Contant geld als ondernemer: mag je cash weigeren in 2026?

Ja, in 2026 mag je contant geld nog weigeren, als je dat vooraf duidelijk laat zien, bijvoorbeeld met een sticker bij de ingang en de kassa. De acceptatieplicht voor cash onder € 3.000 is wel al aangenomen, maar heeft nog geen ingangsdatum: het kabinet wacht op Europese regels. Andersom geldt sinds 1 januari 2026 dat handelaren in goederen geen contante betalingen van € 3.000 of meer mogen aannemen of doen.

Mag je contant geld weigeren in 2026?

Ja. De Nederlandse acceptatieplicht is nog niet in werking, dus je mag zelf kiezen of je cash aanneemt. Doe je dat niet, zeg het dan vooraf. Volgens De Nederlandsche Bank mogen klanten in een winkel zonder sticker of bordje ervan uitgaan dat ze zowel contant als met pin kunnen betalen. Een klant die al heeft gegeten of getankt en dan pas hoort dat je geen cash neemt, zet je voor het blok.

Weigeren is in de praktijk de uitzondering. DNB liet in 2025 ruim 5.000 verkooppunten bezoeken: 96% nam contant geld aan en bij 4% hing een pin-only-sticker. In steden met meer dan 175.000 inwoners was dat 9%, in dorpen onder de 5.000 inwoners 1%. Ondernemers die geen cash nemen, noemen vooral veiligheid en kosten als reden.

Wanneer komt de acceptatieplicht voor contant geld?

Dat staat nog niet vast. De plicht zelf is al wet: de Tweede Kamer nam hem op 24 september 2024 aan als onderdeel van de Wet plan van aanpak witwassen, de Eerste Kamer op 10 juni 2025. Hij staat in artikel 6:113 van het Burgerlijk Wetboek en gaat gelden voor betalingen van consumenten aan de toonbank onder € 3.000, zoals in een winkel of op een terras. Die wet ging op 1 januari 2026 in, maar de acceptatieplicht werd daarvan uitgezonderd. Die start pas als het besluit met uitzonderingen klaar is.

In november 2025 ging een ontwerpbesluit met uitzonderingen in consultatie. Daarin mag je cash weigeren tussen 22.00 en 06.00 uur, bij online aankopen, abonnementen, ov-kaartjes en bezorging aan huis, en op onbemande plekken zoals tankstations en tolpoorten. Ook ondernemers met minder dan 4 werknemers mogen in dat ontwerp cash weigeren om veiligheidsredenen. Het kabinet mikte toen op 2027. Op 20 januari 2026 schreef minister Heinen dat hij voorlopig wacht met dat besluit tot duidelijk is welke nationale uitzonderingen de EU toestaat. Komt de Europese verordening er, dan blijft de plicht bestaan, maar dan op grond van Europees recht.

De Europese acceptatieplicht

Brussel werkt aan een verordening over contant geld als wettig betaalmiddel. Die maakt het aannemen van cash in de hele eurozone verplicht, met beperkte uitzonderingen. De lidstaten werden het op 19 december 2025 eens over hun standpunt. Daarin staat een uitzondering voor onbemande verkooppunten, en lidstaten mogen onder strikte voorwaarden eigen uitzonderingen maken. Het Europees Parlement gaf in juli 2026 groen licht voor de onderhandelingen. Volgens de ECB lopen die nu en willen de regeringsleiders ze eind 2026 afronden. Een ingangsdatum is er nog niet. Volgens de minister geldt de verordening binnen enkele maanden na een akkoord.

In hetzelfde pakket zit de digitale euro. Die moet ook een wettig betaalmiddel worden. De ECB mikt op een eerste uitgifte in 2029, als de wet eind 2026 rond is.

Welke grenzen gelden voor grote contante betalingen?

Sinds 1 januari 2026 mogen handelaren in goederen geen contante betalingen van € 3.000 of meer aannemen of zelf doen. Dat geldt ook voor kunsthandelaren en pandhuizen. Tot en met € 2.999,99 mag contant. Een betaling opknippen in kleinere bedragen mag niet. Particulieren vallen er niet onder. Toezichthouder DFEI controleert dit. Meer uitleg staat in geen cash meer boven de € 3.000.

Het verbod geldt ook voor Nederlandse handelaren die in het buitenland zaken doen. Voor aankopen buiten de EU maakt de toezichthouder in het toezicht een uitzondering, schreef de minister in een brief aan de Eerste Kamer.

Op 10 juli 2027 komt er een Europese grens van € 10.000 voor goederen én diensten. Lidstaten mogen lager gaan zitten. Het kabinet wil voor diensten ook € 3.000 aanhouden en heeft dat in een wetsvoorstel gezet dat in de zomer van 2025 in consultatie ging. Doe je diensten, zoals verbouwen of autoreparatie, reken er dan op dat cash vanaf € 3.000 ook voor jou verboden wordt.

De voordelen van contante betalingen

Je hebt het geld meteen

Een klant die contant betaalt, betaalt direct. Er zit geen bank of betaalprovider tussen en je wacht niet op een uitbetaling.

Geen transactiekosten

Voor elke pin- of kaartbetaling betaal je een vast bedrag of een percentage. Bij cash niet. Dat scheelt vooral bij veel kleine bedragen, zoals op de markt of in een bakkerij.

Werkt als de pin plat ligt

Cash werkt bij een storing en voor klanten die niet digitaal betalen. Volgens DNB vraagt 78% van de ondernemers klanten om contant te betalen als pinnen niet lukt, en houdt 47% daarvoor bewust extra wisselgeld aan.

Valkuilen voor betalingen met contant geld

Veiligheidsrisico's

Geld in de kassa trekt dieven en overvallers aan, en je kunt vals geld binnenkrijgen. Houd de kassa leeg door vaak af te romen, gebruik een kluis en kijk of je verzekering contant geld dekt, en tot welk bedrag.

Nauwkeurigheid en verantwoording

Contante omzet boek je net zo volledig als pinomzet. Dat doe je met een kasboek en een dagelijkse kastelling. Klopt je kas niet met je omzet, dan kan de Belastingdienst je omzet schatten en een naheffing met boete opleggen.

Witwasregels

Naast het verbod vanaf € 3.000 gelden extra regels voor sommige ondernemers. Kunsthandelaren doen bij betalingen via de bank van € 10.000 of meer een cliëntenonderzoek. Bemiddelaars bij de aan- en verkoop van onder meer auto's, boten, kunst en sieraden doen dat altijd. Zij melden ongebruikelijke transacties bij FIU-Nederland. Een gewone winkelier heeft die meldplicht niet. Vanaf 10 juli 2027 krijgen ook handelaren in edelmetalen, edelstenen, cultuurgoederen en goederen met een hoge waarde extra Wwft-plichten.

Kosten vergelijken: cash versus pinbetalingen

Cash lijkt gratis, omdat je geen transactiekosten betaalt. Maar je betaalt indirect: een kluis, een verzekering, soms beveiliging, en de tijd voor tellen, registreren en afstorten. Ondernemers die ontevreden zijn over cash, noemen bij DNB vooral het afstorten en de kosten daarvan.

Bij pinnen zitten de kosten in de transactiekosten per betaling en in de aanschaf of huur van een betaalautomaat. Een smartphone als pinapparaat maakt die instap kleiner. Prijzen van aanbieders naast elkaar zetten kan met de betaaloplossingen-vergelijker.

Advies van De Zaak: Blijf cash aannemen als je een winkel, horecazaak of marktkraam hebt. De acceptatieplicht komt, uit Nederland of uit Brussel, en wie nu een pin-only-kassa inricht, moet die over een paar jaar weer ombouwen. Houd het risico klein: leeg de kassa vaak en zet een sticker op de deur als je 's avonds alleen pin wilt.

Veelgestelde vragen

Is het accepteren van cash verplicht?

Nog niet. De acceptatieplicht voor contante betalingen onder € 3.000 is aangenomen, maar heeft geen ingangsdatum. Het kabinet wacht op de Europese verordening over contant geld als wettig betaalmiddel. Tot die tijd mag je cash weigeren, als je dat vooraf duidelijk aangeeft.

Wat doe je als een klant meer dan € 3.000 contant wil betalen?

Als handelaar in goederen weiger je de contante betaling vanaf € 3.000 en vraag je om een pinbetaling of overboeking. Een contante aanbetaling tot en met € 2.999,99 met de rest via de bank mag wel. Opknippen over meerdere betalingen om onder de grens te blijven mag niet.

Wat zijn alternatieven voor contant geld bij bedrijfsuitgaven?

Een zakelijke betaalpas, een zakelijke creditcard, een overboeking of een zakelijk betaalverzoek. Elke uitgave staat dan meteen op je bankafschrift, wat je boekhouding makkelijker maakt. Koop je goederen van € 3.000 of meer bij een handelaar, dan moet het via de bank.

Is er belastingvoordeel bij contante betalingen?

Nee. Contante omzet telt net zo mee als omzet via de bank. Je geeft hem op voor de btw en de inkomsten- of vennootschapsbelasting.

Hoe voorkom je dat je vals geld aanneemt?

Voel, kijk en kantel elk groot biljet: let op het watermerk en het hologram. Een valsgelddetector bij de kassa helpt. Twijfel je, neem het biljet dan niet aan. Heb je toch een vals biljet gekregen, geef het niet uit en doe aangifte bij de politie als je weet van wie het komt. Verdachte biljetten kun je laten onderzoeken bij DNB.