In de wereld van ondernemers wordt weleens gezegd dat 90 procent van de start-ups niet slaagt. Dat cijfer ligt in werkelijkheid lager, maar de onderliggende boodschap – dat het opzetten en laten groeien van een start-up een moeizaam proces is – blijft overeind.
Het risico van investeren in een startende onderneming is dus relatief groot. Volgens een onderzoek van Harvard Business School kan 75 procent van de ondernemingen hun investeerders niet al het geïnvesteerde kapitaal terugbetalen. Bij 30 tot 40 procent van de start-ups raken investeerders al hun geld kwijt.
Daar staat tegenover dat een kleine groep succesvolle start-ups voor bovengemiddeld rendement kan zorgen. Daarom kan een belegging in een start-up zeker interessant zijn als ondernemer.
Investeren in interessante groeisectoren
Nederland telt inmiddels ruim 10.000 start-ups. Een deel daarvan groeit door naar scale-up: ongeveer 20 tot 25 procent weet die stap te maken. Daarnaast zijn er meerdere Nederlandse ‘unicorns’ (start-ups met een waardering van meer dan 1 miljard dollar).
Veel van deze bedrijven richten zich op sectoren met groeipotentieel, zoals:
- energietransitie en duurzame technologie
- mobiliteit en slimme logistiek
- biotech en health
- fintech en digitale platforms
- quantumtechnologie en deep tech
- circulariteit en grondstoffen
Voor ondernemers kan investeren in deze sectoren interessant zijn om twee redenen: je profiteert van innovatie én je spreidt je vermogen buiten je eigen onderneming.
De aantrekkingskracht van een start-up
Een investering in start-ups oefent op ambitieuze ondernemers een grote aantrekkingskracht uit. Je kunt gaan beleggen via de beurs of in obligaties, cryptomunten of vastgoed, maar je kunt ook direct deelnemen in een onderneming. Iedereen kent wel succesverhalen van snelle groei en hoge rendementen, vooral in de hierboven genoemde groeisectoren.
Hoewel er zeker mogelijkheden zijn voor hoge rendementen, vereist het navigeren door de complexiteit van investeringen in start-ups meer dan alleen financiële middelen. Het vereist een combinatie van strategische visie, gedegen onderzoek en kennis van de dynamiek van de markt waarin de start-up opereert.
Stappenplan investeren in start-ups
Bepaal je investeringsscope
Voordat je je in de wereld van start-upinvesteringen stort, is het cruciaal om een duidelijke zogeheten investeringsscope te definiëren. Die omvat het identificeren van sectoren of industrieën die aansluiten bij jouw expertise, interesses en visie voor de toekomst.
Of het nu gaat om fintech, gezondheidszorg of kunstmatige intelligentie – een gefocuste aanpak helpt bij het nemen van gefundeerde investeringsbeslissingen.
Doe grondig onderzoek
Dit is de hoeksteen van elke succesvolle start-upinvestering. Het omvat het evalueren van alle aspecten van de start-up, inclusief het team, product of dienst, marktpotentieel, concurrentielandschap, de onderliggende waarde, het onderpand en financiële gegevens.
Dit proces helpt bij het ontdekken van mogelijke risico’s en kansen, waardoor je gefundeerde investeringsbeslissingen kunt nemen. Ga in gesprek met de oprichters, voer ook marktonderzoek uit en zoek advies van experts in de branche om een goed inzicht te krijgen in de levensvatbaarheid en de waarde van de onderneming.
Beoordeel het team
De oprichter of het team achter een start-up speelt een cruciale rol in het succes ervan. Evalueer de expertise, ervaring, toewijding en het talent van de oprichters.
Zoek naar een team met aanvullende vaardigheden en een staat van dienst wat betreft veerkracht en aanpassingsvermogen. Investeren in een start-up met ambitieuze ondernemers en investeerders en een sterk en samenhangend team verhoogt aanzienlijk de kans om uitdagingen het hoofd te bieden en de beoogde mijlpalen te bereiken.
Evalueer het marktpotentieel
Een grondige analyse van het marktpotentieel is essentieel om de schaalbaarheid van een start-up te beoordelen. Beoordeel marktomvang, groeitrends, doelen en doelgroepen en het concurrentielandschap. Identificeer unieke waardeproposities en differentiatiestrategieën die de start-up onderscheiden van concurrenten.
Investeren in start-ups die actief zijn in snelgroeiende markten met onbenutte kansen verhoogt vanzelfsprekend de kans op succes.
Begrijp het product of de dienst
- Zorg ervoor dat je het product of de dienst van de start-up en de waardepropositie voor klanten echt begrijpt. Beoordeel de uniciteit, relevantie en het potentieel voor toepassing in de markt.
- Beoordeel de product-markt-fit en schaalbaarheidspotentieel, rekening houdend met factoren als technologische innovatie, schaalbaarheid, beleid van de overheid en marktvraag.
- Investeren in een start-up met disruptieve oplossingen die onvervulde behoeften in de markt aanpakt, kan leiden tot geweldige groeikansen.
Diversifieer je portfolio
Diversificatie is essentieel om risico’s te beheren en rendementen te maximaliseren bij start-upinvesteringen. In plaats van te wedden op één paard, kun je beter een gediversifieerd portfolio opbouwen dat is verdeeld over verschillende sectoren, fasen en risicoprofielen.
Dit spreidt het risico en verbetert de kans om winnaars te vinden die hoge rendementen opleveren, waardoor mogelijke verliezen van onderpresterende investeringen worden gecompenseerd. Het is ook verstandig alleen een deel van je beleggingsportefeuille in te zetten voor start-ups.
Blijf betrokken en voeg waarde toe
Succesvolle investeringen gaan verder dan het verschaffen van kapitaal. Het gaat om actieve betrokkenheid bij de oprichters en het toevoegen van waarde waar mogelijk. Benut jouw expertise, netwerk en middelen om het bedrijf te ondersteunen op gebieden als strategie, zakelijke ontwikkeling en talentwerving en andere doelen.
Door een vertrouwde adviseur en strategische partner te worden, draag je niet alleen bij aan de groei van de start-up, maar versterk je ook het potentieel voor lange termijnsucces.
Monitor en pas aan
Het start-up ecosysteem is dynamisch en continu in ontwikkeling. Bewaak regelmatig de prestaties van de bedrijven waarin je hebt geïnvesteerd en blijf op de hoogte van markttrends, concurrentiedynamiek en regelgevingswijzigingen.
Wees ook bereid om je investeringsstrategie aan te passen. Of het nu gaat om het versterken van veelbelovende start-ups, het verlaten van onderpresterende bedrijven of het verkennen van nieuwe investeringsmogelijkheden.
Beheer risico effectief
Hoewel start-upinvesteringen de potentie bieden voor een hoge opbrengst, brengen ze ook grote risico’s met zich mee. Beperk de risico’s door grondige due diligence uit te voeren, je portfolio te diversifiëren en een langetermijnperspectief te behouden.
Whitepaper Geld uit je bv halen
Individueel investeren of via een fonds?
Investeren in start-ups kan interessant zijn, maar kent duidelijke risico’s. De keuze is vooral: doe je het zelf of via een fonds?
Individueel investeren
Voordelen
- Mogelijk hoger rendement bij succes
- Direct investeren in specifieke bedrijven
- Volledige controle over je keuzes
- Beslissen op basis van eigen analyse en netwerk
Nadelen
- Hoog risico: kans op verlies is aanzienlijk
- Moeilijker om voldoende te spreiden
- Beperkte toegang tot de beste deals
- Kost tijd en vraagt kennis en ervaring
Investeren via een fonds
Voordelen
- Professioneel beheer door ervaren specialisten
- Betere spreiding over meerdere start-ups en sectoren
- Toegang tot een breder investeringsaanbod
- Minder tijd en expertise nodig van jezelf
Nadelen
- Kosten zoals beheervergoeding en performance fee
- Lager netto rendement door deze kosten
- Minder invloed op individuele investeringen
Wat past bij jou?
- Kies individueel investeren als je kennis, tijd en risicobereidheid hebt
- Kies een fonds als je wilt spreiden en ontzorgd wilt worden
- Overweeg een combinatie om risico en rendement te balanceren
Starten met investeren in start-ups
Het is verstandig om advies in te winnen bij ervaren financieel professionals voordat je beslissingen neemt over investeringen in start-ups. Met hulp van experts en door jezelf goed te verdiepen, kun je weloverwogen beslissingen nemen en succesvol betrokken raken bij de volgende generatie ondernemingen.
