Soms mogen een opdrachtgever en een freelance opdrachtnemer een arbeidsrelatie aanmerken als een (fictieve) dienstbetrekking. Dit noemen we opting-in. Je neemt iemand in dienst, maar toch ook weer niet. Dat heeft een aantal voor- en nadelen. Wat is opting-in en hoe werkt het precies?

In het kort

  • Opting-in: freelancer fiscaal als werknemer behandelen, zonder echte dienstbetrekking
  • Wel loonbelasting en volksverzekeringen, geen premies werknemersverzekeringen
  • De pseudo-werknemer heeft geen ontslagbescherming
  • Ook opting-in biedt geen garantie tegen naheffingen bij een controle
  • Meld de keuze schriftelijk vóór de eerste inhouding

Inhoudsopgave

Snel inzicht in de belangrijkste ondernemerszaken: met de Top 3 Scans van De Zaak: de AOV Scan, de Aftrekposten Scan en de Pensioen Scan

Opting-in: arbeidsverhouding met een zelfstandige

Opting-in wordt ook wel ‘pseudowerknemerschap’ of ‘dienstbetrekking op verzoek’ genoemd. Hier is sprake van als je er samen met een zelfstandige voor kiest om de onderlinge arbeidsverhouding voor de loonbelasting en premie volksverzekeringen wél te beschouwen als dienstbetrekking.

In dat geval moet je voldoen aan de volgende verplichtingen:

  • Als werkgever loonheffingen inhouden. Lees meer over loonheffing.
  • En premie volksverzekeringen en bijdrage Zorgverzekeringswet betalen.


De arbeidsrelatie vrijwillig aanmerken als fictieve dienstbetrekking biedt ondernemers een flexibele manier om samenwerkingsverbanden aan te gaan. Het stelt werkgevers in staat om bepaalde voordelen zoals pensioendeelname en vrije vergoedingen te bieden, terwijl de pseudo-werknemer een zekere mate van autonomie behoudt.

Niet bij zelfstandige met winst uit onderneming!

De regeling opting-in is niet mogelijk als jouw werknemer werkzaamheden verricht als zelfstandig ondernemer en winst maakt (winst uit onderneming). De inkomsten van de pseudo-werknemer worden belast als resultaat uit overige werkzaamheden in box 1 van de inkomstenbelasting.

Fictieve dienstbetrekking alternatief voor schijnzelfstandigheid?

Nu de Belastingdienst strenger controleert op schijnzelfstandigheid bij de inhuur van zzp’ers, wordt weer vaker voor opting-in gekozen. Maar ook deze regeling biedt geen garantie tegen naheffingen bij een controle door de Belastingdienst.

Tip!

Lees alles over schijnzelfstandigheid voorkomen en de veranderingen in wet- en regelgeving in ons dossier.

Geen premies werknemersverzekeringen verschuldigd

Zoals gezegd is de werkgever bij opting-in inhoudingsplichtig, maar je bent geen premies werknemersverzekeringen verschuldigd. Deze worden niet ingehouden op het loon van de (pseudo-)werknemer.

Als het gaat om de werknemersverzekeringen, wordt de pseudo-werknemer in een opting-in dus aangemerkt als zelfstandige.

Wat valt er wel en niet onder opting-in

Wel

  • Heffing loonbelasting.
  • Premie volksverzekeringen en bijdrage Zorgverzekeringswet (AOW, Anw, Wlz en Zvw).
  • Deelname aan werknemersspaarregeling / pensioenregeling.
  • Vrije vergoedingen en verstrekkingen.
  • Afdrachtvermindering scholing non-profit en arbo non-profit.


Niet

  • Premieheffing werknemersverzekeringen: WW, WAO en Wet werk en WIA.
  • Overige regelingen uit de Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor volksverzekeringen zijn niet van toepassing op pseudo-werknemers.


Mogelijk

Afdrachtvermindering die betrekking heeft op reguliere werknemers kan wél worden verrekend met af te dragen loonbelasting en premie volksverzekeringen, die van pseudo-werknemers is ingehouden.

Voorwaarden voor opting-in

Je moet als opdrachtgever en opdrachtnemer voldoen aan de volgende verplichtingen als jullie in de arbeidsrelatie vrijwillig voor opting-in kiezen:

  1. De pseudo-werknemer heeft een arbeidsverhouding met de werkgever en geniet daaruit een beloning.
  2. De arbeidsverhouding levert geen belastbare winst uit onderneming op. Zodra dat wel het geval is, moet de pseudo-werknemer dit melden aan de inspecteur van de Belastingdienst. Opting-in is dan niet mogelijk.
  3. De pseudo-werknemer en de werkgever moeten schriftelijk doorgeven aan de Belastingdienst dat zij de arbeidsverhouding aanmerken als fictieve dienstbetrekking, met de gezamenlijke verklaring Loonheffingen Opting-in.
    Dit moet voor de eerste inhouding van loonbelasting/premie volksverzekeringen. Ben je te laat met de melding, maar is het nog wel hetzelfde kalenderjaar? Dan kun je met terugwerkende kracht melden tot de ingangsdatum waarop de pseudo-werknemer in de loonadministratie is opgenomen. Vanaf 1 januari 2027 hoeven beiden dit waarschijnlijk niet meer te melden aan de Belastingdienst. De keuze hoeft alleen nog maar schriftelijk worden vastgelegd en bewaard.


Minimumuurloon 2026 Whitepaper - Mockup

Whitepaper Minimumuurloon 2026

Minimumuurloon 2024: De impact én benodigde acties voor de werkgever. Laatste stand van zaken, relatie met CAO en handige voorbeeldberekeningen.

Voordelen voor ondernemers

  • Er is geen sprake van een echte dienstbetrekking en dat heeft arbeidsrechtelijke gevolgen. De pseudo-werknemer geniet dan ook geen ontslagbescherming. Ook valt hij niet onder de werknemersverzekeringen en de bijbehorende afdrachtverminderingen. 
  • De opdrachtgever kan (vaste) onbelaste vergoedingen betalen aan de pseudo-werknemer voor zakelijke kosten. Dit is in de inkomstenbetalingssfeer niet mogelijk.
  • De pseudo-werknemer kan deelnemen aan employee benefits, zoals het cafetarialoonstelsel. 
  • De Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie volksverzekeringen (WVA) geldt niet voor pseudo-werknemers. De afdrachtverminderingen voor reguliere werknemers kan wel worden verrekend met de af te dragen loonbelasting/premie volksverzekeringen van pseudo-werknemers.


Nadelen voor ondernemers

  • Een nieuwe werknemer – ook een pseudo-werknemer – zorgt voor administratieve verplichtingen en de bijbehorende kosten daarvan. 
  • Tijdens de opting-in-periode en de daaropvolgende wettelijke periode van vijf jaar, loop je het risico op een naheffing van loonbelasting en premies volksverzekeringen als de regels niet worden nageleefd.


Een nadeel voor de pseudo-werknemer zelf is dat hij geen gebruik kan maken van de ondernemersvoordelen zoals de investeringsaftrek en andere fiscale faciliteiten.

Is jouw pensioenpot al gevuld voor een zorgeloze oude dag? Check binnen 2 minuten welke pensioenopties voor jou (fiscaal) het beste zijn. Start de gratis Pensioen Scan van De Zaak.

Lees ook…
i.s.m.
Je hoeft als werkgever geen grote fout te maken om toch onnodig risico te lopen. Volgens Jaap, new business developer bij Please, zit het vaak in de…
i.s.m.
Vanaf 7 juni 2026 zijn werkgevers verplicht om duidelijker te zijn over wat medewerkers verdienen en waarom. Vanaf juni geldt namelijk een richtlijn op…
Heb je personeel in dienst? Dan krijg je automatisch te maken met loonheffing. Dat is belasting die je als werkgever inhoudt op het loon van je…
i.s.m.
De Wet toekomst pensioenen (Wtp) geldt sinds 1 juli 2023. Uiterlijk 1 januari 2028 moet jouw regeling binnen de nieuwe regels passen. Dat klinkt ver…
Bij uitbetaling van vakantiegeld, bonussen of een dertiende maand gelden speciale belastingregels. Als je het verkeerd berekent, moet je werknemer…
i.s.m.
Ziekteverzuim kost geld. Veel geld. Toch sturen veel MKB’ers nog té veel op gevoel in plaats van op feiten. Zonde, want je kunt met simpele…