Belasting op vermogen verandert: wat betekent dat voor ondernemers?

Als ondernemer denk je vaak aan winstbelasting of btw. Maar ook je privévermogen telt mee voor de Belastingdienst. Dat valt in Nederland onder box 3: inkomen uit sparen en beleggen. Wanneer betaal je box 3-belasting en hoeveel is dat?

Van fictief rendement naar werkelijk rendement

Het kabinet wil in box 3 van de inkomstenbelasting (o.a. spaartegoeden, aandelen, onroerende zaken, schulden) af van het fictief rendement en overstappen naar het werkelijk rendement. Dat staat in het voorstel voor de Wet werkelijk rendement box 3. Maar na de aanname van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer barstte direct een golf van kritiek los. Lees er alles over in het artikel: Nieuw box 3-stelsel wankelt: wat kun je verwachten richting 2029?

Ondanks alle discussie blijft het kabinet vasthouden aan de invoering van een nieuw systeem. Het huidige box 3-stelsel staat al jaren onder druk door rechterlijke uitspraken en leidt volgens het kabinet tot een budgettaire tegenvaller van circa 2,4 miljard euro per jaar.

Tweede Kamer wil verliesverrekening in box 3-belasting

Het nieuwe systeem is voorzien vanaf 1 januari 2029. In plaats van forfaitaire rendementen wordt dan belasting geheven over het werkelijke rendement op vermogen, zoals:

• rente op spaargeld
• dividend op aandelen
• koerswinst op aandelen en obligaties, pas als je verkoopt
• waardestijging van crypto en overige bezittingen, vanaf 2029 per jaar (naar verwachting tot 2030)
• maar ook eventuele verliezen

Juist door die schommelingen kan de belastingdruk scheef uitpakken. Een belegger kan in het ene jaar winst maken en belasting betalen, maar het jaar daarna verlies lijden. Zonder verliesverrekening blijft dat verlies dan fiscaal onbenut.

De Tweede Kamer wil daarom dat een verlies minimaal één jaar terug kan worden verrekend met winst uit een eerder jaar. De Kamer nam onlangs een motie aan waarin het kabinet wordt gevraagd om achterwaartse verliesverrekening (carry-back) mogelijk te maken in het nieuwe box 3-stelsel.

Opvallend is dat een vergelijkbaar voorstel eerder nog werd afgewezen. Het kabinet vond toen dat extra aanpassingen de invoering zouden vertragen en bovendien geld zouden kosten.

Eerste Kamer stelt stemming uit

Begin 2026 lag de box 3-wet flink onder vuur. Minister van Financiën Heinen liet in februari zelfs weten dat het voorstel in feite ‘terug naar de tekentafel’ zou gaan, al werd daarna benadrukt dat de invoering niet wordt uitgesteld.

In de Eerste Kamer is het wetsvoorstel op 30 juni 2026 aangehouden: de senaat stelde de stemming uit om eerst de aangekondigde wijzigingen af te wachten. Die komen via een novelle (wijzigingsvoorstel), die het kabinet op 3 november 2026 indiende. De Tweede Kamer nam de novelle op 12 november 2026 aan. De Eerste Kamer moet nog stemmen; voor de novelle is daar nog geen datum bekend. Het kabinet stelt nu 1 januari 2029 voor als startdatum. Blijkt het uitvoerbaar, dan kan het een jaar eerder.

Een achterwaartse verliesverrekening zit niet in de novelle die de Tweede Kamer op 12 november 2026 aannam. Een verlies neem je alleen mee naar latere jaren.

Meer verbeteringen voor nieuwe box 3 vanaf 2029

Het kabinet past het wetsvoorstel op meer punten aan. Volgens de Kamerbrief van 29 september 2026 en de novelle van 3 november 2026 ziet het plan er nu zo uit:

• het box 3-tarief wordt vanaf 2029 35,5% tot € 60.000 box 3-inkomen en 38,5% over het deel daarboven (amendement, door de Tweede Kamer aangenomen op 12 november 2026)
• het heffingvrije resultaat blijft € 1.800 per persoon; het plan om dat te verlagen is op 3 november 2026 geschrapt
• aandelen, obligaties en opties: belasting over dividend, rente en de winst bij verkoop, niet over de koersstijging per jaar
• vastgoed: belasting over de huur min kosten (of een vaste bijtelling als je het zelf gebruikt) en over de winst bij verkoop
• crypto, uitgeleend geld en overige bezittingen: vanaf 2029 belasting over opbrengst en waardestijging per jaar, naar verwachting vanaf 2030 over de winst bij verkoop

Aanpassingen komen via een novelle

Het kabinet zette de wijzigingen na Prinsjesdag in een Kamerbrief van 29 september 2026. Ze komen niet in het Belastingplan 2027, maar in een novelle: een aanpassing van het wetsvoorstel dat al bij de Eerste Kamer ligt.

De stand en de planning (onder voorbehoud):

• 3 november 2026: novelle ingediend bij de Tweede Kamer
• 12 november 2026: de Tweede Kamer neemt het Belastingplan 2027 en de novelle aan
• 7 en 8 december 2026: behandeling van het Belastingplan 2027 in de Eerste Kamer; voor de novelle is nog geen datum
• 1 januari 2029: beoogde start van het nieuwe stelsel (een jaar eerder als het uitvoerbaar blijkt)

Tot de Eerste Kamer heeft gestemd, staat niets vast.

Wat het kabinet voor 2027 voorstelt

In 2027, en naar verwachting ook in 2028, blijft het huidige stelsel met forfaitaire rendementen en tegenbewijs gelden. Voor 2027 betekent dat:

• het heffingsvrije vermogen gaat met de inflatie mee, van € 59.357 naar ongeveer € 60.280 per persoon; de verlaging die het kabinet wilde, is op 3 november 2026 geschrapt
• het forfait voor beleggingen, vastgoed en uitgeleend geld wordt naar verwachting 6,37%; de extra verhoging van 1,5 procentpunt is geschrapt
• het tarief blijft 36%

De Tweede Kamer nam het Belastingplan 2027 op 12 november 2026 aan. De Eerste Kamer moet nog stemmen, dus het is nog geen wet.

Wat betekent dit voor jou?

Heb je privévermogen in box 3, zoals spaargeld, beleggingen, crypto of vastgoed? Dan is het goed om de ontwikkelingen rond de nieuwe wet te volgen.

Onder het nieuwe systeem betaal je belasting over het werkelijke rendement. Over koerswinst op aandelen en obligaties betaal je pas als je verkoopt. Bij crypto en overige bezittingen betaal je vanaf 2029, naar verwachting tot 2030, ook over waardestijging die je nog niet hebt ontvangen. Dat betekent waarschijnlijk meer administratie en bijhouden van rendementen dan nu.

Tegelijk is er nog veel onzekerheid over de exacte regels. De eerste relevante peildatum voor de nieuwe wet ligt pas op 1 januari 2029. Overhaaste stappen zijn daarom meestal niet nodig.

Wees ook kritisch op ‘slimme’ box 3-strategieën die online circuleren. Die zijn vaak gebaseerd op plannen die nog niet definitief zijn.

Advies van De Zaak

Breng je box 3-vermogen alvast in kaart:

• Welke bezittingen heb je?
• In welke categorie vallen ze (banktegoeden/spaarrekening, beleggingen en overige bezittingen of schulden)?
• Wat is het verwachte rendement?

Zo kun je na de stemming in de Eerste Kamer snel beoordelen wat de nieuwe regels voor jouw situatie betekenen.

Grote beslissingen, zoals vermogen onderbrengen in een bv, kun je misschien beter uitstellen tot de Eerste Kamer heeft gestemd en er duidelijkheid is over de definitieve wetgeving.

Rekenvoorbeelden box 3 belasting betalen

Heffingsvrij vermogen

Een deel van je vermogen is vrijgesteld: het heffingsvrije vermogen. Voor alleenstaanden ligt dat in 2026 op € 59.357 en € 118.714 voor fiscale partners. In het nieuwe systeem komt daar een heffingvrij resultaat van € 1.800 per persoon voor in de plaats. Het tarief is dan 35,5% tot € 60.000 box 3-inkomen en 38,5% over het deel daarboven. De Tweede Kamer stemde daarmee in, de Eerste Kamer moet nog stemmen.

In de voorbeelden over spaargeld en beleggen rekenen we voor een alleenstaande en tellen we die vrijstelling mee. In het voorbeeld over winst en verlies laten we de vrijstelling weg, zodat je de werking van verliesverrekening beter ziet.

Beleggen met winst en verlies

Stel dat je € 100.000 belegt.

Jaar 1

• Rendement: +10 procent
• Winst: € 10.000
• Belasting (35,5 procent): € 3.550

Jaar 2

• Rendement: –10 procent
• Verlies: € 10.000

Zonder verliesverrekening betaal je in totaal € 3.550 belasting, terwijl je over twee jaar per saldo geen winst hebt gemaakt.

Met achterwaartse verliesverrekening zou je die € 3.550 terugkrijgen. Die zit niet in de novelle: een verlies verreken je alleen met winst in latere jaren.

Spaargeld nu en straks

Stel dat je € 200.000 spaargeld hebt. De bank geeft 2 procent rente.

Huidige systeem (forfaitair rendement)
In het huidige box 3-stelsel rekent de Belastingdienst met een verondersteld rendement. Voor spaargeld ligt dat forfait in 2026 op 1,28 procent (voorlopig).

• Vermogen: € 200.000
• Min heffingsvrij vermogen: € 200.000 – € 59.357 = € 140.643
• Forfaitair rendement: € 140.643 × 1,28 procent = € 1.800,23
• Belasting (36 procent): € 1.800,23 × 36 procent = € 648,08 belasting
• Werkelijke rente: 2 procent van € 200.000 = € 4.000
• Netto na belasting: € 4.000 – € 648,08 = € 3.351,92

Nieuw systeem (werkelijk rendement)

In het nieuwe systeem wordt gekeken naar het echte rendement. Daar gaat het heffingvrije resultaat van € 1.800 af.

• Werkelijk rendement: 2 procent rente = € 4.000
• Min heffingvrij resultaat: € 4.000 – € 1.800 = € 2.200
• Belasting (35,5 procent): € 2.200 × 35,5 procent = € 781 belasting
• Netto rendement: € 4.000 – € 781 = € 3.219

Verschil

In dit voorbeeld betaal je in het nieuwe systeem € 781 – € 648,08 = € 132,92 meer belasting, omdat de belasting wordt gebaseerd op de echte rente (2%) in plaats van op het lagere forfait (1,28%).

Beleggen nu en straks

Stel dat je € 200.000 belegt in aandelen. Het rendement in een jaar is 8 procent: 2 procent dividend en 6 procent koersstijging. Je verkoopt niets.

Werkelijk rendement: € 200.000 × 8 procent = € 16.000 (€ 4.000 dividend en € 12.000 koersstijging)

Huidige systeem (forfaitair rendement)

In het huidige box 3-stelsel rekent de Belastingdienst met een verondersteld rendement voor beleggingen. Dat ligt in 2026 op 6 procent.

• Vermogen: € 200.000
• Min heffingsvrij vermogen: € 200.000 – € 59.357 = € 140.643
• Forfaitair rendement: € 140.643 × 6 procent = € 8.438,58

Belasting (36 procent): € 8.438,58 × 36 procent = € 3.037,89 belasting

Netto rendement: € 16.000 – € 3.037,89 = € 12.962,11

Nieuw systeem (werkelijk rendement)

In het nieuwe systeem wordt het echte rendement belast. Over het dividend betaal je meteen. Over de koersstijging betaal je pas als je de aandelen verkoopt.

• Belast rendement dit jaar: € 4.000 dividend – € 1.800 heffingvrij resultaat = € 2.200

Belasting (35,5 procent): € 2.200 × 35,5 procent = € 781

Netto rendement: € 16.000 – € 781 = € 15.219

Verkoop je de aandelen later, dan betaal je in dat jaar 35,5 procent over de winst bij verkoop (38,5 procent over het deel van je box 3-inkomen boven € 60.000). Is die winst dan nog € 12.000, dan is dat € 12.000 × 35,5 procent = € 4.260, voor aftrek van het heffingvrije resultaat van dat jaar.

Verschil

In dit voorbeeld betaal je in het nieuwe systeem dit jaar € 3.037,89 – € 781 = € 2.256,89 minder belasting, omdat je niets verkoopt. De belasting over de koerswinst schuift door naar het jaar waarin je verkoopt.