Wat is een zzp’er?

Wat is het verschil tussen een zzp en freelance?

Zzp staat voor zelfstandige zonder personeel. Tussen een zzp'er en een freelancer zit geen verschil: freelancer is geen juridische term en wordt meestal gebruikt als ander woord voor zzp'er. In de bouw noemen mensen zich vaker zzp'er, in de journalistiek vaker freelancer.

Zelfstandig ondernemer is een breder begrip. Iedere zzp'er is zelfstandig ondernemer, maar een zelfstandig ondernemer kan ook personeel in dienst hebben. Dan ben je geen zzp'er meer. Voor de Belastingdienst maakt het woord dat je gebruikt niet uit: of je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting, hangt af van hoe je werkt. Denk aan winst maken, zelfstandig werken en meerdere opdrachtgevers hebben.

Hoe werkt een zzp'er?

Zelfstandigen zonder personeel werken voor verschillende opdrachtgevers, hebben geen vast dienstverband bij die opdrachtgevers (al houden sommigen er een parttime baan naast) en hebben wisselende inkomsten. De meeste zzp'ers hebben een eenmanszaak, maar je kunt als zzp'er ook met een bv werken. Met een eenmanszaak ben je volledig aansprakelijk voor de schulden van je bedrijf, ook met je privévermogen.

Werk je als zzp'er, dan moet je echt zelfstandig werken. Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst weer volledig op schijnzelfstandigheid: werk dat je als zzp'er doet, maar dat volgens de regels eigenlijk loondienst is. Opdrachtgevers kunnen dan een naheffing krijgen.

Voordelen voor een zzp'er

Ondernemen brengt ook voor zzp'ers risico's met zich mee, maar heeft natuurlijk ook veel voordelen.

Jij bepaalt de tijd en de plek

Je bent vrij in het vullen van je agenda. Werk je de ene week liever op zaterdagochtend, omdat je de week erna een middag vrij wilt? Geen probleem. Jij bent de baas en bepaalt ook zelf je uurtarief.

Bij veel werk kun je als zzp'er niet alleen zelf bepalen wanneer je werkt, maar ook waar. We doen steeds meer online, dus waar je fysiek zit, is minder belangrijk. Je kiest zelf waar en wanneer je je opdrachten uitvoert.

Verschillende opdrachtgevers

Cliché maar waar: als ondernemer kun je doen wat je leuk vindt. Je bepaalt zelf welke klussen je aanneemt en waarin je je specialiseert. Je biedt de diensten of producten aan die jij wilt aanbieden en hoeft niet te dansen naar de pijpen van een ander.

Fiscale gevolgen

Waar iemand in vaste dienst meer financiële zekerheid heeft, kun jij profiteren van fiscale voordelen. Ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting en besteed je minstens 1.225 uur per jaar aan je onderneming (en meer tijd dan aan ander werk), dan heb je recht op de zelfstandigenaftrek. In 2026 is die € 1.200. In je eerste jaren als ondernemer komt daar mogelijk de startersaftrek van € 2.123 bij. Daarnaast is 12,7% van je winst (na ondernemersaftrek) vrijgesteld via de mkb-winstvrijstelling. Hier lees je bij de Belastingdienst de voorwaarden.

Reken je btw, dan kun je de btw op je zakelijke kosten terugvragen in je btw-aangifte. Is je omzet niet meer dan € 20.000 per jaar, dan kun je kiezen voor de kleineondernemersregeling (KOR). Je rekent dan geen btw en doet geen btw-aangifte, maar je kunt ook geen btw terugvragen.

Nooit saai

Als zelfstandige zonder personeel heb je meerdere opdrachtgevers en is je werk dus vaak afwisselend. Je hebt meerdere opdrachten tegelijk of focust je een tijd op één project en gaat daarna door naar de volgende opdracht. Mooi bijkomend voordeel: je netwerk wordt vaak groter dan dat van vrienden die iedere dag hetzelfde kantoor in- en uitlopen.

Nadelen voor een eenmanszaak

Naast de voordelen zijn er natuurlijk ook nadelen (en zoals gezegd risico's) waar je als zzp'er rekening mee moet houden.

Zelf verantwoordelijk

Eigen baas zijn geeft vrijheid, maar daar staat tegenover dat je zelf verantwoordelijk bent. Je moet zelf een nieuwe opdracht binnenhalen als de vorige klaar is. En je moet zelf je pensioen en verzekeringen regelen. Een werknemer is via de werkgever verzekerd en bouwt daar pensioen op; jij moet jezelf verzekeren en zelf sparen voor later.

Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) is voor ondernemers nog niet verplicht. Er ligt een wetsvoorstel voor een verplichte basisverzekering (Wet BAZ). De minister verwacht dat die er niet vóór 2030 komt, en de precieze regels en datum liggen nog niet vast.

Wisselende inkomsten

Een werknemer kan iedere maand rekenen op een vast salaris. Als zzp'er moet je zelf de boontjes doppen. Of je een hoog of laag uurtarief vraagt, is aan jou, maar ook dan kun je de ene maand minder verdienen dan de andere. Dat hangt af van het aantal klussen dat je binnenhaalt. Van een vast inkomen ben je met een eenmanszaak dus niet zeker.

Administratie voor zzp'ers

Ondernemen is niet alleen doen wat je leuk vindt. Er zijn ook dingen die nu eenmaal moeten. Neem de administratie. Je houdt zelf je administratie bij, maakt offertes, verstuurt facturen, doet de boekhouding en doet aangifte bij de Belastingdienst voor de inkomstenbelasting en de omzetbelasting (btw). Je kunt hiervoor een boekhouder inschakelen of een boekhoudprogramma gebruiken, maar denk eraan dat dat geld kost.

Zakelijke kosten

Kies je voor het ondernemerschap, dan krijg je ook te maken met zakelijke kosten. Denk aan het huren van een werkruimte of het kopen van een bedrijfsbus.

Rechtsvorm kiezen

Zzp'er is geen rechtsvorm. Bij KVK schrijf je je bedrijf in met een rechtsvorm, en zzp'ers en freelancers staan ingeschreven als eenmanszaak of bv. Werk je samen met anderen, dan zijn er ook andere rechtsvormen, zoals de vennootschap onder firma (vof). Daarnaast bestaan de besloten vennootschap (bv), de naamloze vennootschap (nv), de vereniging en de stichting.

Bij een eenmanszaak of vof ben je ook met je privévermogen aansprakelijk. Als het slecht gaat, kan dat dus financiële gevolgen voor je hebben. Bij een bv of nv ben je in principe niet met je eigen vermogen aansprakelijk. Benieuwd welke rechtsvorm bij jou past? Kom erachter met de beslistool van de Kamer van Koophandel.

Ga jij als startende zzp'er aan de slag?

Heb je een groot verantwoordelijkheidsgevoel, kun je goed je eigen tijd en werk indelen en vind je dat ook leuk? Dan is zzp'er worden zeker iets voor jou.

Houd je meer van zekerheid en krijg je stress van het idee dat je geen vangnet hebt? Dan past een baan in loondienst misschien beter bij je. Liever een beetje van twee werelden? Dan kun je je bedrijf inschrijven bij KVK en parttime ondernemen naast je vaste baan. Houd er dan rekening mee dat je voor de zelfstandigenaftrek meer tijd aan je bedrijf moet besteden dan aan je baan, tenzij je in de vijf jaar ervoor minstens één jaar geen ondernemer was.

Gerelateerd lezen: Opdrachten aannemen via een bemiddelingsbureau