De minste kans op file heb je buiten de spits. Op de snelweg loopt de ochtendspits van 6.30 tot 9.00 uur en de avondspits van 16.00 tot 18.30 uur. Van de werkdagen zijn dinsdag en donderdag het drukst, ook maandagochtend scoort hoog. Vrijdagochtend is volgens de ANWB opvallend rustig: dan rijd je bijna filevrij. Een afspraak met de auto plan je dus het liefst op vrijdagochtend of tussen de spitsen door.

Files vermijden: de beste tijden

Een wettelijke spitstijd bestaat niet. Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) rekent met cijfers van Rijkswaterstaat de spits op het hoofdwegennet van 6.30 tot 9.00 uur en van 16.00 tot 18.30 uur. In die vijf uur rijdt 39% van alle kilometers op de snelweg. De meeste vertraging staat tussen 17.00 en 17.30 uur, daarna neemt die snel af (KiM, Mobiliteitsbeeld 2025). De avondspits geeft meer vertraging dan de ochtendspits.

  • Vrijdagochtend is het beste moment van de week. De ANWB noemt het "een zeldzaam moment waarop je bijna filevrij kunt rijden".
  • Tussen de spitsen door rijd je vlotter, maar ook dan staat er steeds vaker file. In 2025 stond er overdag en in het weekend ruim 15% meer file dan in 2024, vooral door grenscontroles en wegwerkzaamheden.
  • Woensdag hoort niet bij de dagen die de ANWB als drukste spitsdagen noemt. Overdag werd het wel voller: in 2024 stond er op woensdag overdag 40% meer file dan in 2023.

Kijk voor vertrek altijd naar de actuele situatie. Rijkswaterstaat toont op rwsverkeersinfo.nl de files en de verwachte drukte voor de komende dagen.

De drukste dagen en tijden

De spitsen op dinsdag en donderdag zijn het zwaarst. Dat patroon zag de ANWB de afgelopen jaren steeds terug, ook in november, de drukste maand van het jaar. Maandagochtend scoort ook hoog. Het KiM ziet in de cijfers van Rijkswaterstaat hetzelfde: in 2023 en 2024 was dinsdag de dag met de meeste vertraging op de snelweg. Werk op die dagen liever thuis. De trein is geen echte uitweg: ook daar zijn de spitsen op dinsdag en donderdag het drukst (Kamerbrief over spitsmijden, december 2024).

Vrijdag is een geval apart. De ochtend is rustig, maar over de hele dag rijden er veel auto's. In 2024 was vrijdag volgens het KiM bijna even druk als donderdag, de drukste dag, en in 2019, 2022 en 2023 was vrijdag zelfs de drukste dag van de week. Het KiM wijst op recreatief verkeer, vooral aan het begin van vakanties.

DagDrukte in de spits
MaandagOchtendspits druk
DinsdagEen van de twee drukste dagen, meeste vertraging
WoensdagNiet bij de drukste dagen
DonderdagEen van de twee drukste dagen
VrijdagOchtend opvallend rustig, over de dag veel verkeer

Bron: ANWB Verkeersinformatie en KiM.

De recordspitsen van 2025 vielen ook op deze dagen. De zwaarste ochtendspits was op dinsdag 28 oktober, met 1.178 kilometer file. Het langst stond het verkeer stil op donderdagavond 27 november: om 17.30 uur stond er 1.218 kilometer file (ANWB, 20 oktober 2026).

Welke omstandigheden vergroten de kans op file?

Herfst en wintertijd

Na de overgang naar de wintertijd, dit jaar op zondag 25 oktober, begint de drukste periode van het jaar. Weinig mensen nemen dan vrij, door slecht weer pakken minder mensen de fiets en beide spitsen zijn donker. In 2025 waren oktober en november samen goed voor bijna een kwart van alle filezwaarte van het jaar.

Regen, sneeuw en ijzel

Bij regen, sneeuw of ijzel rijdt iedereen langzamer en houdt meer afstand, waardoor er minder auto's per minuut doorstromen. In januari 2026 stond er ruim 35% meer file dan een jaar eerder, vooral door sneeuw en ijs (ANWB). Bij een weeralarm vertrek je beter later of werk je thuis.

Wegwerkzaamheden

Bij werk aan de weg gaat vaak een rijstrook dicht, waardoor meer verkeer over minder asfalt moet. Ook de omleidingsroutes lopen dan vol. In 2024 stond er in het weekend 45% meer file dan in 2023, vooral door wegwerkzaamheden (ANWB). Geplande afsluitingen zie je vooraf bij Rijkswaterstaat.

Ongevallen

Een ongeluk is de minst voorspelbare oorzaak. Sta je er al achter, dan kun je weinig. Is het ongeluk al bekend, vertrek dan later of kies een andere route. Let vooral op in november: in de maand na het ingaan van de wintertijd gebeurden de afgelopen vier jaar gemiddeld ruim 25% meer ongelukken dan in de maand ervoor.

Kies een alternatieve route

Je navigatie of routeplanner rekent met actuele drukte, omleidingen, werkzaamheden en files. Een route die in kilometers langer is, kan in reistijd sneller zijn en dus de betere keuze.

Soepel invoegen en op je rijstrook blijven

Je eigen rijgedrag helpt ook. De ANWB geeft drie tips: geef elkaar de ruimte bij het in- en uitvoegen, wissel niet onnodig van rijstrook en rijd zo constant mogelijk zonder abrupt te remmen.

Afspraken plannen als ondernemer

Moet je voor een klant de weg op, plan de afspraak dan op vrijdagochtend of tussen de spitsen door en houd dinsdag en donderdag vrij voor werk op kantoor of thuis. Voor je medewerkers kun je thuiswerken op die dagen stimuleren met een thuiswerkvergoeding.

Rij je met je eigen auto voor de zaak, dan trek je in 2026 € 0,25 per zakelijke kilometer af. Hoe dat werkt, lees je in het artikel over de kilometervergoeding 2026. Moet je toch in de spits naar een andere stad, kijk dan ook naar de trein. Wat je daarvan aftrekt, staat bij zakelijk reizen met het ov.

Advies van De Zaak: Leg je vaste reisdagen op woensdag en vrijdag en je thuiswerkdagen op dinsdag en donderdag. Moet een afspraak met de auto, kies dan vrijdagochtend. Kan het alleen op dinsdag of donderdag, plan hem dan tussen de spitsen of zet hem online. Ook de trein is op die dagen in de spits het drukst.

Waar staan de ergste files?

De filezwaarte (lengte maal duur) steeg in 2025 met 3%. In het eerste kwartaal van 2026 stond het verkeer nog eens 10% langer in de file dan een jaar eerder. Waar nieuwe wegen opengingen, nam de file juist flink af: op de A15 met 56% door de Blankenburgverbinding. De trajecten met de meeste file in 2025 waren:

File top tien 2025

  1. A27 Utrecht richting Breda, tussen Lexmond en Werkendam.
  2. A1 Apeldoorn richting Amsterdam, tussen Voorthuizen en knooppunt Hoevelaken.
  3. A2 Den Bosch richting Utrecht, tussen knooppunt Empel en Kerkdriel.
  4. A2 Utrecht richting Den Bosch, tussen Culemborg en Zaltbommel.
  5. A58 Tilburg richting Breda, tussen Tilburg en Bavel.
  6. A4 Rotterdam richting Den Haag, tussen Den Hoorn en Den Haag-Zuid.
  7. A15 Rotterdam richting Gorinchem, tussen Hendrik-Ido-Ambacht en Sliedrecht.
  8. A58 Breda richting Eindhoven, tussen Moergestel en Oirschot.
  9. A50 Arnhem richting Eindhoven, tussen knooppunt Valburg en knooppunt Bankhoef.
  10. A10 Ring Zuid richting Utrecht, tussen knooppunt De Nieuwe Meer en knooppunt Amstel.

Bron: ANWB Verkeersinformatie, 27 december 2025.

Waar kun je file-informatie krijgen?

Rijkswaterstaat meldt files, werkzaamheden en de verwachte drukte op rwsverkeersinfo.nl en via de matrixborden boven de snelweg. De ANWB geeft verkeersinformatie en een verkeersverwachting op de website en in de app. Ook navigatie-apps tonen files live. Wil je elke week praktische tips voor je bedrijf, schrijf je dan in voor de nieuwsbrief van De Zaak.

Veelgestelde vragen

Wat is de drukste dag op de weg?

Dinsdag en donderdag hebben de zwaarste spitsen van de week, meldt ANWB Verkeersinformatie. Volgens het KiM was dinsdag in 2023 en 2024 de dag met de meeste vertraging op de snelweg. De drukste ochtendspits van 2025 viel op dinsdag 28 oktober (1.178 kilometer file), de langste file op donderdagavond 27 november (1.218 kilometer om 17.30 uur).

Wat is de rustigste dag op de weg?

Van de werkdagen is vrijdagochtend het rustigst: volgens de ANWB rijd je dan bijna filevrij. Dat geldt niet voor de hele vrijdag, want over de dag gemeten is vrijdag een van de drukste dagen. Het weekend heeft geen woon-werkspits, maar is niet altijd rustig. In 2025 stond er overdag en in het weekend ruim 15% meer file dan in 2024, door grenscontroles en wegwerkzaamheden.

Is woensdag een drukke dag op de weg?

In de spits valt woensdag mee: de ANWB noemt dinsdag en donderdag als drukste dagen, en maandagochtend. Overdag wordt woensdag wel voller. In 2024 stond er op woensdag tussen de spitsen 40% meer file dan in 2023.

Hoe laat begint de spits?

Een vaste spitstijd bestaat niet. Het KiM rekent op de snelweg met een ochtendspits van 6.30 tot 9.00 uur en een avondspits van 16.00 tot 18.30 uur. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat houdt een smallere spits aan: 7.00 tot 9.00 uur en 16.00 tot 18.00 uur. De meeste vertraging staat tussen 17.00 en 17.30 uur.

Wat is zwarte zaterdag?

Zwarte zaterdag is de naam voor de zaterdagen in de zomer- en wintervakantie waarop veel vakantiegangers tegelijk vertrekken of terugkomen, met lange files op de Europese snelwegen. De ANWB raadt aan zo'n zaterdag te mijden en op vrijdag of maandag te vertrekken, of de reis over twee dagen te verdelen (ANWB).