Bij stakingswinst gaat het om het verschil tussen de fiscale boekwaarde van je onderneming en de werkelijke waarde op het moment dat je stopt. Dat lijkt simpel, maar in de praktijk komt er vaak meer bij kijken.
Wat valt onder de stakingswinst?
De Belastingdienst kijkt niet alleen naar de verkoopprijs van je bedrijf. Ook andere onderdelen tellen mee bij de berekening van de stakingswinst, zoals:
- stille reserves
- fiscale reserves
- goodwill
- desinvesteringsbijtelling
Stille reserves
Een stille reserve ontstaat als de werkelijke waarde van een bedrijfsmiddel hoger is dan de fiscale boekwaarde. Denk aan een bedrijfspand, machine of bestelbus die meer waard blijkt te zijn dan op de balans staat.
Fiscale reserves
Heb je fiscale reserves opgebouwd, zoals een herinvesteringsreserve of egalisatiereserve? Dan vallen die bij staking meestal vrij in de winst.
Goodwill
Ook goodwill telt mee. Bijvoorbeeld de waarde van je klantenbestand, handelsnaam of reputatie. Zeker bij een goedlopende onderneming kan goodwill flink oplopen. Goodwill berekenen: zo bepaal je de verborgen waarde van je bedrijf.
Desinvesteringsbijtelling
Heb je eerder investeringsaftrek gekregen voor bedrijfsmiddelen die je binnen vijf jaar verkoopt of privé gaat gebruiken? Dan kan een desinvesteringsbijtelling volgen. Desinvesteringsbijtelling: voorkom nare verrassingen bij verkoop van bedrijfsmiddelen.
Welke aftrekposten zijn er?
De fiscus kent verschillende regelingen die de belasting over de stakingswinst kunnen beperken.
Stakingsaftrek
De bekendste regeling is de stakingsaftrek. Hiermee mag je maximaal 3.630 euro van de stakingswinst aftrekken. Dat bedrag kun je maar één keer in je leven gebruiken. Heb je de aftrek eerder al benut bij het stoppen van een andere onderneming, dan gaat dat van het maximum af.
De stakingsaftrek verlaagt dus direct de belastbare winst.
Stakingswinst omzetten in een lijfrente
Veel ondernemers kiezen ervoor om (een deel van) de stakingswinst in een lijfrente te stoppen. Je betaalt dan nu minder belasting, omdat de premie aftrekbaar is. De belastingheffing verschuift naar het moment waarop de lijfrente later uitkeert.
Dat kan aantrekkelijk zijn als je inkomen na pensionering lager ligt.
Maximale lijfrenteaftrek in 2026
De maximale aftrek hangt af van je leeftijd en situatie. In 2026 gelden deze bedragen:
| Situatie | Maximale aftrek |
|---|---|
| Binnen vijf jaar van AOW-leeftijd of minimaal 45 procent arbeidsongeschikt | € 574.867 |
| Tussen 15 jaar en 5 jaar vóór AOW-leeftijd | € 287.445 |
| Overige situaties | € 143.732 |
De maximale aftrek wordt verminderd met eerder opgebouwde voorzieningen, zoals een bestaande oudedagsreserve.
Uitstel van belasting betalen mogelijk
Verkoop je jouw onderneming en blijft de koper (een deel van) de koopsom schuldig? Dan kun je onder voorwaarden renteloos uitstel van betaling krijgen voor de inkomstenbelasting over de stakingswinst.
Dat uitstel kan maximaal 10 jaar duren.
De Belastingdienst kijkt daarbij naar:
- welk deel van de koopsom nog niet is betaald
- de afgesproken looptijd van de aflossing
- de zekerheid die je kunt bieden
Blijft bijvoorbeeld de helft van de koopsom schuldig, dan krijg je meestal voor de helft van de verschuldigde belasting uitstel.
Soms hoef je niet direct af te rekenen
In sommige situaties kun je gebruikmaken van een doorschuiffaciliteit. Dan schuift de belastingclaim door en hoef je niet meteen inkomstenbelasting over de stakingswinst te betalen.
Dat kan bijvoorbeeld bij:
- overdracht aan een medeondernemer
- overdracht aan een werknemer
- omzetting van de onderneming naar een bv
- echtscheiding
- overlijden
- voortzetting van de onderneming binnen een jaar
Bij een geruisloze inbreng in een bv gaat de onderneming bijvoorbeeld over tegen fiscale boekwaarden. Je rekent dan niet direct af over stille reserves en goodwill.
Geruisloos doorschuiven: geen belasting over stakingswinst.
Vergeet de laatste aangiftes niet
Bij het stoppen van je onderneming horen ook de laatste belastingaangiftes. Denk aan:
- de laatste btw-aangifte
- de laatste aangifte inkomstenbelasting
- het afrekenen van de fiscale oudedagsreserve
- correcties voor privégebruik van zakelijke goederen
Controleer ook of je nog bedrijfsmiddelen naar privé overbrengt. Daarover moet je soms btw of inkomstenbelasting betalen.
Laat de berekening controleren
De berekening van stakingswinst is vaak ingewikkelder dan ondernemers vooraf denken. Zeker als er vastgoed, goodwill of fiscale reserves in het spel zijn. Een verkeerde berekening kan leiden tot onverwachte belastingheffing of gemiste aftrekposten.
Laat daarom vooraf door een fiscalist of boekhouder berekenen wat stoppen met je onderneming financieel betekent. Zo voorkom je verrassingen achteraf.
