Wat is erfbelasting?
Erfbelasting is een belasting die aan nabestaanden wordt geheven over de waarde van een erfenis. Hoeveel erfbelasting verschuldigd is wordt berekend over het deel van de erfenis dat na de vrijstelling overblijft. Het wordt ook wel het successierecht genoemd. De waarde van de erfenis wordt bepaald op het moment van overlijden, ongeacht wanneer de verdeling plaatsvindt.
De erfbelasting wordt berekend over de nettowaarde van de erfenis, na aftrek van schulden en uitvaartkosten. In het geval van erfbelasting wordt er vaak gesproken over de erflater en erfgenaam. De erflater is de overledene en de erfgenaam of legataris is de ontvanger die de erfbelasting moet betalen.
Hoe bereken je erfbelasting?
Hoeveel erfbelasting betaald wordt, is afhankelijk van de waarde van de erfenis en de relatie met de overledene. Voor de berekening gelden er verschillende belastingtarieven. Deze belastingtarieven variëren van 10 tot 20 procent voor partners en kinderen en kunnen oplopen tot 40 procent voor een andere erfgenaam. De tarieven zijn progressief. Dat betekent dat als de erfenis hoger is, de erfgenamen meer erfbelasting betalen.
Vrijstellingen en tarieven erfbelasting 2026
De hoogte van de erfbelasting is zoals gezegd afhankelijk van de relatie met de overledene en de vrijstellingen waarvoor erfgenamen in aanmerking komen.
Tarieven erfbelasting 2025 en 2026
Partners, ouders en (pleeg- of stief)kinderen
- In 2025: Tot € 154.197 geldt een tarief van 10%. Bij € 154.197 en meer geldt een tarief van 20%.
- In 2026: 10% tot een bedrag van € 158.669 en 20% over alles daarboven.
(Achter)kleinkinderen
- In 2025: Tot € 154.197 geldt een tarief van 18%, daarboven geldt een tarief van 36%.
- In 2026: 18% tot € 158.669 en 36% over het meerdere.
Overige erfgenamen (bijvoorbeeld: broers, zussen, neven, nichten)
- In 2025: Tot € 154.197 geldt een tarief van 30%, daarboven geldt een tarief van 40%.
- In 2026: 30% tot € 158.669 en 40% over het meerdere.
Vrijstellingen erfbelasting 2026
Voor 2026 gelden de volgende erfbelasting vrijstellingen:
- Echtgenoot/Geregistreerd partner/Samenwonen partner: € 828.035 (€ 804.698 in 2025)
- Ouders: € 62.110 (€ 60.359 in 2025)
- Kind/Pleegkind/Stiefkind/Kleinkind: € 26.230 (€ 25.490 in 2025)
- Achterkleinkind: € 2.769 (€ 2690 in 2025)
- Kind met een beperking (er gelden extra voorwaarden): € 78.671 (€ 76.453 in 2025)
- Andere erfgenamen (bijvoorbeeld broers, zus, neef, nicht): € 2.769 (€ 2690 in 2025)
In sommige gevallen zijn er extra vrijstellingen van toepassing, zoals bij schenkingen aan goede doelen. In het geval van bedrijfsopvolging zijn er speciale wetten, zoals de Bedrijfsopvolgingsregeling.
Aangifte erfbelasting 2026
Wat verandert er in 2026 voor schenk- en erfbelasting?
- Ongelijke verdeling huwelijksgemeenschap / verrekenbeding
Als bij ontbinding van een huwelijksgemeenschap (door overlijden of scheiding) de verdeling afwijkt van 50/50 – bijvoorbeeld door een finaal verrekenbeding – wordt het deel boven de 50% belast als schenking of erving. - Schenkingen kort vóór overlijden (180 dagen)
Deze schenkingen worden voortaan uitsluitend gezien als verkrijging via erfrecht (erfbelasting). Er geldt geen aparte aangifte schenkbelasting meer in die gevallen. - Aangiftetermijn erfbelasting verlengd
De termijn voor het doen van aangifte erfbelasting wordt verlengd van 8 maanden naar 20 maanden. Pas daarna hoeft belastingrente te worden betaald over de erfenis. - Gelijke behandeling van biologische kinderen
Biologische kinderen die niet officieel als kind zijn erkend, kunnen voortaan toch gebruikmaken van de verhoogde vrijstellingen en lagere tarieven in de erf- en schenkbelasting. Voorwaarde is dat het biologische ouderschap kan worden aangetoond.
Zelf verantwoordelijk voor erfbelasting betalen
Ontvang je een erfenis? Dan ben je zelf verantwoordelijk voor de erfbelasting. Na het overlijden van een dierbare moet je binnen 20 maanden aangifte doen bij de Belastingdienst. Dit gaat via een online aangifteformulier.
Vind je dit ingewikkeld? Dan is het slim om hulp in te schakelen van een specialist, zoals een notaris of fiscaal expert. Zo weet je zeker dat alles goed wordt geregeld en voorkom je onnodige fouten als je geld erft.
Tips om op erfbelasting te besparen
Gebruikmaken van schenkingsvrijstellingen
Naast gebruikmaken van een vrijstelling, zijn er nog andere manieren om de erfbelasting te verlagen. Een daarvan is de schenkingsvrijstelling. Hiermee kun je jaarlijks belastingvrij een bedrag schenken aan bijvoorbeeld je kinderen of kleinkinderen. Met deze vrijstelling verlaag je de erfeniswaarde en de erfbelasting voor de erfgenamen.
Voor 2026 gelden de volgende jaarlijkse schenkingsvrijstellingen:
- Voor kinderen: € 6908
- Voor andere personen: € 2769
Eenmalig verhoogde vrijstelling
De Belastingdienst hanteert hogere vrijstellingen voor een eenmalige schenking aan een (pleeg- of stief-)kind met een speciaal doel, zoals het volgen van een studie of het kopen van een huis. Deze bijzondere vrijstelling is € 33.129 (€ 32.195 in 2025) voor een zelfgekozen doel en € 69.009 voor een dure studie (€ 67.064 in 2025).
Voorwaarden: Het kind is bij de schenking tussen de 18 en 40 jaar (of heeft een partner in die leeftijd) en heeft niet eerder een verhoogde vrijstelling van de ouders gebruikt, ongeacht het doel
Stel een goed testament op
Met een goed testament kun je besparen op erfbelasting en gedoe voorkomen. Het helpt om de verdeling van je bezittingen duidelijk vast te leggen, zodat er geen misverstanden of conflicten ontstaan tussen erfgenamen. Bovendien kun je met een slim opgesteld testament gebruikmaken van vrijstellingen en zo de belastingdruk verlagen.
Als ondernemer is het extra belangrijk om na te denken over je testament. Lees ook: Testament voor ondernemers. Zo laat je je bedrijf goed achter.
Whitepaper Belastingwijzigingen
Erfbelasting in 2026: wat je moet weten als ondernemer
Bedrijf erven: gebruik de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR)
De bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) is een regeling die belastingvoordelen biedt bij de overdracht van een bedrijf binnen de familie. Dankzij de BOR hoeft over een deel van de waarde van de onderneming geen erf- of schenkingsbelasting betaald te worden.
De regeling kent een doorschuifmechanisme voor inkomstenbelasting, waarbij de bedrijfsopvolger de eventueel verschuldigde inkomstenbelasting overneemt. Zonder de BOR zou bij bedrijfsoverdracht zowel schenk- als erfbelasting én inkomstenbelasting verschuldigd zijn.
Meer weten? Lees dan: Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR): zo werkt fiscaal voordelig schenken of erven van aandelen.
Pensioen en erfbelasting
Hoewel dit artikel zich voornamelijk richt op erfbelasting, is het belangrijk om te weten dat pensioenregelingen en uitkeringen ook invloed kunnen hebben op de erfbelasting.
Erfbelasting betalen over uitkeringen uit een lijfrente of pensioen is niet nodig, al kan een hogere uitkering er wel voor zorgen dat een geregistreerd partner meer erfbelasting moet betalen door verlaging van de vrijstelling.
Leestip: Alles wat je moet weten over lijfrente en pensioenopbouw.
