Je tl-buizen mogen gewoon blijven hangen: het Europese verbod uit 2023 gaat over de verkoop, niet over het gebruik. Verplicht overstappen op led moet je pas als je bedrijf onder de energiebesparingsplicht valt, dus vanaf 50.000 kWh stroom of 25.000 m³ gas per jaar. Dan moet je T8-buizen die meer dan 1.600 uur per jaar branden vervangen door led.
Val je niet onder die plicht, dan is led een rekensom. Elke kilowatt minder vermogen scheelt bij 2.500 branduren 2.500 kWh per jaar. Met de stroomprijs waar RVO in 2026 mee rekent, € 0,29 per kWh, is dat € 725.
Mag je tl-verlichting nog gebruiken?
Ja. Sinds 24 februari en 24 augustus 2023 mogen de meeste tl-buizen en spaarlampen in de EU niet meer op de markt worden gebracht, omdat er kwik in zit. Winkels mogen hun voorraad nog verkopen. Over lampen die al in je plafond hangen, zegt het verbod niets. Gaat er een kapot, dan is het zoeken: of leveranciers tl-buizen als reserveonderdeel blijven verkopen, weet ook de Rijksoverheid niet.
| Lamptype | Verkoop verboden sinds | Vervangen onder de energiebesparingsplicht |
|---|---|---|
| Tl-buis T8 | 24 augustus 2023 | Ja, bij meer dan 1.600 branduren per jaar |
| Tl-buis T12 en T2 | 24 februari 2023 | T12 ja, bij meer dan 1.600 branduren per jaar |
| Tl-buis T5 | 24 augustus 2023 | Alleen bij meer dan 6.100 branduren per jaar |
| Spaarlamp (CFL) | De meeste typen 24 februari 2023 | Ja, bij meer dan 600 branduren per jaar |
| Gloeilamp en halogeenlamp | Gloeilamp 2012, halogeen 2016 en 2018 | Ja, bij meer dan 600 branduren per jaar |
| Noodverlichting met tl of spaarlamp | Niet verboden | Pas bij verbouwing of vervanging |
Wanneer ben je verplicht om over te stappen op led?
Als je locatie onder de energiebesparingsplicht valt. Die geldt vanaf 50.000 kWh stroom of 25.000 m³ aardgas(equivalent) per jaar per locatie. Je moet dan alle energiebesparende maatregelen nemen die je in 5 jaar of minder terugverdient. Het kabinet bevestigde in december 2025 dat led daaronder valt.

Zelf rekenen hoeft niet: de Erkende maatregelenlijst van RVO geeft de grens per lamptype. Voor gewone tl-buizen (T8 en T12) is dat 1.600 branduren per jaar, als de armatuur geschikt is voor ledbuizen. Brandt het licht 8 uur per dag, dan ga je erover zodra je meer dan 200 dagen per jaar open bent. Ingebouwde plafondarmaturen vervang je pas als je toch verbouwt of de armaturen vervangt.
Omgevingsdiensten krijgen inmiddels verbruiksgegevens van de netbeheerders en zien zo wie boven de grens zit. Elke 4 jaar meld je via de informatieplicht welke maatregelen je hebt genomen. Wat je moet regelen, staat in onze checklist energiebesparingsplicht. Huur je je pand, spreek dan met je verhuurder af wie de verlichting vervangt.
Wat verandert er op 1 juli 2027?
Als het plan doorgaat, gaat de grens van 5 naar 7 jaar terugverdientijd. Dat is nog geen wet: de minister legde het ontwerpbesluit op 1 september 2026 voor aan de Eerste en Tweede Kamer, daarna volgt advies van de Raad van State. Er vallen dan naar verwachting meer maatregelen onder de plicht.
De ondergrens blijft 50.000 kWh; de eerder genoemde 100.000 kWh staat niet meer in het voorstel. Een algemene ledplicht in 2030 komt er niet.
Wat levert led je op?
Reken zo: het vermogen dat je minder gebruikt (in kilowatt) keer de branduren keer je stroomprijs. Wij rekenen met € 0,29 per kWh, de prijs die RVO in 2026 gebruikt voor bedrijven die 10.000 tot 50.000 kWh per jaar inkopen. Daarboven rekent RVO met € 0,21. Ook de energiebelasting per kWh daalt met je verbruik: in 2026 € 0,09161 per kWh tot 10.000 kWh, € 0,06671 tot 50.000 kWh en € 0,03735 daarboven, zonder btw.
| Rekenvoorbeeld werkplaats | Bedrag |
|---|---|
| Vermogen oude tl-verlichting (stel) | 3.000 watt |
| Vermogen nieuwe ledverlichting (stel) | 1.400 watt |
| Verschil | 1,6 kW |
| Branduren per jaar (10 uur, 250 dagen) | 2.500 |
| Minder stroom per jaar | 4.000 kWh |
| Besparing per jaar bij € 0,29 per kWh | € 1.160 |
| Besparing in 5 jaar | € 5.800 |
Kost de ombouw minder dan € 5.800, dan verdien je hem binnen vijf jaar terug. Branden dezelfde lampen 1.600 uur per jaar, dan bespaar je € 742 per jaar. Het vermogen van je oude verlichting staat op het typeplaatje van de armatuur; tel bij tl het voorschakelapparaat mee, want ook dat verbruikt stroom.
Ledbuis in je oude armatuur of nieuwe armaturen?
Een ledbuis in een bestaande tl-armatuur is het goedkoopst. RVO noemt drie aandachtspunten:
- Een ledbuis straalt naar beneden, een tl-buis rondom. Meet of er genoeg licht op de werkplek valt.
- Wissel je alleen de buis en de starter, dan blijft de CE-markering van de armatuur geldig. Moet het voorschakelapparaat eruit, dan vervalt die, moet de armatuur opnieuw gekeurd worden en wordt de installateur aansprakelijk. Verzekeraars eisen die markering.
- De installateur beoordeelt of de armatuur nog lang genoeg meegaat om ombouw te laten lonen.
Heb je T5-buizen, dan is haast niet nodig. Moderne T5-tl is volgens Kenniscentrum Duurzaam Leven soms zuiniger dan led, en de plicht geldt voor T5 pas boven 6.100 branduren per jaar.
Advies van De Zaak: Hangen er T8-buizen die meer dan 1.600 uur per jaar branden, vervang ze dan nu en niet buis voor buis als ze kapotgaan. Moet het voorschakelapparaat eruit, kies dan voor nieuwe ledarmaturen: een omgebouwde armatuur moet opnieuw gekeurd worden, een nieuwe heeft zijn CE-markering al. T5-buizen laat je hangen tot ze op zijn.
Krijg je belastingvoordeel of een lening voor ledverlichting?
KIA. Investeer je in 2026 in totaal tussen € 2.901 en € 71.683 in bedrijfsmiddelen, dan trek je 28% daarvan af van je winst. Kost de ombouw € 5.000 en is dat je enige investering, dan is de aftrek € 1.400. Bedrijfsmiddelen onder € 450 tellen niet mee. Meer in ons artikel over de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek.
EIA. De energie-investeringsaftrek is in 2026 40%, maar voor gewone ledverlichting krijg je hem meestal niet. Efficiënte verlichting in een bestaand bedrijfsgebouw telt alleen mee bij een terugverdientijd van minimaal 5 jaar, en de meeste ledvervanging verdient zich sneller terug.
MKB Energiebesparingslening. Verbruik je minimaal 10.000 kWh stroom of 5.000 m³ gas per jaar, dan leen je tot en met 11 december 2026 bij RVO € 10.000 tot € 250.000 per locatie tegen 6,9% rente, zonder onderpand, ook voor ledverlichting. Zie de voorwaarden van de lening.
Zo pak je de overstap aan
- Kijk op je jaarafrekening of je locatie op of boven 50.000 kWh of 25.000 m³ gas zit.
- Noteer per ruimte het lamptype, het aantal armaturen en de branduren per jaar. Het type staat op de lampvoet: gewone tl heet daar vaak TL-D.
- Vraag een offerte met het vermogen van de oude en nieuwe verlichting, de lichtopbrengst op het werkvlak en of de CE-markering blijft gelden.
- Reken de terugverdientijd uit en kijk of je de KIA of de lening kunt gebruiken.
- Val je onder de plicht, meld de maatregel dan via de informatieplicht in Mijn RVO.
- Breng de oude tl-buizen naar een inzamelpunt. Er zit kwik in.
Meer manieren om je stroomrekening omlaag te krijgen, vind je in onze tips om energie te besparen als bedrijf. Nieuwe regels over energie lees je eerst in onze nieuwsbrief.
Veelgestelde vragen
Is tl-verlichting verboden?
Nee, alleen de verkoop van nieuwe tl-buizen is verboden. T8- en T5-buizen mogen sinds 24 augustus 2023 niet meer op de markt worden gebracht, maar winkels mogen hun voorraad nog verkopen. Tl-buizen die al hangen, mag je blijven gebruiken.
Moet mijn bedrijf verplicht overstappen op led?
Alleen als je locatie onder de energiebesparingsplicht valt: vanaf 50.000 kWh stroom of 25.000 m³ gas per jaar. Dan moet je bijvoorbeeld T8-buizen vervangen die meer dan 1.600 uur per jaar branden. Volgens een ontwerpbesluit gaat de terugverdiengrens op 1 juli 2027 van 5 naar 7 jaar.
Welke verlichting is verplicht op de werkplek?
Het Arbobesluit (artikel 6.3) eist dat het licht geen risico oplevert voor de veiligheid en gezondheid van werknemers, met voldoende daglicht waar dat kan. Waar uitval van het licht gevaarlijk is, moet noodverlichting hangen (artikel 3.9). Led zelf is niet verplicht.
Krijg je subsidie voor ledverlichting?
Nee, wel belastingvoordeel en een lening. Met de KIA trek je in 2026 28% van je investering af van je winst als je in totaal tussen € 2.901 en € 71.683 investeert. De MKB Energiebesparingslening van RVO (6,9% rente) kun je tot en met 11 december 2026 aanvragen.





