraagt de maximale reserveringsruimte € 42.753. Dat kan interessant zijn wanneer je als ondernemer een goed jaar hebt gehad en extra geld opzij wilt zetten voor je pensioen. Controleer dan eerst hoeveel reserveringsruimte je daadwerkelijk hebt. Meer storten dan je beschikbare jaar- en reserveringsruimte betekent niet dat het meerdere automatisch ook aftrekbaar is.
Uitgestelde belastingheffing
Een mogelijk misverstand is dat veel ondernemers denken dat ze helemaal geen belasting hoeven te betalen als ze pensioen opbouwen via een lijfrente. Dat klopt in de meeste gevallen niet. De belastingheffing verschuift alleen naar een later moment.
Een aftrekbare lijfrente-inleg kan je belastbare inkomen in box 1 verlagen. Zodra de lijfrente later wordt uitgekeerd, zijn de uitkeringen in beginsel wel belast in box 1. Daardoor kan het voorkomen dat je na het bereiken van de AOW-leeftijd onder een lager belastingtarief valt. Let op: dat is geen zekerheid. Het hangt onder meer af van je inkomen op dat moment en de belastingregels die dan gelden. De fiscale regels en tarieven kunnen in de komende jaren veranderen.
Het verschil tussen pensioensparen en pensioenbeleggen
Om lijfrente op te bouwen kun je onder meer kiezen tussen sparen en beleggen. Wat zijn de verschillen tussen deze twee?
Bij pensioensparen probeer je extra geld op te bouwen aan de hand van de rente. Het is dan goed om te weten dat spaarrentes niet vaststaan. Ze kunnen veranderen. Inflatie kan er ook voor zorgen dat het opgebouwde bedrag later minder koopkracht vertegenwoordigt.
Pensioenbeleggen biedt op langere termijn kans op een hoger rendement dan pensioensparen, maar brengt ook meer risico met zich mee. Koersen kunnen dalen en resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Naarmate de pensioendatum dichterbij komt, kun je ervoor kiezen het beleggingsrisico af te bouwen. Dan wijzig je de strategie. Er is dan immers minder tijd om eventuele verliezen na een koersdaling te herstellen.
Als je twijfelt tussen deze mogelijkheden, is het een goed idee om de verschillende voorwaarden te vergelijken en te kijken naar de beheerkosten, fondskosten, transactiekosten en verzekeringskosten.
Begin met je pensioensituatie
Pensioen opbouwen hoeft niet per se te beginnen met het kiezen van een product. Het is verstandig om eerst in kaart te brengen wat je al hebt opgebouwd en hoeveel inkomen je later denkt nodig te hebben. Dan kun je daarna kijken naar de jaarruimte en de eventuele reserveringsruimte.
Wanneer je verschillende mogelijkheden wilt vergelijken, is het goed om niet alleen te kijken naar het mogelijke belastingvoordeel, maar ook naar de kosten, de risico’s, flexibiliteit en de looptijd. Ook je inkomen, vermogen, schulden, beleggingshorizon en risicobereidheid spelen een rol.




