Waarom een bonusregeling?
De arbeidsmarkt is minder krap dan een paar jaar geleden, maar goede mensen vinden blijft lastig. Vertrekt een sterke medewerker, dan duurt het vaak lang voordat je een goede vervanger hebt. Het loont dus om je mensen te binden.
Een bonus laat zien dat je hun werk waardeert. Dat wordt zeker gewaardeerd nu veel dingen duurder zijn geworden. Zorg wel dat je regeling duidelijk en eerlijk is. Leg vast wie wanneer een bonus krijgt en vertel dat je medewerkers. Zo voorkom je scheve gezichten op de werkvloer.
Welke bonus past bij jouw bedrijf?
Kies eerst welk soort bonus je wilt geven. Dit zijn de belangrijkste.
Prestatiebonus
Wil je dat je team vooraf afgesproken doelen haalt? Dan werkt een prestatiebonus goed. Je keert die uit per maand, per kwartaal, per jaar of zodra een doel is gehaald. Maak de doelen specifiek en meetbaar, zodat er achteraf geen discussie is.
Ad-hocbonus
Je kunt ook spontaan een bonus geven aan een medewerker die goed werk heeft geleverd. Zo'n ad-hocbonus kan motiveren: je mensen weten dat goed werk beloond kan worden, ook al weten ze niet wanneer.
Het nadeel is dat een ad-hocbonus snel als willekeur of voortrekken voelt, omdat er geen vaste regels zijn. Leg daarom vast waarvoor je een ad-hocbonus geeft, ook als je het bedrag en het moment vrij houdt.
Winstdeling
Bij winstdeling krijgen medewerkers elk jaar een afgesproken percentage van de winst. Je kunt daar voorwaarden aan koppelen, zoals een minimale omzet of winst, of andere meetbare doelen.
Projectbonus
Werkt je bedrijf vaak aan grote projecten die lang lopen? Dan past een projectbonus. De medewerkers die aan een project hebben gewerkt, krijgen een bonus als het project goed is afgerond.
Vast bedrag of vast percentage
Geen zin in ingewikkelde berekeningen? Geef dan iedereen hetzelfde bedrag. Dat lijkt eerlijk, maar ook dit kan scheve gezichten opleveren. Een medewerker met meer verantwoordelijkheid en een hoger salaris vindt het misschien niet terecht dat iedereen evenveel krijgt.
Dat voorkom je door iedereen hetzelfde percentage van zijn salaris te geven.
Loyaliteitsbonus
Is een medewerker al vijf jaar in dienst? Een bos bloemen is een leuk gebaar, maar een loyaliteitsbonus is een echte beloning. Zo'n bonus staat los van hoe iemand presteert: het gaat alleen om de jaren dat hij bij je werkt.
Is een medewerker precies 25 of 40 jaar in dienst, dan kun je een jubileumuitkering geven. Die is eenmalig onbelast tot maximaal één maandloon. Bij andere jubilea geldt die vrijstelling niet.
Beloning in natura
Je kunt een medewerker ook belonen met iets anders dan geld. Bijvoorbeeld met:
een cadeau, zoals elektronica
extra vakantiedagen
een cadeaukaart of tegoedbon
een (deels) betaald sportabonnement
een gratis lunch op het werk
Let op: een cadeau, tegoedbon of sportabonnement is fiscaal gezien loon. Wil je dat het onbelast blijft, dan moet het passen in de vrije ruimte van de werkkostenregeling. Daarover lees je hieronder meer.
Hoeveel belasting betaal je over een bonus?
Een bonus is goed nieuws voor je werknemer, maar vertel er wel bij dat een flink deel naar de Belastingdienst gaat. Hoeveel precies, hangt af van zijn jaarloon.
Loonheffing over het gewone salaris
Over het brutosalaris van je werknemers houd je elke maand loonheffing in en die draag je af aan de Belastingdienst. Die loonheffing bestaat uit loonbelasting en premie volksverzekeringen. Daarnaast betaal je zelf werkgeverspremies, zoals de premies werknemersverzekeringen en de werkgeversheffing Zvw. Die betaal je ook over een bonus, dus reken ze mee in je budget.
Loonheffing over een bonus: het bijzonder tarief
Over een bonus houd je loonheffing in volgens het bijzonder tarief. Dat geldt ook voor andere bijzondere beloningen, zoals een dertiende maand of vakantiegeld.
Over een bonus houd je een hoger percentage in dan over het gewone salaris. Je werknemer gebruikt zijn heffingskorting namelijk al bij zijn gewone loon, en die korting wordt kleiner naarmate hij meer verdient. Daarom tel je bij het tarief een verrekeningspercentage loonheffingskorting op.
De bonus wordt daardoor niet zwaarder belast dan ander loon. Hij wordt belast tegen het tarief van de schijf waarin het jaarloon van je werknemer valt, net als elke andere euro die hij extra verdient.
De percentages vind je in de witte jaarloontabel bijzondere beloningen 2026 van de Belastingdienst.
Rekenvoorbeeld: wat houdt je werknemer netto over?
Twee voorbeelden voor een werknemer jonger dan de AOW-leeftijd, in 2026.
Voorbeeld 1: jaarloon € 50.000, bonus € 2.000
Het jaarloon valt in de schijf met een standaardtarief van 37,56%. Daar komt een verrekeningspercentage van 12,91% bij. Samen is dat 50,47%. Je houdt € 2.000 x 50,47% = € 1.009,40 in. Je werknemer houdt netto € 990,60 over.
Voorbeeld 2: jaarloon € 80.000, bonus € 2.000
Het jaarloon valt in de schijf met een standaardtarief van 49,50%. Daar komt een verrekeningspercentage van 6,51% bij. Samen is dat 56,01%. Je houdt € 2.000 x 56,01% = € 1.120,20 in. Je werknemer houdt netto € 879,80 over.
Moet je werknemer achteraf bijbetalen?
Loonheffing is een voorheffing. Pas bij de aangifte inkomstenbelasting blijkt of je werknemer genoeg belasting heeft betaald. Bijbetalen komt vooral voor bij werknemers met meer dan één werkgever. Vertel je werknemer dat, zodat een aanslag geen verrassing is.
Kun je een bonus onbelast geven?
Ja, als de bonus past in de vrije ruimte van de werkkostenregeling (WKR). Jij en je werknemer betalen er dan geen belasting over.
Zo werkt de vrije ruimte
Via de werkkostenregeling mag je een deel van je totale fiscale loonsom onbelast besteden aan vergoedingen en cadeaus voor je personeel. Dat deel heet de vrije ruimte. Wijs je de bonus aan als eindheffingsloon en past die in de vrije ruimte, dan is de bonus onbelast. Is de vrije ruimte op, dan betaal jij 80 procent eindheffing over het bedrag erboven.
In 2026 is de vrije ruimte 2% over de eerste € 400.000 van je fiscale loonsom en 1,18% over het deel daarboven. Heb je een loonsom van € 300.000, dan heb je in 2026 dus € 6.000 vrije ruimte voor je hele personeel. Vanaf 1 januari 2027 stijgt het percentage over de eerste € 400.000 naar 2,16%. Meer over de voorwaarden lees je bij de Belastingdienst.
Tot € 2.400 per werknemer zit je veilig
Een onbelaste bonus moet wel gebruikelijk zijn. Hij mag niet meer dan 30 procent afwijken van wat in vergelijkbare situaties normaal is. Tot € 2.400 per werknemer per jaar vindt de Belastingdienst dat in elk geval gebruikelijk.
Let op: die € 2.400 geldt voor alles wat je via de vrije ruimte aan één werknemer geeft, dus ook voor het kerstpakket en het personeelsfeest.
Waar moet je juridisch op letten?
Leg de afspraken over de bonus goed vast. Zo voorkom je discussie met je werknemers, of zelfs een rechtszaak. Let op deze punten:
Duidelijke criteria: werk je met een prestatiebonus? Beschrijf dan precies welke prestaties je verwacht en hoe je die meet. Laat geen ruimte voor eigen uitleg.
Beoordeling: hangt de bonus af van een beoordeling? Voer die beoordeling dan ook echt uit. Anders loop je het risico dat je de bonus alsnog moet betalen.
Uit dienst: je kunt schriftelijk vastleggen dat een werknemer bij uitbetaling nog in dienst moet zijn. Neemt iemand in de loop van het jaar ontslag, dan hoef je de bonus niet uit te keren.
In dienst tijdens het jaar: begint iemand halverwege het jaar? Dan kun je de bonus naar rato van het aantal gewerkte maanden toekennen.
Elk jaar een bonus: keer je elk jaar een bonus uit en stop je daar ineens mee? Dan kan je werknemer stellen dat hij er recht op heeft, omdat de bonus onderdeel van zijn loon is geworden. Leg daarom vast dat het om een variabele beloning gaat waar geen recht op bestaat.
Parttimers: een fulltimer wel en een parttimer geen bonus geven mag niet. Een bonus naar rato van het aantal uren mag wel.
Ziekte: een zieke werknemer heeft 104 weken recht op minstens 70 procent van zijn loon. Een bonus kan daaronder vallen, zeker als die een vast onderdeel van het loon is. Leg in de regeling vast wat er bij ziekte gebeurt en laat je bij twijfel adviseren.
Zo pak je het aan
Kies eerst welke bonus bij je bedrijf past. Reken daarna uit wat je werknemer netto overhoudt en of je de bonus via de vrije ruimte onbelast kunt geven. Leg de afspraken tot slot schriftelijk vast. Twijfel je over de fiscale of juridische kant? Overleg dan met je salarisadministrateur of een arbeidsrechtjurist.
